Những điểm nghẽn nào đang cản trở ngành năng lượng và đâu là các giải pháp tạo động lực phát triển trong giai đoạn mới. Đây là những vấn đề chính được các chuyên gia, nhà quản lý, doanh nghiệp, nhà đầu tư cùng thảo luận và đưa ra tại Diễn đàn “Hoàn thiện chính sách tạo lợi thế cạnh tranh thúc đẩy phát triển năng lượng” ngày 11/8 tại Hà Nội.
Khi nhu cầu điện tăng mạnh và năng lượng mới mở ra cơ hội lớn, Việt Nam cần tháo gỡ điểm nghẽn thể chế để hút vốn vào lĩnh vực mới này.
Nhu cầu năng lượng tăng nhanh và những biến động mới của thị trường toàn cầu đang đặt ra yêu cầu cấp thiết phải hoàn thiện thể chế, phát triển thị trường và tạo động lực thu hút nguồn lực đầu tư...
Nhu cầu năng lượng được dự báo tăng mạnh cùng sự phát triển của trí tuệ nhân tạo, trung tâm dữ liệu và các ngành công nghệ cao. Trong khi đó, nhiều dự án LNG, điện gió ngoài khơi và năng lượng mới còn vướng cơ chế, đặt ra yêu cầu hoàn thiện thể chế để khơi thông đầu tư và tạo lợi thế cạnh tranh cho Việt Nam.
Việc rà soát và hoàn thiện chính sách, tháo gỡ các “điểm nghẽn” thể chế là nhiệm vụ cấp bách, cùng với xây dựng môi trường đầu tư minh bạch, ổn định và có sức cạnh tranh cao chính là điều kiện tiên quyết để khơi thông nguồn lực, bảo đảm an ninh năng lượng quốc gia thời gian tới.
Điểm nghẽn lớn của ngành năng lượng hiện nay không chỉ nằm ở nguồn vốn mà còn ở cơ chế để dòng vốn có thể đi vào dự án. Hoàn thiện thể chế, giảm rủi ro đầu tư, tăng tính ổn định và khả năng dự báo của chính sách được xem là điều kiện quan trọng để huy động nguồn lực cho các dự án năng lượng quy mô lớn.
Việc hoàn thiện thể chế chính sách là rất quan trọng để ngành năng lượng có thể phát triển đột phá, đáp ứng nhu cầu năng lượng cho tăng trưởng cao.
Năng lượng là “huyết mạch” của nền kinh tế, phải đi trước một bước để đáp ứng yêu cầu tăng trưởng nhanh, bền vững. Tuy nhiên, thực tiễn cho thấy ngành năng lượng vẫn đang đối mặt với nhiều điểm nghẽn về thể chế và môi trường đầu tư, đòi hỏi tiếp tục hoàn thiện chính sách đồng bộ, minh bạch, ổn định, tạo nền tảng thúc đẩy ngành năng lượng phát triển bền vững.
Theo TS Nguyễn Đức Kiên, nguyên Tổ trưởng Tổ Tư vấn kinh tế của Thủ tướng, điện gió ngoài khơi cần được xem là ngành công nghiệp chiến lược. Để trở thành đòn bẩy tăng trưởng xanh, lĩnh vực này cần sớm hoàn thiện thể chế, xây dựng hành lang pháp lý đồng bộ và trao quyền cho doanh nghiệp đủ năng lực.
Nhu cầu phụ tải điện của Việt Nam được dự báo tiếp tục tăng mạnh, khoảng 10% trong năm 2026, tương ứng với mục tiêu tăng trưởng kinh tế hai con số. Theo các chuyên gia, áp lực bảo đảm an ninh năng lượng vì thế ngày càng lớn, đòi hỏi phải phát triển đồng bộ nguồn điện, lưới truyền tải và nâng cao năng lực vận hành hệ thống để đáp ứng yêu cầu phát triển kinh tế - xã hội.
