Ngành y tế xác định phát triển dược liệu không chỉ phục vụ chăm sóc sức khỏe, mà còn là hướng đi quan trọng để hình thành các vùng sản xuất hàng hóa, nâng cao giá trị kinh tế và phát huy lợi thế y dược cổ truyền…
Từ lợi thế tự nhiên, tri thức bản địa và những bài thuốc nam gia truyền của đồng bào dân tộc thiểu số, xã Yên Lãng đang từng bước hình thành vùng trồng, chế biến dược liệu sạch theo hướng hàng hóa. Sự ra đời của Hợp tác xã Trồng và Chế biến dược liệu sạch Thu Ngân không chỉ mở ra hướng phát triển kinh tế mới mà còn góp phần gìn giữ nguồn gen cây thuốc quý, bảo tồn giá trị y học dân gian và nâng cao thu nhập cho người dân địa phương.
Được thiên nhiên ưu đãi về khí hậu, thổ nhưỡng cùng hệ sinh thái rừng phong phú, ngành nông nghiệp và môi trường tỉnh tiếp tục phát huy lợi thế so sánh của cây dược liệu theo quy hoạch, gắn sản xuất với chế biến, xây dựng ngành hàng giá trị cao trên thị trường.
Giai đoạn 2016 - 2025 đã có 32 đơn vị chủ trì tại 23 tỉnh, thành phố với 31 loài dược liệu khác nhau được hỗ trợ ứng dụng và chuyển giao công nghệ; nhiều vùng nguyên liệu tập trung đã được hình thành, góp phần nâng cao năng suất, chất lượng sản phẩm, tạo sinh kế cho người dân và mở hướng phát triển bền vững cho ngành dược liệu địa phương.
Sở hữu nguồn tài nguyên dược liệu phong phú bậc nhất cả nước, Nghệ An đang đứng trước cơ hội lớn để hình thành các vùng nguyên liệu quy mô, giá trị cao. Tuy nhiên, để biến tiềm năng thành hiện thực, việc gắn kết giữa Nhà nước - Nhà khoa học - Nhà doanh nghiệp - Nhà nông được xem là yếu tố quyết định, thúc đẩy hình thành chuỗi giá trị dược liệu bền vững.
Phát huy lợi thế về điều kiện tự nhiên, kinh nghiệm sản xuất của người dân và nhu cầu ngày càng tăng của thị trường đối với các sản phẩm có nguồn gốc từ thảo dược, những năm gần đây, xã Hải Quang đã tập trung phát triển cây dược liệu theo hướng hàng hóa. Từ những diện tích canh tác nhỏ lẻ, manh mún, đến nay, nhiều loại cây dược liệu đã trở thành cây trồng mang lại giá trị kinh tế cao, góp phần chuyển dịch cơ cấu cây trồng, nâng cao thu nhập cho người dân và tạo thêm động lực phát triển kinh tế nông thôn.
Hiện nay, nhu cầu của thị trường dược liệu toàn cầu tiếp tục tăng cao, dự báo đạt quy mô khoảng 430 tỷ USD vào năm 2030. Vì vậy, việc tiêu chuẩn hóa chất lượng dược liệu không còn là vấn đề kỹ thuật thuần túy mà đã trở thành yêu cầu mang tính chiến lược quốc gia.
Phát huy lợi thế diện tích rừng tự nhiên rộng lớn, những năm gần đây, xã Mường Chiên đẩy mạnh phát triển các mô hình trồng cây dược liệu dưới tán rừng. Không chỉ tận dụng diện tích đất lâm nghiệp, mô hình còn tạo thêm thu nhập cho người dân, góp phần bảo vệ rừng, bảo tồn nguồn dược liệu quý và phát triển kinh tế lâm nghiệp theo hướng bền vững.
HNN - Ứng dụng khoa học công nghệ, hình thành chuỗi liên kết và khai thác hiệu quả nguồn tài nguyên bản địa đang là hướng phát triển kinh tế dược liệu ở Huế. Không đơn thuần là thuốc, dược liệu được xem là lĩnh vực kinh tế tổng hợp, kết nối đa ngành để mở ra dư địa cho phát triển kinh tế xanh, kinh tế tuần hoàn.
