Sau Hội nghị lần thứ 11 khóa XIII, Tổng Bí thư Tô Lâm đã ký ban hành Nghị quyết số 60-NQ/TW ngày 12/4/2025 trong đó nêu rõ về số lượng đơn vị hành chính cấp tỉnh gồm 28 tỉnh, 6 thành phố trực thuộc Trung ương và đồng ý chủ trương tổ chức chính quyền địa phương 2 cấp: cấp tỉnh (tỉnh, thành phố trực thuộc Trung ương), cấp xã (xã, phường, đặc khu trực thuộc tỉnh, thành phố).
Hà Nội đang lấy ý kiến cử tri về phương án sắp xếp, đặt tên đơn vị hành chính cấp xã sau sáp nhập, nhằm hoàn thiện đề án trình Chính phủ trước ngày 1/5.
Việc sắp xếp, tinh gọn bộ máy, sáp nhập đơn vị hành chính cấp tỉnh, cấp xã và tổ chức chính quyền địa phương 2 cấp đang được triển khai rất quyết liệt và khẩn trương tại tỉnh Thái Bình. Cấp ủy, chính quyền địa phương rất quan tâm đến việc đặt tên gọi đơn vị hành chính mới sao cho dễ hiểu, dễ nghe và gắn liền với tập quán, văn hóa, lịch sử truyền thống của địa phương.
Việc sáp nhập các tỉnh, thành phố và cấp xã tới đây theo chủ trương tinh gọn bộ máy đang đặt ngành du lịch Việt Nam trước thách thức: sản phẩm du lịch theo bản sắc địa phương sẽ ảnh hưởng thế nào khi một số tên gọi theo địa giới hành chính có thể không còn nữa. Nhưng, theo các chuyên gia, đây cũng là cơ hội tiềm năng nhằm tái định hình bản đồ du lịch với quy mô liên vùng chưa từng có.
Theo Quyết định số 759/QĐ-TTg ngày 14-4-2025 phê duyệt Đề án Sắp xếp, tổ chức lại đơn vị hành chính (ĐVHC) các cấp và xây dựng mô hình tổ chức chính quyền địa phương 2 cấp (gọi là đề án), Chính phủ yêu cầu việc đặt tên gọi các ĐVHC mới sau sáp nhập ưu tiên một số tên gọi trước khi sáp nhập, hạn chế tối đa tác động ảnh hưởng tới người dân, doanh nghiệp do phải chuyển đổi giấy tờ, chỉ dẫn địa lý.
Theo ý kiến của nhiều người dân, chủ trương sáp nhập tỉnh là 'một quyết định, ngàn kỳ vọng', mở ra tương lai mới cho các địa phương.
Chính phủ đề nghị ưu tiên sử dụng một trong các tên gọi của các đơn vị hành chính trước khi sáp nhập để đặt tên cho đơn vị hành chính mới, hạn chế tối đa tác động tới người dân, doanh nghiệp.
Tên gọi của tỉnh, xã mới cần dễ nhận diện, ngắn gọn, dễ đọc, dễ nhớ, bảo đảm tính hệ thống, khoa học và phát huy được lợi thế so sánh của địa phương.
Tên đất, tên làng vốn là điều rất thiêng liêng trong tâm thức của mỗi người dân đất Việt. Có những vùng quê, những địa phương chỉ cần nhắc đến tên thôi đã nhớ ngay đến lịch sử, văn hóa của vùng đất ấy, đó cũng chính là 'dấu hiệu' nhận biết nét đặc trưng của mỗi địa danh. Thời gian này, câu chuyện đặt tên cho xã mới sau sáp nhập đơn vị hành chính cấp xã tuy không mới song vẫn luôn thu hút sự chú ý của dư luận.
Đặt tên tỉnh mới sau sáp nhập và đặt trung tâm hành chính ở đâu là hai vấn đề được người dân quan tâm khi chủ trương sáp nhập tỉnh, thành đang được gấp rút thực hiện. Đây cũng là 2 nội dung cần nghiên cứu kỹ, theo chuyên gia.