Nhu cầu điện tăng trưởng hai con số, sự bùng nổ của trí tuệ nhân tạo (AI), trung tâm dữ liệu, điện toán đám mây cùng yêu cầu thực hiện cam kết phát thải ròng bằng 0 đang đặt ra những thách thức chưa từng có đối với ngành năng lượng Việt Nam.
Theo GS.TS Võ Xuân Vinh, Viện trưởng Viện Nghiên cứu Kinh doanh, Đại học Kinh tế TP Hồ Chí Minh, bài toán an ninh năng lượng của Việt Nam đến năm 2030 không chỉ nằm ở việc bổ sung nguồn điện mà quan trọng hơn là tháo gỡ các điểm nghẽn về thị trường, thể chế và hạ tầng. Muốn khơi thông nguồn lực đầu tư cho ngành năng lượng, Việt Nam cần đẩy mạnh cải cách thị trường điện, đa dạng hóa nguồn cung và hiện đại hóa hệ thống lưới điện.
Năng lượng là 'hạ tầng của hạ tầng'. Bởi, nếu dữ liệu là tài nguyên mới, AI là động lực mới và đổi mới sáng tạo là phương thức phát triển mới, thì năng lượng chính là nền tảng bảo đảm cho toàn bộ hệ sinh thái đó vận hành. Do đó, đầu tư phát triển hạ tầng năng lượng cũng chính là đầu tư cho năng lực khoa học, công nghệ và sức cạnh tranh của nền kinh tế trong tương lai…
Trong bối cảnh trí tuệ nhân tạo (AI), trung tâm dữ liệu và kinh tế số phát triển mạnh, yêu cầu về nguồn năng lượng ổn định, an toàn và bền vững trở nên cấp thiết. Các chuyên gia cho rằng, phát triển hạ tầng năng lượng, hoàn thiện cơ chế và huy động hiệu quả nguồn lực đầu tư là điều kiện quan trọng để bảo đảm an ninh năng lượng và tạo nền tảng cho các ngành công nghệ chiến lược.
Liên đoàn Thương mại và Công nghiệp Việt Nam (VCCI) đề nghị tách bạch quản lý lưới điện với kinh doanh bán lẻ, đơn giản hóa thủ tục đổi nhà cung cấp, mở rộng cơ chế điện xanh và minh bạch cấu thành giá điện nhằm tạo môi trường cạnh tranh bình đẳng khi triển khai thị trường bán lẻ điện cạnh tranh.
Việc bảo đảm môi trường cạnh tranh bình đẳng, trong đó các doanh nghiệp được tiếp cận thông tin và hạ tầng trên cơ sở công bằng sẽ góp phần thúc đẩy sự phát triển lành mạnh của thị trường bán lẻ điện.
Chính phủ sẽ tập trung hoàn thiện cơ chế chính sách để phát triển hệ thống năng lượng đồng bộ, đa dạng hóa nguồn cung, thúc đẩy năng lượng tái tạo và sử dụng năng lượng tiết kiệm, hiệu quả.
Nghị quyết số 70-NQ/TW ngày 20/8/2025 của Bộ Chính trị khẳng định an ninh năng lượng là trụ cột then chốt của an ninh quốc gia, gắn với phát triển kinh tế - xã hội bền vững, quốc phòng - an ninh, bảo vệ môi trường và nâng cao đời sống Nhân dân. Nghị quyết đặt ra mục tiêu chiến lược rõ ràng, chuyển từ tư duy bảo đảm cung cấp năng lượng sang mô hình an ninh năng lượng chủ động, linh hoạt, đa dạng và bền vững, thúc đẩy phát triển năng lượng tái tạo, hiệu quả sử dụng năng lượng và thị trường năng lượng cạnh tranh, minh bạch nhằm đáp ứng yêu cầu phát triển nhanh và hội nhập sâu rộng trong kỷ nguyên mới.
Trong bối cảnh yêu cầu bảo đảm an ninh năng lượng gắn với mục tiêu tăng trưởng kinh tế cao và chuyển dịch xanh, việc hoàn thiện thể chế cho ngành dầu khí - năng lượng đang trở thành yêu cầu cấp thiết. Đây cũng là vấn đề được nhiều chuyên gia, nhà quản lý đặt ra tại Diễn đàn Dầu khí - Năng lượng 2026 diễn ra ngày 30-6 tại Hà Nội.