Xã Thăng An, thành phố Đà Nẵng sở hữu địa hình ven sông, ven biển đa dạng cùng hệ sinh thái đặc thù, tạo điều kiện thuận lợi để phát triển cây dược liệu. Những năm gần đây, việc khai thác tiềm năng này đang từng bước trở thành hướng đi mới, không chỉ góp phần bảo vệ môi trường, tạo điểm nhấn về cảnh quan mà còn mang lại sinh kế bền vững cho người dân địa phương.
Không gian phát triển phía tây của thành phố đang sở hữu kho tàng tài nguyên đặc biệt, đó là vùng dược liệu quý hiếm của dãy Ngọc Linh và Trường Sơn.
Sở hữu hơn 5.100 loài cây thuốc quý cùng diện tích nuôi trồng lên tới gần 59.000 ha, Việt Nam sở hữu tiềm năng khổng lồ để phát triển ngành công nghiệp dược liệu. Tuy nhiên, để 'kho báu' này thực sự mang lại giá trị kinh tế cao, cần có định hướng tổng thể trong quy hoạch, liên kết liên ngành cũng như hoàn thiện hành lang pháp lý để phát triển ngành dược cổ truyền theo hướng hiện đại, chuyên nghiệp.
Với hơn 900 loài dược liệu, Quảng Ninh đặt mục tiêu giai đoạn 2026–2030 thu hút doanh nghiệp đầu tư vùng nguyên liệu, đẩy mạnh chế biến sâu, biến dược liệu thành ngành kinh tế xanh và trở thành trung tâm dược liệu vùng Đông Bắc.
Sáng 15/5, Bộ Y tế tổ chức Hội thảo trực tuyến về tiềm năng và định hướng phát triển dược liệu. Đồng chí Vũ Mạnh Hà - Ủy viên dự khuyết Ban Chấp hành Trung ương Đảng, Thứ trưởng Thường trực Bộ Y tế chủ trì hội thảo.
Xã Cao Dương, tỉnh Phú Thọ từ lâu được xem là 'cái nôi' của nghề thuốc nam với nhiều loại thảo dược quý sinh trưởng, đặc biệt là cây xạ đen và cà gai leo. Dù sở hữu tiềm năng lớn nhưng các loại dược liệu bản địa này chưa được 'đánh thức' đúng mức giá trị bởi thiếu quy hoạch từ canh tác, chế biến đến tiêu thụ sản phẩm, thiếu đầu tư công nghệ hiện đại. Xuất phát từ thực tế trên, năm 2021 Hợp tác xã (HTX) Tuyết Nhi được thành lập, ứng dụng công nghệ khoa học kỹ thuật chế biến sâu các sản phẩm cao dược liệu từ xạ đen, cà gai leo và một số cây thuốc quý bản địa.
Với địa hình núi cao, khí hậu mát mẻ, diện tích đất lâm nghiệp lớn, tỉnh Lai Châu có nhiều lợi thế phát triển kinh tế dưới tán rừng. Từ rừng tự nhiên đến rừng trồng, rừng phòng hộ, nhiều mô hình sinh kế đang hình thành, nhất là trồng cây dược liệu, giúp người dân tăng thu nhập, nâng cao ý thức bảo vệ.
Trong những năm qua, trồng cây dược liệu đã mở ra hướng phát triển kinh tế mới cho người dân, nhất là ở các địa phương có thế mạnh như Sa Pa, Y Tý, Bắc Hà, Văn Chấn, Trạm Tấu, Mù Cang Chải… Nhiều hộ dân đã vươn lên thoát nghèo thậm chí trở thành tỷ phú nhờ trồng cây dược liệu.
