Chuyển đổi số nâng hiệu quả quản trị và chăm sóc người bệnh

TP Hồ Chí Minh đang hướng đến trở thành trung tâm y tế chuyên sâu, chất lượng cao của khu vực. Bên cạnh đầu tư cơ sở vật chất, trang thiết bị, ngành y tế cần tăng cường nghiên cứu, tiếp nhận tri thức mới và đưa các kết quả vào thực hành. Chuyển đổi số là một công cụ hỗ trợ quá trình này, từ đào tạo, quản trị bệnh viện đến khám, chữa bệnh.

Bệnh án điện tử giúp các sĩ giảm thời gian thủ tục hành chính, tăng thời gian trao đổi với bệnh nhân.

Theo Tiến sĩ, bác sĩ Nguyễn Văn Vĩnh Châu, Phó Giám đốc Sở Y tế TP Hồ Chí Minh, nghiên cứu, đào tạo, quản trị, hội nhập quốc tế và chuyển đổi số cần được nhìn nhận như một thể thống nhất. Trong đó, chuyển đổi số là công cụ hỗ trợ nâng chuẩn chất lượng và an toàn chăm sóc người bệnh.

"Chuyển đổi số không đơn giản là đưa quy trình giấy lên máy tính. Đích đến là bệnh viện vận hành thông minh hơn, ra quyết định bằng dữ liệu tốt hơn và chăm sóc người bệnh an toàn hơn", Phó Giám đốc Sở Y tế TP Hồ Chí Minh nhấn mạnh.

Để thực hiện mục tiêu này, các bệnh viện cần chú trọng chất lượng và khả năng liên thông của dữ liệu bệnh án điện tử, ứng dụng trí tuệ nhân tạo phù hợp, đồng thời bảo đảm an toàn thông tin và quyền riêng tư của người bệnh. “Chúng ta cần đi từ số hóa hồ sơ sang số hóa cả quá trình ra quyết định và quản trị”, ông Nguyễn Văn Vĩnh Châu cho biết thêm.

Theo Tiến sĩ Nguyễn Kim Quốc, Trưởng khoa Công nghệ thông tin, Trường Đại học Nguyễn Tất Thành, chuyển đổi số y tế là quá trình ứng dụng công nghệ số và dữ liệu vào hoạt động của ngành bao gồm đổi mới tổ chức, quản lý và cung cấp dịch vụ.

Trong tổ chức, quản lý, quá trình này chuyển từ quy trình giấy tờ, thủ công sang hệ thống số hóa. Trong cung cấp dịch vụ, các ứng dụng gồm y tế từ xa, trí tuệ nhân tạo hỗ trợ chẩn đoán, thiết bị theo dõi sức khỏe và bệnh án điện tử. Mục tiêu là nâng cao chất lượng chăm sóc, tăng khả năng tiếp cận dịch vụ, tối ưu nguồn lực và lấy người bệnh làm trung tâm.

Tuy nhiên, chuyển đổi số y tế có những đặc thù. Dữ liệu bệnh án chứa thông tin cá nhân, bệnh và tiền sử bệnh, có tính nhạy cảm cao. Hoạt động y tế cần bảo đảm tính liên tục, an toàn vì lỗi kỹ thuật có thể ảnh hưởng trực tiếp đến người bệnh. Bên cạnh đó, dữ liệu đến từ nhiều nguồn như bệnh viện, phòng khám, thiết bị y tế, xét nghiệm và chẩn đoán hình ảnh, khiến việc chuẩn hóa phức tạp.

Tiến sĩ Nguyễn Kim Quốc cho rằng, chuyển đổi số y tế hiện còn gặp nhiều khó khăn như dữ liệu phân tán, thiếu chuẩn hóa và liên thông; hạ tầng công nghệ chưa đồng bộ; nhân lực am hiểu cả công nghệ và y khoa còn hạn chế. Bên cạnh đó, chi phí triển khai, tính bền vững của hệ thống và yêu cầu bảo mật thông tin người bệnh cũng là những vấn đề cần giải quyết.

Tiến sĩ Nguyễn Kim Quốc nhận định, chuyển đổi số y tế tại Việt Nam là yêu cầu cần thiết, cấp bách nhưng việc triển khai nên được thực hiện từng bước phù hợp với điều kiện của từng cơ sở y tế, gắn kết chính sách, công nghệ, nhân lực và nguồn lực tài chính. Trong đó, dữ liệu đóng vai trò nền tảng, trí tuệ nhân tạo là công cụ hỗ trợ, còn mục tiêu xuyên suốt là nâng cao chất lượng chăm sóc, bảo đảm an toàn và phục vụ người bệnh liên tục, hiệu quả hơn.