Những ngày qua, trên không gian mạng dấy lên nhiều ý kiến, bàn luận xung quanh câu chuyện lớn về sắp xếp đơn vị hành chính cấp tỉnh, cấp xã, nhất là về việc lựa chọn trung tâm chính trị-hành chính và tên gọi mới của các đơn vị hành chính sau sắp xếp. Băn khoăn, lo lắng của người dân là hoàn toàn tự nhiên và dễ hiểu, bởi 'quê cha đất tổ' luôn là một phần máu thịt, là cội nguồn thiêng liêng trong tâm thức mỗi người.
Trước những ý kiến khác nhau về việc đặt tên xã, phường sau sắp xếp, tinh gọn bộ máy, mới đây Bộ Nội vụ đã gợi ý nên đặt tên xã mới theo công thức: tên huyện cũ + số thứ tự để thuận tiện cho việc số hóa và quản lý thông tin.
Dư luận những ngày qua bàn luận nhiều về việc đặt tên đơn vị hành chính khi thực hiện chủ trương sáp nhập. Đây là việc chưa có quyết định chính thức, song lại dễ bị lợi dụng để kích động tư tưởng bất mãn, phá hoại khối đại đoàn kết toàn dân tộc.
Việc đặt tên đơn vị hành chính mới sau sáp nhập cần ưu tiên sử dụng một trong các tên gọi của các đơn vị hành chính trước khi sáp nhập để đặt tên cho đơn vị hành chính mới nhằm hạn chế tối đa tác động ảnh hưởng tới người dân, doanh nghiệp do phải chuyển đổi giấy tờ, chỉ dẫn địa lý cấp tỉnh.
Việc đặt tên sau khi sáp nhập xã sẽ được tính toán, cân nhắc kỹ lưỡng dựa trên các tiêu chí cụ thể, sẽ không có chuyện 'thiên vị' địa phương này, địa danh kia.
Trường hợp sáp nhập tỉnh với tỉnh, thì đơn vị hành chính sau sắp xếp là tỉnh, trường hợp sáp nhập tỉnh với thành phố trực thuộc Trung ương, đơn vị sau sắp xếp là thành phố trực thuộc Trung ương.
Bộ Nội vụ cho biết, việc đặt tên đơn vị hành chính mới sau sáp nhập cần ưu tiên sử dụng một trong các tên gọi của các đơn vị hành chính trước khi sáp nhập để đặt tên cho đơn vị hành chính mới nhằm hạn chế tối đa tác động ảnh hưởng tới người dân, doanh nghiệp do phải chuyển đổi giấy tờ, chỉ dẫn địa lý cấp tỉnh.
Đặt tên địa phương sau sáp nhập là việc hệ trọng, được Nhân dân ủng hộ, góp phần tạo di sản văn hóa bền vững cho thế hệ sau và kỷ nguyên phát triển của dân tộc.
Nếu bỏ tên một số tỉnh để giữ lại một tên nổi bật hơn, điều quan trọng không chỉ là việc đặt tên, mà còn là cách chúng ta gìn giữ và phát huy giá trị của những vùng đất sáp nhập.
Với việc giảm gần 50% đơn vị hành chính cấp tỉnh và 60 - 70% đơn vị hành chính cấp xã, tên của các đơn vị sau sắp xếp đang là vấn đề được nhiều người quan tâm.
Sáp nhập phường, bài toán đặt tên sao cho vừa ý nghĩa, vừa hài hòa lợi ích cộng đồng đang được người dân hết sức quan tâm. Vậy đâu là giải pháp tối ưu?
Khi sáp nhập tỉnh, nên lấy tên tỉnh nào có kinh tế phát triển và hội nhập hơn. Vì như vậy tỉnh có nền kinh tế kém phát triển hơn sẽ có 'đầu tàu' dẫn dắt để cùng phát triển, tăng cả về tính nhận diện khi hội nhập, độc giả nêu ý kiến.
Theo các chuyên gia, việc đặt tên địa phương sau sáp nhập tỉnh là một nhiệm vụ nặng nề và rất quan trọng, vì thế cần cân nhắc kỹ lưỡng, tạo được sự đồng thuận.
Người dân đồng tình với chủ trương sáp nhập tỉnh. Nhiều người tin rằng, sáp nhập tỉnh sẽ tạo thêm động lực để kinh tế, xã hội phát triển hơn.
Sáp nhập tỉnh nhằm tinh gọn bộ máy, nhưng đặt tên, chọn trụ sở sao cho hợp lòng dân, đảm bảo phát triển bền vững vẫn là bài toán khó.