Hiện trên địa bàn tỉnh phát triển gần 1.500 ha cây dược liệu, mục tiêu mở rộng lên hơn 7.486 ha đến năm 2030. Tuy nhiên, yêu cầu đặt ra cần chuẩn hóa chất lượng, đẩy mạnh chế biến sâu và xây dựng chuỗi liên kết từ sản xuất đến tiêu thụ, nhằm nâng cao giá trị và phát triển bền vững.
Từ công việc quen thuộc trên đồi nương, chị Bàn Thị Dào - dân tộc Dao, ở thôn Mỏ, xã Thượng Bằng La đã nỗ lực học hỏi để tham gia phát triển hợp tác xã về dược liệu trên địa bàn, góp phần phát triển kinh tế tại địa phương.
Không chỉ là câu chuyện kinh doanh, phát triển dược liệu trong định hướng của Anh hùng Lao động Thái Hương được đặt trong tầm nhìn lớn hơn: nâng cao thể lực, trí lực người Việt và kiến tạo nền tảng cho một quốc gia hùng cường.
Việt Nam sở hữu nguồn tài nguyên dược liệu phong phú với hơn 5.000 loài cây thuốc, cùng nền y học cổ truyền có lịch sử hàng nghìn năm.
Trải qua 65 năm xây dựng và phát triển (1961-2026), Viện Dược liệu đã khẳng định là đơn vị đầu ngành trong nghiên cứu, phát triển dược liệu, sản phẩm từ dược liệu và y dược học cổ truyền...
Giữa vùng núi Thanh Hóa, một người đàn ông dân tộc Mường đã tận dụng chính những thân cau trong vườn để 'nuôi' cây dược liệu quý, vừa bảo tồn nguồn gen bản địa, vừa mở ra hướng đi kinh tế bền vững.
Tỉnh ủy Lào Cai đã ban hành Nghị quyết số 48 về phát triển dược liệu chiến lược tỉnh Lào Cai giai đoạn 2026 - 2030, định hướng đến năm 2050. Theo đó, tỉnh xác định dược liệu là ngành hàng chủ lực, góp phần nâng cao thu nhập cho người dân, đặc biệt là đồng bào dân tộc thiểu số vùng cao, đồng thời bảo vệ rừng và thúc đẩy phát triển kinh tế - xã hội bền vững.
Các xã miền núi, vùng cao thuộc phía Tây Yên Tử của tỉnh Bắc Ninh có hệ sinh thái rừng phong phú, điều kiện khí hậu và thổ nhưỡng phù hợp cho nhiều loài cây dược liệu quý sinh trưởng. Những năm gần đây, người dân nơi đây chú trọng trồng cây dược liệu dưới tán rừng, khai thác đa tầng giá trị đất đai, tạo thêm việc làm, thu nhập.
Trong bối cảnh tài nguyên dược liệu suy giảm, nhiều loại cây thuốc quý đứng trước nguy cơ biến mất, việc xây dựng hệ thống vườn bảo tồn và Trung tâm Giống dược liệu quốc gia là lựa chọn mang tính chiến lược, vừa đặt 'nền móng' để bảo tồn dược liệu quý vừa nâng tầm y học cổ truyền Việt Nam trong tiến trình hội nhập quốc tế.
Từ những triền núi cao mờ sương của Trạm Tấu, Púng Luông đến các thung lũng sâu tại Bắc Hà, Bát Xát, cây dược liệu đang dần thay thế vị trí của những loài cây hoa màu ngắn ngày, kém hiệu quả.
Nằm ở phía Tây Bắc tỉnh Lào Cai, với 12.000 ha đất tự nhiên, Hưng Khánh có khí hậu mát mẻ, độ ẩm cao, lượng mưa nhiều tạo điều kiện lý tưởng cho việc phát triển đa dạng các loại cây trồng, đặc biệt là dược liệu chất lượng cao.
Với lợi thế về thổ nhưỡng, khí hậu và nguồn gen cây dược liệu phong phú, Lào Cai đang đứng trước cơ hội lớn để chuyển mình thành trung tâm dược liệu của cả nước. Nghị quyết số 48-NQ/TU về phát triển dược liệu chiến lược giai đoạn 2026 - 2030, định hướng đến năm 2050 chính là 'chìa khóa' để cụ thể hóa tiềm năng thành giá trị kinh tế, tạo bước đột phá trong nông nghiệp hàng hóa và an sinh xã hội vùng cao.