Việc tháo gỡ các rào cản về cơ chế, chính sách sẽ tạo nền tảng để ngành dầu khí-năng lượng phát huy vai trò bảo đảm an ninh năng lượng cho tăng trưởng nhanh và bền vững.
Bộ Công Thương vừa tổ chức hội thảo lấy ý kiến về dự án Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Điện lực nhằm hoàn thiện thể chế, bảo đảm an ninh năng lượng giai đoạn mới.
Tại Diễn đàn năng lượng thông minh sáng 24/6, các chuyên gia trong nước và quốc tế nhận định nhu cầu điện toàn cầu đang tăng nhanh do quá trình điện khí hóa nền kinh tế, sự phát triển của xe điện, trí tuệ nhân tạo (AI) và các trung tâm dữ liệu. Điều này đặt ra yêu cầu phải thay đổi tư duy phát triển năng lượng.
Năng lượng không chỉ bảo đảm vận hành nền kinh tế mà đang trở thành động lực chiến lược, mở đường cho tăng trưởng cao và phát triển bền vững.
Bộ Công thương vừa có văn bản gửi Bộ Tư pháp đề nghị thẩm định hồ sơ dự án Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Điện lực số 61 năm 2024 nhằm tiếp tục hoàn thiện khung pháp lý cho phát triển năng lượng thời gian tới.
Bảo đảm đủ điện, hiện đại hóa hạ tầng năng lượng và thúc đẩy công nghệ chiến lược đang trở thành yêu cầu cấp thiết trong giai đoạn tăng trưởng mới của Việt Nam.
Năng lượng trở thành một trong những trụ cột then chốt của ổn định kinh tế vĩ mô, gắn trực tiếp với tăng trưởng, an sinh xã hội và năng lực cạnh tranh quốc gia.
Doanh nghiệp còn lúng túng trong việc lựa chọn mô hình hợp đồng phù hợp, chưa rõ cơ chế xác định chi phí truyền tải, phân phối, quy trình thanh toán, trách nhiệm và quyền lợi giữa các bên liên quan, cần tháo gỡ để thúc đẩy thị trường điện xanh phát triển đúng nghĩa.
Cơ chế mua bán điện trực tiếp và hệ thống lưu trữ năng lượng được kỳ vọng trở thành nền tảng quan trọng giúp doanh nghiệp chủ động tiếp cận điện xanh, kiểm soát chi phí và đáp ứng các tiêu chuẩn quốc tế ngày càng khắt khe.
Việc hoàn thiện cơ chế mua bán điện trực tiếp kết hợp cùng các giải pháp lưu trữ năng lượng không chỉ là lời giải cho bài toán thiếu hụt điện sạch mà còn mở ra tầm nhìn mới, biến mỗi khu công nghiệp trở thành một hệ sinh thái năng lượng tự chủ, thông minh và bền vững…
Trong bối cảnh Việt Nam hướng tới tăng trưởng 2 con số và tham gia sâu vào chuỗi cung ứng xanh toàn cầu, việc hoàn thiện cơ chế mua bán điện trực tiếp (DPPA) và phát triển hệ thống lưu trữ năng lượng (BESS) đang trở thành yêu cầu cấp bách. Những điểm nghẽn về pháp lý, cơ chế giá và hạ tầng cần sớm được tháo gỡ để doanh nghiệp có thể tiếp cận nguồn điện xanh ổn định, chi phí hợp lý.
Trong bối cảnh nhu cầu điện tăng nhanh và các tiêu chuẩn xanh toàn cầu ngày càng khắt khe, việc hoàn thiện chính sách phát triển năng lượng tái tạo và hệ thống lưu trữ đang trở thành yêu cầu cấp thiết đối với Việt Nam.
