Không chỉ thay đổi cách trồng lúa, HTX Nông nghiệp Gò Gòn (xã Vĩnh Thạnh, tỉnh Tây Ninh) đang tạo 'hồ sơ số' cho từng hạt gạo, gắn sở hữu trí tuệ với tiêu chuẩn sản xuất, truy xuất nguồn gốc và chuyển đổi số. Từ các chính sách hỗ trợ đến nỗ lực của HTX, mô hình này đang mở ra hướng phát triển mới, đáp ứng yêu cầu xuất khẩu và nâng sức cạnh tranh.
“Tưới ngập khô xen kẽ trong canh tác lúa thích ứng với biến đổi khí hậu” là chương trình chiến lược kéo dài 10 năm (2024 - 2034) nhằm áp dụng kỹ thuật tưới tiêu thông minh (AWD - Alternate Wetting and Drying). Tại Thanh Hóa, Sở Nông nghiệp và Môi trường phối hợp với Viện Khoa học kỹ thuật Nông nghiệp Bắc Trung Bộ, Công ty Green Carbon Inc Nhật Bản và 16 vùng sản xuất lúa trọng điểm của tỉnh đã triển khai thực hiện mô hình.
Ðề án 'Phát triển bền vững 1 triệu héc-ta chuyên canh lúa chất lượng cao, phát thải thấp gắn với tăng trưởng xanh vùng đồng bằng sông Cửu Long đến năm 2030' được kỳ vọng tạo bước chuyển mạnh mẽ trong sản xuất, nâng cao giá trị ngành hàng lúa gạo và cải thiện thu nhập cho nông dân. Ðối với Cà Mau, đây không chỉ là cơ hội xây dựng nền nông nghiệp xanh, thích ứng với biến đổi khí hậu mà còn là động lực định hình ngành lúa gạo theo hướng hiện đại và bền vững.
Việc chuyển dịch cơ cấu cây trồng trên diện tích đất lúa kém hiệu quả giúp thích ứng với biến đổi khí hậu theo hướng thuận thiên và nâng cao sinh kế cho nhà nông.
Đề án 1 triệu hecta lúa chất lượng cao, phát thải thấp không chỉ thay đổi cách làm lúa ở Đồng bằng sông Cửu Long mà còn mở ra cơ hội giảm phát thải khí mê-tan của Việt Nam.
Từ những mô hình tận dụng phụ phẩm trong từng ngành hàng, kinh tế tuần hoàn đang chuyển sang giai đoạn phát triển mới với trọng tâm là liên kết các chuỗi giá trị nông nghiệp. Sự kết nối giữa tôm, lúa gạo và cà phê - ba ngành hàng xuất khẩu chủ lực của Việt Nam - được kỳ vọng mở thêm dư địa gia tăng giá trị, thúc đẩy tăng trưởng xanh và nâng cao sức cạnh tranh của nông sản Việt.
Từ những thửa ruộng lúa ở Đồng bằng sông Cửu Long đến cam kết Net Zero của Việt Nam, người nông dân đang trở thành lực lượng tiên phong trong cuộc chiến giảm phát thải mê-tan.
Thách thức hiện nay không phải là phát triển thêm nhiều loại phân bón mới mà là đưa đúng sản phẩm đến đúng người sử dụng, đúng liều lượng và với chi phí hợp lý.
Thông qua việc triển khai các mô hình canh tác lúa thông minh và phát thải thấp, ngành Nông nghiệp và Môi trường TP. Cần Thơ đang từng bước đưa các tiến bộ kỹ thuật vào đồng ruộng. Việc ứng dụng đồng bộ các giải pháp từ gieo sạ, bón phân đến quản lý nước không chỉ giúp nâng cao hiệu quả sản xuất, giảm chi phí mà còn góp phần giảm phát thải khí nhà kính, hướng đến phát triển ngành hàng lúa gạo theo hướng xanh và bền vững.