Việt Nam là một trong 15 nước trên thế giới có tên trong bản đồ dược liệu bởi nguồn tài nguyên động, thực vật đa dạng với nhiều loại cây thuốc đặc hữu, có giá trị sử dụng và giá trị kinh tế cao cùng nền y học cổ truyền lâu đời. Tuy nhiên, 'mỏ vàng' này vẫn chưa được khai thác xứng tầm.
Phát huy lợi thế hệ sinh thái dược liệu phong phú chân núi Ba Vì, mô hình trồng và chế biến của Hợp tác xã Thảo dược dân tộc Dao Phượng Huệ (xã Ba Vì) đang mở ra hướng phát triển gắn bảo tồn tri thức bản địa với sản xuất hàng hóa, tạo sinh kế cho người dân địa phương, góp phần gìn giữ nghề thuốc Nam...
Dù đã hình thành vùng trồng dược liệu hàng nghìn héc-ta và có sự tham gia của một số doanh nghiệp, song nhìn tổng thể, ngành trồng và chế biến dược liệu của Lào Cai vẫn phát triển chưa tương xứng với tiềm năng. Nhiều hạn chế, điểm nghẽn trong tổ chức sản xuất, chế biến và cung ứng ra thị trường đang cản trở quá trình nâng cao giá trị 'kho vàng xanh' của tỉnh.
Nhiều hộ dân ở phía nam tỉnh Khánh Hòa đã liên kết với doanh nghiệp dược liệu, tận dụng diện tích vườn điều, mủ trôm… để trồng các loại dược liệu quý như xáo tam phân, sâm bố chính, đinh lăng, đàng hương (có nguồn gốc từ Ấn Độ)… mở ra mô hình sản xuất hiệu quả, nâng cao thu nhập.
Một buổi sáng đầu mùa khô, theo chân anh Trịnh Ngọc Hùng men theo con đường đất đỏ dẫn vào vườn cây trôm rộng gần 3ha ở xã Anh Dũng, tỉnh Khánh Hòa. Dưới những tán cây cao, cành lá xòe rộng, thay vì cỏ dại um tùm như vài năm trước, nay là những luống cây đinh lăng, tỏa mùi hăng hắc đặc trưng của dược liệu quý.
Khu vực Vườn Quốc gia Tam Đảo với khí hậu đặc thù đã hình thành hệ sinh thái rừng phong phú, đa dạng, tạo điều kiện thuận lợi cho nhiều loại cây dược liệu sinh trưởng và phát triển. Tận dụng lợi thế này, những năm gần đây, tỉnh Phú Thọ đã hình thành nhiều mô hình trồng cây dược liệu theo hướng sản xuất hàng hóa, mang lại hiệu quả kinh tế cao. Nổi bật trong số đó là cây ba kích tím - loại cây bản địa đang từng bước trở thành 'cây làm giàu mới', giúp nhiều hộ nông dân vươn lên thoát nghèo bền vững.
Nằm trong chuỗi sự kiện Tuần văn hóa-du lịch Măng Đen, tỉnh Quảng Ngãi tổ chức phiên chợ nông sản và dược liệu Măng Đen năm 2026. Hoạt động này đã giới thiệu, quảng bá sản phẩm nông nghiệp, dược liệu và xây dựng thương hiệu du lịch xanh-sạch-bền vững thu hút hàng nghìn người dân và khách du lịch tham quan, mua sắm.
Không chỉ là điểm đến du lịch sinh thái hấp dẫn du khách, xã Pù Luông còn có nhiều tiềm năng, lợi thế phát triển cây dược liệu dưới tán rừng, trong đó cây sói rừng - một loại cây thuốc quý đã và đang được tập trung đẩy mạnh với hy vọng tạo ra các sản phẩm có giá trị cao trong y học, góp phần tạo sinh kế bền vững, cải thiện thu nhập, nâng cao đời sống cho bà con.
