Để pháp luật thực sự đi vào đời sống

Tuyên truyền PBGDPL tại xã A Lưới 2. 

Nghiêm minh và nhân văn

Nhắc đến thượng tôn pháp luật, chúng ta thường nghĩ đến những chế tài nghiêm khắc, những phiên tòa hay các văn bản luật trên nhiều lĩnh vực. Thế nhưng, nếu nhìn sâu hơn vào đời sống thường nhật, pháp luật chính là sự bảo vệ, là điểm tựa công bằng của mỗi người dân.

Luật gia Hoàng Ngọc Thanh, Phó Chủ tịch Thường trực Hội Luật gia TP. Huế cho rằng: “Mọi sự ổn định và phát triển của xã hội đều được xây dựng trên một nền tảng cơ bản, đó là sự tôn trọng pháp luật”.

TS. Nguyễn Thị Châu, TUV, Giám đốc Sở Tư pháp khẳng định, thượng tôn pháp luật không chỉ yêu cầu xử lý nghiêm minh những sai phạm, mà cốt lõi hơn, đó là hành trình xây dựng sự đồng thuận trong cộng đồng. Việc tuân thủ Hiến pháp và pháp luật góp phần giữ vững kỷ cương, bảo đảm quyền và lợi ích hợp pháp của người dân. Qua đó, củng cố niềm tin và sự đồng thuận trong xã hội.

Thượng tôn pháp luật không đồng nghĩa với sự cứng nhắc đơn thuần. Đơn cử trong công tác thi hành án, pháp luật hiện hành tạo điều kiện để người phải thi hành án tự nguyện thực hiện nghĩa vụ. “Tuy nhiên, với những trường hợp không tự nguyện, sẽ có các chế tài nghiêm minh như xử phạt hành chính hay cưỡng chế, nhằm bảo đảm quyền lợi chính đáng cho các bên liên quan, giúp giảm chi phí và thời gian thực thi”, ông Lê Ngọc Anh, Phó Trưởng Thi hành án dân sự TP. Huế cho hay.

Trong công tác phòng, chống tham nhũng, tiêu cực, việc xử lý nghiêm các hành vi vi phạm cũng là một yêu cầu của nguyên tắc thượng tôn pháp luật. Việc xử lý phải căn cứ vào tính chất, mức độ vi phạm và quy định có liên quan. Qua đó, góp phần bảo đảm kỷ luật, kỷ cương và sự công bằng trong thực thi pháp luật.

Đưa pháp luật vào đời sống

Thời gian qua, công tác phổ biến giáo dục pháp luật (PBGDPL) trên địa bàn TP. Huế được triển khai bằng nhiều hình thức. Hàng trăm buổi tuyên truyền trực tiếp và trực tuyến được tổ chức, thu hút đông đảo người dân tham gia. Nhiều cuộc thi tìm hiểu kiến thức pháp luật mới cũng được triển khai sâu rộng trong cộng đồng.

 Hội đồng PBGDPL thành phố Huế đã tham mưu UBND thành phố ban hành Kế hoạch triển khai đề án chuyển đổi số, chỉ đạo các cơ quan, đơn vị tăng cường ứng dụng công nghệ thông tin trong công tác PBGDPL; thực hiện đăng tải hàng trăm văn bản pháp luật mới, các đề cương  pháp luật, tình huống, câu chuyện, tiểu phẩm… để tuyên truyền.

Bên cạnh kết quả đạt được, phải nhìn nhận khách quan rằng, công tác PBGDPL triển khai ở một số thời điểm chưa bảo đảm tiến độ. Ở một số lĩnh vực, hiệu quả tuyên truyền chưa đáp ứng yêu cầu, thiếu giải pháp hiệu quả với nhóm đối tượng yếu thế. Việc ứng dụng công nghệ thông tin trong công tác PBGDPL dù được đầu tư nhưng chưa thật sự sinh động.

Luật gia Hoàng Ngọc Thanh cho rằng, công tác PBGDPL cần tiếp tục được đổi mới theo hướng thực chất hơn nữa, không đơn thuần chuyển tải một chiều từ trên xuống, mà phải lắng nghe và tương tác. Khi nội dung phổ biến pháp luật với những vướng mắc, trăn trở thiết thực trong đời sống hằng ngày, người dân sẽ có điều kiện hiểu rõ hơn quyền, nghĩa vụ và nâng cao ý thức tự giác chấp hành.

Để pháp luật thực sự được thượng tôn và đi vào đời sống, cần bắt đầu từ chính thái độ, đạo đức và trách nhiệm của những người thực thi công vụ. Mỗi cán bộ, đảng viên, đặc biệt ở cơ sở, phải là tấm gương về ý thức tuân thủ pháp luật, làm việc tận tâm, minh bạch và không lạm quyền. Sự gương mẫu của người thực thi công vụ, cùng với việc giải quyết kịp thời những vướng mắc của người dân, là yếu tố quan trọng để củng cố niềm tin và ý thức chấp hành pháp luật.

“Tôi tin rằng, cơ sở chính là nơi kiểm chứng rõ ràng nhất pháp luật có thực sự đi vào cuộc sống hay không. Nếu tháo gỡ được những điểm nghẽn ở cơ sở thì công tác PBGDPL sẽ thực sự được chuyển tải thấu đáo, góp phần xây dựng một xã hội thượng tôn pháp luật”, TS. Nguyễn Thị Châu cho biết.