Việc ứng dụng các giải pháp công nghệ hiện đại và phương thức canh tác khoa học đang mở ra hướng đi mới cho ngành lúa gạo, giúp giảm đáng kể lượng phát thải khí nhà kính đồng thời nâng cao thu nhập cho nông dân.
Xã Định Mỹ (An Giang) thành lập Ban Chỉ đạo thực hiện Đề án phát triển bền vững 1 triệu héc-ta chuyên canh lúa chất lượng cao nhằm xây dựng vùng nguyên liệu theo hướng hiện đại, giảm phát thải, tăng liên kết sản xuất và tiêu thụ.
Với các giải pháp đa dạng kết hợp chính sách hỗ trợ và ứng dụng công nghệ, Việt Nam đang trong lộ trình giảm đáng kể phát thải mê-tan, góp phần thực hiện cam kết quốc tế về biến đổi khí hậu.
Khói đặc vây kín trời chiều mỗi mùa gặt không còn là hình ảnh lãng mạn của làng quê, mà đang là tiếng chuông cảnh báo về sự lãng phí tài nguyên đất và ô nhiễm môi trường nghiêm trọng. Giữa bối cảnh biến đổi khí hậu toàn cầu, việc thay đổi tư duy, xem rơm rạ là một nguồn tài nguyên quý giá thay vì phế phẩm đang mở ra một chương mới cho sinh kế nông dân và nền nông nghiệp tuần hoàn, xanh và bền vững.
Tuy là xã thuần nông nhưng Hồng Dân tạo được sức bật mạnh mẽ nhờ chủ động thích ứng biến đổi khí hậu, phát triển hiệu quả kinh tế nông nghiệp, lấy ứng dụng khoa học vào sản xuất và bảo vệ môi trường là ưu tiên hàng đầu. Ðịa phương tập trung phát triển song song vùng chuyên lúa với những giống lúa có giá trị kinh tế cao, cùng vùng luân canh lúa - tôm mang thương hiệu “lúa thơm, tôm sạch” để tạo nền tảng đi lên bền vững.
Mô hình sản xuất lúa xanh kết hợp nông nghiệp tuần hoàn từ rơm rạ tạo chuỗi liên kết minh bạch, giảm chi phí, giảm phát thải và mở cơ hội nâng cao lợi nhuận cho nông dân.
Những ngày cuối tháng 6, trên nhiều cánh đồng ở Đồng Tháp, lúa đã chín vàng óng, đến ngày thu hoạch nhưng niềm vui ngày mùa không trọn vẹn. Giá lúa tuy có nhích lên so với vụ đông xuân, song vẫn chưa đủ bù đắp chi phí sản xuất ngày càng tăng, năng suất lại sụt giảm khiến nhiều nông dân chỉ hòa vốn, thậm chí thua lỗ.
Chiều 9/7, Phó Chủ tịch UBND tỉnh Lê Văn Sử chủ trì hội nghị triển khai kế hoạch tham gia thực hiện Đề án “Phát triển bền vững 1 triệu héc-ta chuyên canh lúa chất lượng cao và phát thải thấp gắn với tăng trưởng xanh vùng đồng bằng sông Cửu Long đến năm 2030” trên địa bàn tỉnh Cà Mau.
Mới đây, Chuỗi liên kết sản xuất lúa xanh - bền vững và nông nghiệp tuần hoàn từ rơm đã được khởi động tại Trung tâm Đổi mới sáng tạo Nông nghiệp Xanh (xã Nghĩa Sơn, tỉnh Ninh Bình).
Chuỗi liên kết sản xuất lúa xanh tại Ninh Bình kỳ vọng giảm chi phí, giảm phát thải, phát triển kinh tế tuần hoàn và nâng cao sức cạnh tranh cho ngành hàng lúa gạo.
