Trong Chiến thắng Điện Biên Phủ 'lừng lẫy năm châu, chấn động địa cầu', đoàn quân xe đạp thồ đã tiến hành một chiến dịch hậu cần phi thường cho tiền tuyến. Cho đến sau này, những chiếc xe đạp thồ đó đã được nhiều chuyên gia quân sự hàng đầu thế giới và cả tướng lĩnh của đội quân viễn chinh Pháp khâm phục.
Trong cuốn Mắt thấy tại Việt Nam, tác giả Ivon Panhiel ghi lại lời than vãn của một sĩ quan cao cấp quân đội Pháp: 'Than ôi! Máy bay của chúng ta lại thua đôi bồ dân công của Việt Minh'. Còn Đại tá J.Roay thừa nhận: 'Chúng ta bị đánh bại không phải bởi các phương tiện chiến tranh, mà bởi trí thông minh đầy tính sáng tạo và lòng quyết tâm chiến thắng của đối phương'.
Nhiều hiện vật được trưng bày tại Bảo tàng tỉnh Thanh Hóa ghi dấu những đóng góp của quân và dân Thanh Hóa cho Chiến dịch Điện Biên Phủ lịch sử 'lừng lẫy năm châu, chấn động địa cầu'.
Trong chiến thắng Điện Biên Phủ cách đây 70 năm, chiếc xe đạp thồ đóng vai trò quan trọng, trở thành biểu tượng đẹp của nhân dân Việt Nam nói chung, quân và dân Thanh Hóa nói riêng.
Những chiếc xe đạp thồ và sự chi viện sức người, sức của hậu phương Thanh Hóa đã góp phần vào chiến thắng lịch sử Điện Biên Phủ 'lừng lẫy năm châu, chấn động địa cầu'.
Gần 2/3 ngày đường từ TP Thanh Hóa, trên chuyến xe 16 chỗ bon bon, chúng tôi mới đến được TP Điện Biên Phủ. Đó là chiếc ô tô hiện đại với lái xe chuyên nghiệp, thường xuyên duy trì tốc độ 70 – 80km/giờ, lại đi trên các quốc lộ đã được bạt núi san đồi thênh thang rộng mở, thảm nhựa phẳng lỳ toàn tuyến. Tuy nhiên hơn 70 năm về trước, cũng cung đường ấy, nhưng là những tuyến nhỏ hẹp, đa phần là băng rừng sâu, vượt núi thẳm vùng Tây Bắc với dốc đá lởm chởm, trơn trượt. Ấy vậy mà gần 179.000 dân công xứ Thanh vẫn rầm rập ngày đêm, vừa tránh bom đạn của máy bay địch, vừa mở đường, gánh gạo, thồ lương thực, vũ khí đạn dược với những chuyến đi cả tháng trời để tiếp vận cho chiến trường Điện Biên Phủ.
Ts. Bùi Ngọc Thanh - Nguyên Chủ nhiệm Văn phòng Quốc hội. Tại Kỳ họp thứ Ba, ngày 4.12.1953, Quốc hội Khóa I đã có điện văn gửi anh chị em dân công, trong đó nêu rõ, 'qua 7 năm kháng chiến, anh chị em dân công đã vượt bao đường sá nguy hiểm, chịu đựng bao gian khổ, một lòng hy sinh tận tụy để phục vụ kháng chiến, làm cho bộ đội ta thu được những thắng lợi lớn. Quốc hội ngợi khen lòng yêu nước của anh chị em dân công'(1).
Bản tin Mặt trận sáng 7/4 của Báo Đại Đoàn Kết gồm một số nội dung chính như sau: Chủ tịch UBTƯ MTTQ Đỗ Văn Chiến dâng hương tưởng nhớ Chủ tịch Hồ Chí Minh và các anh hùng, liệt sỹ; Khí thế hào hùng của Điện Biên năm xưa đã hội tụ về đây; 'Chiến thắng Điện Biên Phủ - kết tinh sức mạnh đại đoàn kết toàn dân tộc; Những nữ thanh niên gánh muối, gánh gạo... tiếp viện chiến trường Điện Biên Phủ...
Trong Chiến dịch Điện Biên Phủ, đã có hàng vạn thanh niên xung phong, dân công hỏa tuyến không ngại hiểm nguy gian khó tham gia vận chuyển lương thực, vũ khí, đạn dược… góp phần quan trọng làm nên chiến thắng 'lừng lẫy năm châu, chấn động địa cầu'. Giờ đây, những chàng trai, cô gái tuổi mười tám, đôi mươi năm nào phần lớn đã trở về với cát bụi, số còn lại cũng đã quá tuổi 'cổ lai hy', song ký ức về những ngày tháng gian khổ mà hào hùng cách đây 70 năm không bao giờ phai mờ.
Trong Chiến dịch Điện Biên Phủ đã có hàng vạn thanh niên xung phong, dân công hỏa tuyến không ngại hiểm nguy gian khó tham gia vận chuyển lương thực, vũ khí, đạn dược phục vụ chiến dịch, góp phần quan trọng làm nên chiến thắng 'lừng lẫy năm châu, chấn động địa cầu'. Giờ đây, những chàng trai, cô gái tuổi mười tám, đôi mươi năm nào phần lớn đã trở về với cát bụi, số còn lại cũng đã quá tuổi 'cổ lai hy', song ký ức về những ngày tháng gian khổ mà hào hùng cách đây 70 năm không bao giờ phai mờ.
Nhằm tái hiện cuộc hành trình của những chiếc xe đạp thồ lương thực, đạn dược trong chiến dịch Điện Biên Phủ lịch sử, mới đây người dân tỉnh Điện Biên đã tham gia cuộc thi đẩy xe đạp thồ, vác hòm đạn vượt giao thông hào, chướng ngại vật.
Sớm ý thức sâu sắc 'Sự nghiệp cách mạng là của quần chúng, quần chúng là người làm nên lịch sử', đồng thời kế thừa truyền thống văn hóa 'Lấy dân làm gốc', 'Khoan thư sức dân và lấy việc bồi bổ sức dân làm kế sách lâu bền cho xã tắc', Đảng ta đã đề ra nhiều chủ trương, biện pháp huy động sức mạnh toàn dân trong quá trình tổ chức kháng chiến.