Nhu cầu điện tăng 10 - 12% mỗi năm trong khi tiêu chuẩn xanh toàn cầu ngày càng khắt khe đang đặt doanh nghiệp Việt trước 'bài toán kép': vừa bảo đảm nguồn điện ổn định, vừa phải chuyển đổi sang năng lượng sạch. Tuy nhiên, khoảng trống chính sách với cơ chế mua bán điện trực tiếp (DPPA) và lưu trữ năng lượng vẫn là rào cản lớn.
Chính sách mua bán điện trực tiếp đang được thiết kế thận trọng, nhằm bảo đảm phát triển thị trường đi đôi với duy trì cạnh tranh lành mạnh.
Năng lượng là đầu vào của mọi ngành, lĩnh vực và hoạt động của nền kinh tế. Có thể ví năng lượng như 'thức ăn' nuôi dưỡng, cung cấp nguồn lực thiết yếu để nền kinh tế vận hành, phát triển và lớn mạnh.
Trong bối cảnh nhu cầu năng lượng ngày càng gia tăng, chuyên gia kinh tế Phạm Chi Lan nhấn mạnh sự cần thiết phải điều chỉnh chiến lược đầu tư theo hướng tập trung, có trọng tâm. Theo đó, các dự án giao thông lớn chưa cấp thiết có thể giãn tiến độ, để dành nguồn lực cho phát triển năng lượng, yếu tố then chốt quyết định năng lực cạnh tranh và tăng trưởng dài hạn của nền kinh tế.
An ninh năng lượng phải được đặt ở vị trí ưu tiên chiến lược, vượt lên trên nhiều lĩnh vực đầu tư khác, nhằm tạo nền tảng cho công nghiệp hóa và tăng trưởng bền vững.
Hiệu quả Nghị quyết 70-NQ/TW đến 2045 phụ thuộc vào tháo gỡ rào cản thể chế, huy động vốn và thực thi hiệu quả chuyển dịch năng lượng bền vững.
Chuyển dịch năng lượng tại Việt Nam đang đứng trước nhu cầu vốn đầu tư lên tới hàng trăm tỷ USD trong nhiều thập kỷ tới. Khi áp lực bảo đảm an ninh năng lượng và tăng trưởng xanh ngày càng lớn, khả năng khơi thông và dẫn dắt dòng vốn dài hạn trở thành yếu tố quyết định tốc độ và chất lượng phát triển của toàn ngành.
Để hoàn thành mục tiêu tăng trưởng kinh tế trên hai con số, thì nhu cầu năng lượng đang trở thành vấn đề cấp bách hơn bao giờ hết. Trong thời gian tới, nhu cầu năng lượng của Việt Nam cũng rất lớn, gắn chặt với mục tiêu chuyển đổi mô hình tăng trưởng...
Theo TS Ngô Đức Lâm, Nghị quyết 253/2025/QH15 không chỉ đơn thuần đặt ra các chỉ tiêu phát triển nguồn điện, mà quan trọng hơn là tạo một 'khung thể chế mở đường' cho quá trình tái cấu trúc toàn diện hệ thống năng lượng quốc gia. Việc Quốc hội ban hành Nghị quyết được xem là bước đi chiến lược, giúp tháo gỡ những điểm nghẽn kéo dài, định hình lại cơ cấu nguồn điện theo hướng cân bằng, hiện đại và linh hoạt hơn.
Theo chuyên gia, khoa học và công nghệ chính là 'chìa khóa vàng' để phát triển nhanh và bền vững ngành năng lượng Việt Nam trong giai đoạn mới.
Việt Nam đang đứng trước ngưỡng cửa của một giai đoạn phát triển mới với mục tiêu tăng trưởng kinh tế trên 2 con số. Để hiện thực hóa khát vọng này, nhu cầu năng lượng, đặc biệt là điện năng, đang trở thành vấn đề cấp bách hơn bao giờ hết.
Đất nước ta đang vững tin bước vào kỷ nguyên mới giàu mạnh. Hơn lúc nào hết, nguồn năng lượng xanh đòi hỏi phải phát triển song hành và bền vững. Chính vì thế, thể chế thông thoáng sẽ thành lợi thế cạnh tranh và hợp tác công - tư sẽ trở thành động lực thu hút đầu tư.