Xã Con Cuông, vùng Tây Nghệ An từng là một trong những địa bàn khó khăn nhất của tỉnh, khi đời sống đồng bào các dân tộc thiểu số chủ yếu dựa vào nông nghiệp tự cung, tự cấp. Đó là giai đoạn mà 'cái nghèo' như bóng núi bám theo từng nóc nhà, thu nhập bình quân chưa tới 20 triệu đồng mỗi hộ/năm, tỷ lệ hộ nghèo nhiều thời điểm vượt 40%. Nhưng chính từ gian khó ấy, một hướng đi mới đã được khai mở, khi cây dược liệu trở thành cây thoát nghèo, mang theo kỳ vọng đổi đời của người dân nơi đây. Và Hợp tác xã dược liệu Pù Mát là điểm sáng tạo nên cuộc chuyển mình đầy ngoạn mục, giúp hàng trăm hộ dân nơi vùng đệm Vườn quốc gia Pù Mát tìm được sinh kế bền vững.
Từ những cánh đồng Atiso xanh mướt đến rừng chè dây bạt ngàn, mô hình phát triển dược liệu của Công ty TNHH Một thành viên Traphaco Sa Pa đang góp phần nâng cao thu nhập cho người dân, phát triển nông nghiệp xanh, bền vững và bảo tồn tri thức bản địa. Đặc biệt, nhà khoa học Đỗ Tiến Sỹ – Giám đốc công ty đã mang đến những giải pháp khoa học tiên tiến, mở ra hướng đi mới cho nông nghiệp vùng cao, góp phần xây dựng nông thôn mới và phát triển kinh tế – xã hội địa phương.
Lào Cai hiện có 9 loại cây dược liệu đạt chứng nhận 'Thực hành tốt nuôi trồng và thu hái dược liệu' của Tổ chức Y tế thế giới (GACP-WHO), khẳng định hướng phát triển dược liệu bền vững, nâng cao giá trị kinh tế và mở rộng thị trường tiêu thụ.
Nằm ở sườn Tây Thủ đô, vùng núi xã Ba Vì không chỉ được thiên nhiên ưu đãi về cảnh quan sinh thái mà còn được ví như 'kho báu dược liệu' với hơn 500 loài cây thuốc quý và đặc hữu. Từ tri thức bản địa lâu đời của đồng bào dân tộc Dao, Mường, những cây thuốc rừng đã và đang trở thành sinh kế quan trọng, giúp hàng nghìn hộ dân nơi đây vươn lên thoát nghèo, hướng tới làm giàu bền vững.
Với nguồn tài nguyên dược liệu quý giá, thành phố có cơ hội khai thác để tạo nên nguồn lực kinh tế mới, khẳng định vị thế của Đà Nẵng là trung tâm công nghiệp dược liệu và nông nghiệp công nghệ cao miền Trung và Tây Nguyên.
Nhờ xây dựng chuỗi giá trị khép kín, Hợp tác xã Dược liệu Pù Mát (xã Con Cuông) đã biến cây cà gai leo và hàng loạt dược liệu quý vùng đệm Vườn quốc gia Pù Mát thành 'cây thoát nghèo' cho hàng trăm hộ đồng bào dân tộc thiểu số với thu nhập trung bình 8 triệu đồng/người/tháng.
Được thiên nhiên ưu đãi, Việt Nam có nguồn tài nguyên cây thuốc phong phú và đa dạng, trong đó có cây làm thuốc. Thêm vào đó, cộng đồng các dân tộc Việt Nam có nhiều kinh nghiệm sử dụng các loại cây cỏ sẵn có làm thuốc chữa bệnh và bồi bổ sức khỏe.
Nhiều địa phương ở Khánh Hòa đã chuyển đổi từ cây trồng kém hiệu quả sang chuyên canh cây dược liệu, bước đầu mang lại thành quả tích cực, giúp tăng thu nhập cho người dân và mở ra hướng phát triển kinh tế xanh đầy tiềm năng.