Đồng bằng sông Cửu Long là vùng sản xuất lúa gạo trọng điểm nhưng hiện nay đang chịu sức ép lớn từ biến đổi khí hậu, cộng thêm yêu cầu của thị trường xuất khẩu về minh chứng sản phẩm hàng hóa giảm phát thải…
Sản xuất lúa được coi là một trong những lĩnh vực sản xuất phát thải nhiều khí CO2 do lượng phân bón sử dụng quá lớn, trong khi khả năng hấp thu của cây trồng theo canh tác truyền thống là rất ít, có đến gần 50% lượng phân bón bị thải ra môi trường, đây là yếu tố chính khiến tăng phát thải trong sản xuất lúa. Do đó để mở rộng diện tích lúa giảm phát thải cần gắn với bài toán sử dụng phân bón đúng, không thất thoát ra môi trường.
Chiều 3-7, UBND xã Tam Nông (tỉnh Đồng Tháp) tổ chức Hội nghị công bố Quyết định thành lập Ban Chỉ đạo thực hiện Đề án Phát triển bền vững 1 triệu héc-ta chuyên canh lúa chất lượng cao, phát thải thấp gắn với tăng trưởng xanh vùng Đồng bằng sông Cửu Long (viết tắt là Ban Chỉ đạo). Đây là địa phương đầu tiên của tỉnh Đồng Tháp thành lập Ban Chỉ đạo thực hiện Đề án ở cấp xã.
Các thị trường xuất khẩu đang ngày càng siết chặt các yêu cầu về phát triển bền vững, truy xuất nguồn gốc và giảm phát thải carbon.
Việc xã Tam Nông (Đồng Tháp) thành lập Ban Chỉ đạo thực hiện Đề án phát triển bền vững 1 triệu ha lúa chất lượng cao góp phần tạo đầu mối điều phối ngay từ cơ sở, gắn kết chính quyền, doanh nghiệp, hợp tác xã và nông dân để đưa chủ trương lớn của Chính phủ đi vào từng cánh đồng. Đây được kỳ vọng sẽ là mô hình góp phần hiện thực hóa Đề án theo hướng thực chất, hiệu quả và bền vững.
Bộ Nông nghiệp và Môi trường thúc đẩy sử dụng phân bón hiệu quả, nâng cao năng suất và lợi nhuận cho người trồng lúa.
Giữ được đất khỏe đang trở thành yêu cầu cấp thiết để nông nghiệp Đồng bằng sông Cửu Long thích ứng biến đổi khí hậu, giảm phát thải và bảo đảm sinh kế lâu dài cho hàng triệu hộ nông dân vùng lúa gạo.
Hợp tác công - tư đang thúc đẩy các giải pháp bón phân hiệu quả, giúp giảm phát thải, nâng cao năng suất, lợi nhuận và hướng tới nền sản xuất lúa bền vững.
Trong dòng chảy hàng nghìn năm của nền văn minh lúa nước, hạt gạo không chỉ là lương thực mà còn là một biểu tượng văn hóa của người Việt. Từ những cánh đồng trĩu bông ở Đồng bằng sông Cửu Long đến những bữa cơm gia đình, hạt gạo luôn gắn với triết lý sống hòa hợp với thiên nhiên, với tinh thần cần cù và sáng tạo của người nông dân.
Lần đầu tiên, sản lượng lúa 6 tháng đầu năm của An Giang vượt 5,3 triệu tấn, khẳng định hiệu quả chuyển đổi sang sản xuất chất lượng cao và phát triển bền vững.
Đồng bằng sông Cửu Long từ lâu được xem là 'vựa lúa', 'vựa trái cây', 'vựa thủy sản' lớn nhất cả nước. Không chỉ đóng góp hơn một nửa sản lượng lúa, khoảng 70% sản lượng trái cây và gần như toàn bộ lượng gạo xuất khẩu của Việt Nam, vùng đất rộng gần 4 triệu héc-ta này còn là không gian văn hóa đặc sắc, nơi hình thành lối sống hài hòa với thiên nhiên của hàng triệu cư dân miền sông nước.