PGS.TS Bùi Hoài Sơn - Ủy viên là đại biểu Quốc hội chuyên trách tại Ủy ban Văn hóa và Xã hội của Quốc hội - cho rằng, việc lấy ý kiến cộng đồng trong quá trình đặt tên tỉnh, TP không chỉ là một bước trong quy trình hành chính, mà còn là cơ hội để tạo sự đồng thuận, khơi dậy niềm tự hào địa phương và thể hiện sự tôn trọng với lịch sử, văn hóa của vùng đất đó.
Với việc giảm gần 50% đơn vị hành chính cấp tỉnh và 60 - 70% đơn vị hành chính cấp xã, tên của các đơn vị sau sắp xếp đang là vấn đề được nhiều người quan tâm. Bởi tên gọi không đơn thuần chỉ là địa danh đơn vị hành chính mà còn nhiều vấn đề liên quan đến đời sống của người dân.
Lựa chọn trung tâm hành chính sau sáp nhập tỉnh không chỉ đơn thuần là yếu tố hành chính mà còn ảnh hưởng đến sự phát triển kinh tế - xã hội của địa phương.
Theo TS. Nguyễn Viết Chức, cần phải có tiêu chuẩn cụ thể và cao hơn với bí thư, chủ tịch của một tỉnh sau sáp nhập. Rất cần sự trao đổi dân chủ, công khai, công tâm để chọn được người đứng đầu địa phương phù hợp nhất cho tỉnh mới sau sáp nhập.
Sau sáp nhập, tên gọi của địa phương cũng là vấn đề nhận được nhiều sự quan tâm của các chuyên gia, nhà khoa học, các tầng lớp Nhân dân. Nhiều ý kiến cho rằng, việc đặt tên phải mang yếu tố lịch sử, có tính kế thừa, hướng đến sự phát triển chung.
Sáp nhập tỉnh, không tổ chức cấp huyện, giảm số lượng cấp xã là yêu cầu khách quan, không chỉ nhằm tinh gọn tổ chức bộ máy, mà còn mở rộng không gian để phát triển ổn định trăm năm, có tính chất chiến lược dài hạn, đưa đất nước bước vào kỷ nguyên mới.
Khi xây dựng phương án sáp nhập tỉnh có nên sáp nhập các tỉnh lại như cũ không, hay là nghiên cứu phương án mới cho phù hợp với thực tiễn và yêu cầu phát triển mới?
Theo ĐBQH Bùi Hoài Sơn, đặt tên tỉnh sau sáp nhập không chỉ là vấn đề hành chính mà còn là cách thể hiện bản sắc, lịch sử và sự hòa hợp của các vùng đất.
'Thực tế có băn khoăn, khi sáp nhập rồi, liệu tỉnh nhỏ với tỉnh lớn hơn, tỉnh phát triển với tỉnh kém phát triển hơn, thì vấn đề đầu tư, bố trí cán bộ thế nào...', đại biểu Quốc hội, TS. Nguyễn Thị Việt Nga bày tỏ.
Thực hiện sáp nhập tỉnh, thành thì trung tâm hành chính - chính trị của tỉnh mới sẽ được đặt ở đâu là vấn đề được nhiều cán bộ, công chức và người dân quan tâm bởi những tác động về nơi sinh sống và làm việc.
'Sáp nhập phải trên cơ sở xem xét các điều kiện cụ thể về địa lý, kinh tế, lịch sử, văn hóa và thậm chí là tâm lý của cộng đồng. Nếu làm được như vậy thì trên thông, dưới thì thoáng. Như thế, cả cán bộ lãnh đạo và các địa phương, người dân thấy quyết định của Đảng, Nhà nước hợp lý', PGS.TS Trần Đức Cường - Chủ tịch Hội Khoa học Lịch sử Việt Nam nói.
Thủ tướng lưu ý, sau khi sắp xếp, việc đặt tên tỉnh phải có tính kế thừa; việc chọn trung tâm hành chính - chính trị phải cân nhắc các yếu tố lịch sử, địa lý.
Theo PGS.TS Bùi Hoài Sơn, tên mới sau sáp nhập tỉnh có thể trở thành một động lực thúc đẩy sự đoàn kết, tạo cảm hứng cho người dân hướng tới tương lai.