Giai đoạn 2026-2030, ngành năng lượng Việt Nam đứng trước nhu cầu vốn đầu tư rất lớn, ước tính trên 77 tỷ USD, tương đương hơn 15 tỷ USD mỗi năm. Xa hơn đến năm 2050, tổng vốn cần huy động có thể lên tới khoảng 400 tỷ USD, riêng cho chuyển dịch năng lượng vượt 135 tỷ USD. Trong bối cảnh đó, việc thiết kế cơ chế, chính sách ổn định và khả thi được xem là chìa khóa để khơi thông các dòng vốn dài hạn.
Trước yêu cầu bảo đảm đủ năng lượng cho nền kinh tế đang hướng tới tốc độ tăng trưởng cao và bền vững, ngày hôm nay tại Hà Nội, Báo Công Thương đã tổ chức diễn đàn 'Hiện thực hóa cơ chế, chính sách phát triển năng lượng quốc gia giai đoạn 2026–2030' cùng sự đồng hành của Tập đoàn Công nghiệp – Năng lượng Quốc gia Việt Nam (PVN); Tổng Công ty Dầu Việt Nam – CTCP (PVOIL) và Tập đoàn Điện lực Việt Nam (EVN).
Bước vào giai đoạn 2026 - 2030, Việt Nam đứng trước yêu cầu cấp thiết bảo đảm đủ năng lượng cho tăng trưởng nhanh, bền vững và tự chủ. Điều này đòi hỏi phải hoàn thiện cơ chế, khơi thông nguồn lực để thu hút mạnh dòng vốn đầu tư vào năng lượng.
Trong bối cảnh kinh tế thế giới biến động nhanh, rủi ro địa chính trị và đứt gãy chuỗi cung ứng ngày càng hiện hữu, năng lượng đã trở thành vấn đề chiến lược gắn với an ninh quốc gia và năng lực tự chủ của nền kinh tế.
Xây dựng thị trường năng lượng cạnh tranh, minh bạch là yêu cầu hết sức quan trọng trong bối cảnh ngành năng lượng Việt Nam đang đứng trước những đòi hỏi về chuyển dịch xanh, bảo đảm an ninh năng lượng và tái cấu trúc thị trường theo hướng hiệu quả, hội nhập quốc tế.
Thứ trưởng Bộ Công Thương Phan Thị Thắng nhấn mạnh, an ninh năng lượng quốc gia là trụ cột quan trọng bảo đảm ổn định kinh tế vĩ mô, phát triển bền vững đất nước, gắn với an ninh, quốc phòng và đời sống nhân dân; đồng thời, trong bối cảnh chuyển dịch năng lượng và yêu cầu phát triển xanh, đây là nhiệm vụ xuyên suốt, mang ý nghĩa chiến lược đối với Việt Nam.
Hà Nội sẽ tập trung triển khai 6 nhiệm vụ trọng tâm nhằm đảm bảo vững chắc an ninh năng lượng quốc gia, thị trường năng lượng và thị trường điện cạnh tranh lành mạnh.
Để từng bước hình thành thị trường năng lượng cạnh tranh lành mạnh trên cơ sở bảo đảm ổn định chính trị - xã hội, nhất thiết phải đẩy mạnh tái cơ cấu ngành năng lượng.
Các chuyên gia cho rằng cần mở rộng không gian cho khu vực tư nhân tham gia đầu tư vào hệ thống năng lượng, đặc biệt là thị trường điện cạnh tranh nhằm giảm gánh nặng và thúc đẩy đổi mới công nghệ.
Để phát triển bền vững và khắc phục những bất cập hiện nay, ngành năng lượng cần tuân thủ đầy đủ, nghiêm túc các nguyên tắc của cơ chế thị trường. Chương trình có sự quan tâm, đồng hành của Tổng Công ty Khí Việt Nam - CTCP
Thực tiễn cho thấy nhiều bất cập đang ảnh hưởng trực tiếp đến sự phát triển của thị trường năng lượng, theo ý kiến một số chuyên gia.