Không còn cạnh tranh bằng sản lượng đơn thuần, nông nghiệp Thanh Hóa đang chuyển sang một giai đoạn phát triển mới, lấy công nghệ, dữ liệu và sản xuất xanh làm nền tảng để nâng cao giá trị nông sản. Đây cũng là hướng đi tất yếu để thích ứng với những yêu cầu ngày càng khắt khe của thị trường và mở rộng dư địa tăng trưởng trong tương lai.
Từ tháng 4-6/2026, Chi cục Trồng trọt và Bảo vệ thực vật Cần Thơ cùng các đơn vị liên quan tập huấn đánh giá mức độ thực hành canh tác lúa đáp ứng tiêu chí chứng nhận 'Gạo Việt xanh, phát thải thấp'.
Giải mã cơ chế sinh học hình thành khí mê-tan dưới ruộng lúa ngập nước và ứng dụng các giải pháp công nghệ ức chế không chỉ là bài toán khoa học, mà còn là chìa khóa mở ra bước ngoặt kinh tế, môi trường cho ngành nông nghiệp Việt Nam.
Biến đổi khí hậu, suy giảm tài nguyên và những yêu cầu ngày càng khắt khe của thị trường đang buộc nông nghiệp Việt Nam phải thay đổi tư duy phát triển. Từ mục tiêu tăng sản lượng đơn thuần, ngành nông nghiệp đang chuyển mạnh sang mô hình sinh thái, thông minh và phát thải thấp.
Đề án 'Sản xuất giảm phát thải lĩnh vực trồng trọt giai đoạn 2025-2035, tầm nhìn đến năm 2050' đang được các địa phương tích cực triển khai. Song song đó, ngành nông nghiệp nỗ lực quy hoạch vùng sản xuất và chuẩn hóa đo lường phát thải.
Sáng 22-6, Đoàn học tập kinh nghiệm về mô hình Hợp tác xã (HTX) nông nghiệp hoạt động hiệu quả của Sở Nông nghiệp và Môi trường do Phó Chi cục trưởng Chi cục Phát triển nông thôn Ngô Thanh Hùng làm Trưởng đoàn đến tham quan, học tập kinh nghiệm mô hình sản xuất gạo tại HTX Dịch vụ nông nghiệp Thắng Lợi (ấp Mỹ Đông 5, xã Mỹ Quí). Cùng đi có đại diện 15 Hợp tác xã nông nghiệp trong tỉnh.
Trong bối cảnh biến đổi khí hậu ngày càng diễn biến phức tạp, ngành nông nghiệp đang đứng trước yêu cầu phải thay đổi phương thức sản xuất theo hướng xanh và bền vững hơn. Đối với canh tác lúa nước - lĩnh vực phát thải khí mê-tan lớn trong nông nghiệp thì việc áp dụng kỹ thuật tưới ngập khô xen kẽ (AWD) được xem là một trong những giải pháp hiệu quả nhằm giảm phát thải khí nhà kính, tiết kiệm tài nguyên nước và vẫn bảo đảm năng suất cây trồng.
Chuyển đổi xanh tại Đồng bằng sông Cửu Long (ĐBSCL) đang lan tỏa mạnh mẽ thông qua việc thay đổi tư duy từ 'sản xuất nông nghiệp' sang 'kinh tế nông nghiệp'. Bằng cách tận dụng công nghệ số và nông nghiệp tuần hoàn, nông dân từng bước chuyển mình để tạo ra những sản phẩm tích hợp giữa giá trị kinh tế, sinh thái và văn hóa.
Dự án Áp dụng tiến bộ kỹ thuật theo hướng hữu cơ vào sản xuất lúa vụ mùa năm 2026 triển khai tại xã Thanh Nưa là một trong những giải pháp nhằm phát huy hiệu quả chính sách bảo vệ và phát triển đất trồng lúa. Đồng thời, hỗ trợ người dân ở những bản còn nhiều khó khăn tiếp cận phương thức canh tác tiên tiến, từng bước thay đổi tư duy sản xuất, chủ động áp dụng khoa học kỹ thuật vào sản xuất thay vì phụ thuộc hoàn toàn vào kinh nghiệm và điều kiện thời tiết như trước đây.