Bệnh viện ứng dụng dữ liệu vào hoạt động hằng ngày

Tại Bệnh viện Đa khoa Thủ Đức, chuyển đổi số được triển khai trong cả hoạt động chuyên môn và quản trị. Mới đây, tại hội nghị Hội nghị khoa học với chủ đề “Y học hội nhập và chuyển đổi số: Bước tiến trong đào tạo y khoa và thực hành lâm sàng”, do Bệnh viện Đa khoa Thủ Đức phối hợp với Trường Đại học Nguyễn Tất Thành tổ chức, Tiến sĩ, bác sĩ Vũ Trí Thanh, Giám đốc Bệnh viện Đa khoa Thủ Đức, cho biết đơn vị đang đẩy mạnh ứng dụng công nghệ thông tin nhằm nâng cao chất lượng khám, chữa bệnh, giảm thời gian chờ đợi và tăng sự hài lòng của người bệnh.

Tiến sĩ bác sĩ Vũ Trí Thanh, Giám đốc Bệnh viện Đa khoa Thủ Đức cho biết, trong thơi gian qua bệnh viện đẩy mạnh ứng dụng công nghệ thông tin, chuyển đổi số góp phần nâng cao chất lượng khám chữa bệnh.

Theo Tiến sĩ, bác sĩ Vũ Trí Thanh, bệnh viện đang đẩy mạnh ứng dụng công nghệ thông tin, chuyển đổi số nhằm nâng cao chất lượng khám, chữa bệnh tăng sự hài lòng và giảm thời gian chờ đợi của người bệnh.

Bệnh viện được Bộ Y tế lựa chọn thí điểm bệnh án điện tử từ năm 2016. Theo bác sĩ Vũ Trí Thanh, thay đổi rõ nét là giảm thời gian bác sĩ dành cho công việc hành chính. Các thống kê trước đây cho thấy, bác sĩ mất trung bình khoảng 90 phút để hoàn thành một bệnh án giấy, trong khi với bệnh án điện tử, có trường hợp chỉ cần khoảng 30 phút.

"Thời gian làm hồ sơ giảm giúp bác sĩ có thêm thời gian tiếp xúc, hỏi bệnh kỹ hơn, giao tiếp, chia sẻ và giải thích với người bệnh. Qua đó, người bệnh được cung cấp thêm kiến thức y khoa và những lời khuyên trong quá trình chăm sóc, điều trị", bác sĩ Vũ Trí Thanh chia sẻ.

Với 750 giường bệnh kế hoạch và trung bình 4.200 - 4.500 lượt khám ngoại trú mỗi ngày, bệnh viện đã xây dựng các phần mềm quản trị và bảng điều khiển dữ liệu (dashboard) để theo dõi hoạt động khám, chữa bệnh, xét nghiệm, chẩn đoán hình ảnh cùng thời gian thực hiện từng công đoạn.

Phần mềm quản trị giúp bệnh viện nhận diện những khâu chậm trễ, quá tải để kịp thời điều chỉnh quy trình khám, chữa bệnh.

Theo đó, dữ liệu giúp nhận diện những khâu chậm trễ, quá tải, từ đó điều chỉnh quy trình, xem xét bổ sung trang thiết bị và giảm thời gian chờ đợi. Trong quản lý thuốc, vật tư y tế, việc xây dựng phần mềm và mã hóa vật tư giúp bệnh viện kiểm soát lượng tồn kho, đánh giá nhu cầu sử dụng và chủ động hơn trong cung ứng.

Công nghệ số cũng được ứng dụng để hỗ trợ an toàn sử dụng thuốc tại Bệnh viện Đa khoa Nhà Bè. Theo dược sĩ Trần Ngọc Trâm Anh, bệnh viện đã tích hợp chức năng tra cứu, cảnh báo tương tác thuốc vào hệ thống thông tin bệnh viện, xây dựng danh mục tương tác và tổ chức rà soát đơn thuốc với sự tham gia của dược sĩ lâm sàng. Khi có cảnh báo, dược sĩ đánh giá, trao đổi với bác sĩ để lựa chọn cách xử trí phù hợp với từng người bệnh.

Trong lĩnh vực xét nghiệm, Bệnh viện Lê Văn Thịnh nghiên cứu, triển khai mô hình ứng dụng công nghệ hỗ trợ xác định khoảng phân tích nội kiểm. Theo bác sĩ chuyên khoa II Trần Quí Phương Linh, nhóm nghiên cứu sử dụng Power BI để phân tích dữ liệu nội kiểm, ngoại kiểm và xây dựng bảng điều khiển theo dõi các chỉ số chất lượng. Ứng dụng này hướng đến giảm gánh nặng giám sát, tiết kiệm chi phí, nguồn lực và thời gian.

Theo lãnh đạo Sở Y tế TP Hồ Chí Minh, mức độ hiện đại của bệnh viện cần được đánh giá qua chất lượng chuyên môn, an toàn người bệnh, hiệu quả sử dụng nguồn lực, trải nghiệm của người bệnh và sự phát triển bền vững của đội ngũ. Quản trị dựa trên dữ liệu vì thế cần đi cùng phát triển nhân lực, xây dựng văn hóa an toàn và cải tiến liên tục.