Cây dược liệu tại nhiều địa phương đang trở thành lựa chọn chiến lược không chỉ giúp xóa đói, giảm nghèo, mà còn giúp nâng cao thu nhập, bảo tồn bản sắc y học dân tộc.
Phú Xuyên (Thái Nguyên) là xã thuần nông, có đông đồng bào dân tộc thiểu số sinh sống. Người dân chủ yếu dựa vào cây lúa, chè và chăn nuôi. Những năm gần đây, nhờ định hướng đa dạng hóa sinh kế, nghề trồng và chế biến cây thuốc nam đã giúp bà con phát triển kinh tế, vươn lên thoát nghèo.
Báo Điện tử Sức khỏe & Đời sống phối hợp với Cục Quản lý Y Dược cổ truyền, Bộ Y tế tổ chức chương trình Giao lưu trực tuyến với chủ đề 'Thế mạnh các vùng trồng dược liệu, khả năng phát triển của dược liệu tại Việt Nam'.
Báo Điện tử Sức khỏe & Đời sống phối hợp với Cục Quản lý Y Dược cổ truyền, Bộ Y tế tổ chức chương trình Giao lưu trực tuyến với chủ đề 'Khai thác tiềm năng vùng nguyên liệu dược liệu Việt Nam – hướng tới phát triển kinh tế xanh và bền vững'.
Từ loài cây dược liệu vốn chỉ trồng rải rác để làm thuốc Nam, sâm Lai Châu được phát hiện, nghiên cứu và công nhận là dược liệu quý, nay đã trở thành cây sinh kế giúp ổn định kinh tế cho các hộ dân vùng cao tỉnh Lai Châu.
Tại nhiều xã vùng sâu, vùng xa của tỉnh Cao Bằng, nơi tỷ lệ hộ nghèo trước đây còn cao, cuộc sống người dân bấp bênh phụ thuộc vào cây lúa, cây ngô, thì nay những vườn dược liệu xanh tốt đã mang đến một diện mạo mới.
Sơn La sở hữu điều kiện tự nhiên, khí hậu, thổ nhưỡng và hệ sinh thái rừng đa dạng, với hơn 1.000 loài cây dược liệu quý, mở ra tiềm năng phát triển ngành kinh tế dược liệu gắn với bảo tồn thiên nhiên bền vững.
Lai Châu và Tuyên Quang (Hà Giang cũ) đang thay thế cây ngô, lúa nương kém hiệu quả bằng dược liệu chịu lạnh giá trị cao. Đây là hướng giảm nghèo bền vững, tập trung vào mô hình HTX và liên kết doanh nghiệp để bao tiêu sản phẩm ổn định.
Với mục tiêu phát triển bền vững, An Giang đang mở rộng các vùng trồng dược liệu gắn với di sản nhằm gìn giữ đa dạng sinh học, phát huy bản sắc địa phương và tạo thêm giá trị kinh tế.
Cây dược liệu đang tạo bước chuyển mới cho kinh tế miền núi tỉnh Quảng Trị, mang lại thu nhập cao và mở rộng hướng phát triển bền vững cho người dân địa phương.
Vừa qua, Sở Y tế tỉnh Phú Thọ phối hợp Viện Dược liệu – Bộ Y tế tổ chức Hội thảo khoa học Đề xuất giải pháp phát triển dược liệu tỉnh Phú Thọ (khu vực Vĩnh Phúc).
Từ những nương rừng sương phủ ở Sìn Hồ, Tả Lèng đến các gian hàng trực tuyến, cây dược liệu đã trở thành 'cây vàng' giúp bà con Lai Châu thoát nghèo.
Đà Nẵng sở hữu kho dược liệu quý hiếm, nhưng theo lãnh đạo thành phố, nếu không nối được ba mắt xích nghiên cứu, ứng dụng, thương mại hóa thì tiềm năng vẫn chỉ dừng lại ở… tiềm năng.