Những năm gần đây, Đồng Tháp liên tục đẩy mạnh các mô hình sản xuất lúa sinh thái, lúa giảm phát thải, lúa chất lượng cao gắn với Đề án 1 triệu héc-ta lúa chất lượng cao, phát thải thấp vùng Đồng bằng sông Cửu Long. Trong hành trình đó, câu chuyện quản lý ốc bươu vàng trên đồng ruộng không chỉ là bài toán phòng trừ một đối tượng dịch hại, mà còn phản ánh sự chuyển biến trong tư duy sản xuất của người nông dân, từ phụ thuộc vào hóa chất sang tìm kiếm những giải pháp hài hòa hơn với tự nhiên, hướng đến nền nông nghiệp xanh và bền vững.
Theo Văn bản hợp nhất số 59/VBHN-BNNMT năm 2026 của Bộ Nông nghiệp và Môi trường về đất trồng lúa thì ngân sách nhà nước hỗ trợ 1,5 triệu đồng/ha/năm đối với đất chuyên trồng lúa, 750.000 đồng/ha/năm đối với đất trồng lúa còn lại và hỗ trợ thêm 1,5 triệu đồng/ha/năm đối với đất chuyên trồng lúa thuộc vùng quy hoạch năng suất, chất lượng cao.
Trong 2 ngày (11 - 12/6), Ban Quản lý thực hiện Dự án 'Thúc đẩy vai trò của phụ nữ trong thích ứng với biến đổi khí hậu dựa vào cộng đồng' phối hợp với Hội Liên hiệp Phụ nữ tỉnh Lai Châu, Trung tâm Khuyến nông và Kỹ thuật nông nghiệp nông thôn tỉnh Lai Châu, Viện tư vấn phát triển kinh tế-xã hội nông thôn và miền núi (CISDOMA) tổ chức tập huấn về canh tác lúa giảm phát thải theo phương pháp AWD (tưới ngập khô xen kẽ) trên nền SRI (hệ thống thâm canh lúa cải tiến) cho người dân tham gia mô hình canh tác lúa giảm phát thải tại 2 xã: Pắc Ta và Tân Uyên.
Trong 2 ngày (11 - 12/6), Ban Quản lý thực hiện Dự án 'Thúc đẩy vai trò của phụ nữ trong thích ứng với biến đổi khí hậu dựa vào cộng đồng' phối hợp với Hội Liên hiệp Phụ nữ tỉnh Lai Châu, Trung tâm Khuyến nông và Kỹ thuật nông nghiệp nông thôn tỉnh Lai Châu, Viện tư vấn phát triển kinh tế-xã hội nông thôn và miền núi (CISDOMA) tổ chức tập huấn về canh tác lúa giảm phát thải theo phương pháp AWD (tưới ngập khô xen kẽ) trên nền SRI (hệ thống thâm canh lúa cải tiến) cho người dân tham gia mô hình canh tác lúa giảm phát thải tại 2 xã: Pắc Ta và Tân Uyên.
Sau một vụ triển khai tại thử nghiệm Hải Phòng, Hưng Yên và Ninh Bình, mô hình canh tác lúa phát thải thấp thuộc dự án Fertilize Right ghi nhận năng suất tăng tới 30%, chi phí giảm 20-30% và lợi nhuận của người nông dân cải thiện rõ rệt.
Kết quả tích cực từ các mô hình lúa phát thải thấp tại Đồng bằng sông Hồng cho thấy tiềm năng mở rộng trên quy mô lớn. Tuy nhiên, theo ông Lê Thanh Tùng, Phó Chủ tịch kiêm Tổng Thư ký Hiệp hội Ngành hàng Lúa gạo Việt Nam, chìa khóa để nhân rộng không nằm ở kỹ thuật canh tác mà ở việc tổ chức lại sản xuất thông qua hợp tác xã và các hình thức liên kết nông dân.
Biến đổi khí hậu cùng với các yêu cầu mới của thị trường toàn cầu về giảm phát thải khí nhà kính, sản xuất xanh và phát triển bền vững đang trở thành những tiêu chuẩn bắt buộc, để nông nghiệp vùng Đồng bằng sông Cửu Long phải chuyển đổi tư duy sản xuất, tập trung vào chất lượng, hiệu quả và khả năng thích ứng.
Sáng 10/6, tại xã Tân An, thành phố Hải Phòng, Cục Trồng trọt và Bảo vệ thực vật (Bộ Nông nghiệp và Môi trường) phối hợp với Viện Nghiên cứu Lúa gạo Quốc tế (IRRI) và Sở Nông nghiệp và Môi trường Hải Phòng tổ chức Hội nghị sơ kết mô hình canh tác lúa sử dụng phân bón đúng, hiệu quả cao và phát thải thấp vùng Đồng bằng sông Hồng.
Mới đây, tại xã Tân An, thành phố Hải Phòng, Cục Trồng trọt và Bảo vệ thực vật phối hợp với Viện Nghiên cứu Lúa Quốc tế đã tổ chức 'Hội nghị Sơ kết Mô hình canh tác lúa sử dụng phân bón đúng, hiệu quả cao và phát thải thấp vùng đồng bằng sông Hồng'.
Sau hơn 3 tháng triển khai, các mô hình bước đầu cho thấy hiệu quả rõ nét cả về năng suất, lợi nhuận và giảm phát thải.
Chỉ một vụ lúa, nhiều hợp tác xã ở Hải Phòng, Hưng Yên và Ninh Bình đã chứng kiến năng suất tăng tới 30%, chi phí giảm hơn 25%, và lợi nhuận vượt bậc so với canh tác truyền thống. Đằng sau những con số đó là câu chuyện về việc thay đổi tập quán canh tác và kết quả tự nói lên tất cả.
Sau vụ đầu tiên triển khai, mô hình sạ hàng kết hợp vùi phân cho thấy hiệu quả rõ nét khi vừa giảm phát thải, tiết kiệm vật tư đầu vào, vừa tăng thu nhập cho người trồng lúa.
Mô hình canh tác mới tại Đồng bằng sông Hồng giúp giảm tới 44% lượng phân đạm, tăng năng suất 25 - 30% và mang lại lợi nhuận bình quân khoảng 21 triệu đồng/ha.
Giải pháp Growel M+ của Behn Meyer đang được triển khai rộng khắp các tỉnh Đồng bằng sông Cửu Long (ĐBSCL), góp phần xử lý rơm rạ sau thu hoạch, bổ sung chất dinh dưỡng, giảm phân bón hóa học và nâng cao hiệu quả sản xuất cho nhà nông.
Mô hình gồm đầy đủ các mắt xích của chuỗi giá trị, từ hợp tác xã (HTX), nông dân, đơn vị cung ứng vật tư nông nghiệp, DN cơ giới hóa, DN thu mua, đến hệ thống đánh giá và chứng nhận gạo Việt Xanh phát thải thấp.
Việc triển khai Đề án 'Phát triển bền vững 1 triệu héc-ta chuyên canh lúa chất lượng cao và phát thải thấp gắn với tăng trưởng xanh vùng Đồng bằng sông Cửu Long đến năm 2030' đang tạo những chuyển biến tích cực trong sản xuất lúa tại Tây Ninh. Không chỉ hướng đến mục tiêu nâng cao chất lượng hạt gạo, giảm chi phí sản xuất và gia tăng thu nhập cho người trồng lúa, Đề án còn góp phần thay đổi tư duy canh tác theo hướng hiện đại, bền vững và thân thiện với môi trường.