Hòa giải ở cơ sở là một trong những nhiệm vụ vừa mang tính nhân văn, vừa mang tính pháp lý, là mắt xích quan trọng, xóa tan những mâu thuẫn, tranh chấp trong cộng đồng dân cư.
Bằng tinh thần trách nhiệm, sự am hiểu pháp luật cùng sự mềm mỏng, khéo léo của các hòa giải viên và người có uy tín, mâu thuẫn từ vụ xe ô tô tông đổ bức tường và nhiều mâu thuẫn phát sinh trong đời sống sinh hoạt tại thôn Đông Xuân 2, xã Yên Xuân đã được tháo gỡ kịp thời, góp phần củng cố khối đại đoàn kết toàn dân và giữ vững an ninh trật tự ở cơ sở.
Vợ chồng chị Thương, anh Dũng đã lên chức ông, bà. Nhưng rồi, cũng chỉ vì tính ghen tuông vô cớ của anh Dũng đã dẫn đến tình cảm vợ chồng rạn nứt. Chị Thương nhất quyết đòi ly hôn chồng…
Đang sinh sống hòa thuận, bỗng một ngày gia đình ông Châu và 8 hộ dân xảy ra mâu thuẫn, nguyên nhân chỉ vì lối đi chung.
Bằng sự kiên trì, tận tụy, tôn trọng nhân dân và phương pháp “thấu tình, đạt lý”, những hòa giải viên ở thôn Yên Hồng, xã Suối Hai, thành phố Hà Nội đã tháo gỡ nhiều "nút thắt" mâu thuẫn phức tạp, góp phần giữ vững an ninh trật tự, thắt chặt tình làng nghĩa xóm và thúc đẩy phát triển kinh tế - xã hội địa phương.
Vợ chồng ông Thanh, bà Minh kiên quyết ngăn cản con gái kết hôn cùng bạn trai đã qua một đời vợ. Dù nhiều lần thuyết phục nhưng cha mẹ vẫn không đồng ý, chị Lan (con gái ông Thanh, bà Minh) đã nhờ tổ hòa giải vào cuộc giải quyết.
Hòa giải viên ở cơ sở không có quyền xét xử như thẩm phán và không được ra phán quyết như trọng tài viên...
Có những mâu thuẫn bắt đầu từ một lời nói, những bất đồng trong gia đình, tranh chấp đất đai,... nếu không được tháo gỡ kịp thời, chuyện nhỏ có thể thành chuyện lớn, tình làng nghĩa xóm bị sứt mẻ, thậm chí gây mất an ninh, trật tự. Ở thôn Vĩnh Lộc 1, xã Tây Phương, khi có sự việc xảy ra, hòa giải viên luôn có mặt kịp thời để hóa giải.
Với bà Nguyễn Thị Xuân Thu, Bí thư Chi bộ thôn Bùng, xã Tây Phương, Hà Nội điều quan trọng trong công tác hoà giải ở cơ sở không chỉ là giải quyết một vụ việc, mà còn phải làm sao để sau mỗi lần hòa giải, tình cảm giữa những người trong cuộc, hàng xóm vẫn được giữ gìn.
Tại xã Yên Xuân, Hà Nội, người làm công tác hòa giải đang từng ngày góp phần giải quyết những mâu thuẫn từ chuyện đất đai, tài sản đến quan hệ vợ chồng, cha con. Khi pháp luật được kết hợp với sự chân thành, kiên trì và tình làng nghĩa xóm, nhiều “nút thắt” đã được tháo gỡ.
Với vai trò là người có uy tín, hòa giải viên, ông Chu Văn Khoán (69 tuổi, thôn An Phú) đã tích cực tuyên truyền chủ trương của Đảng, chính sách, pháp luật của nhà nước đến người dân và trực tiếp hòa giải thành công nhiều vụ mâu thuẫn.
Những bất đồng, mâu thuẫn trong cộng đồng dân cư nếu được phát hiện, tháo gỡ kịp thời sẽ hạn chế khiếu kiện vượt cấp, ngăn ngừa hành vi vi phạm pháp luật. Các tổ hòa giải (THG) cơ sở với lợi thế gần dân, hiểu dân có thể giải quyết những mâu thuẫn nhỏ, đang góp phần duy trì khối đoàn kết, giữ ổn định khu dân cư.
Sự chênh lệch lớn về mức chi trả giữa các địa phương đang gây khó cho cấp cơ sở. Việc sửa đổi Luật Hòa giải ở cơ sở theo hướng Nhà nước bảo đảm ngân sách thống nhất chính là điểm tựa vững chắc cho những người đang ngày đêm giữ gìn sự bình yên ở cộng đồng.
Góp ý vào dự án Luật Hòa giải ở cơ sở (sửa đổi), ĐBQH Lưu Thị Thúy Hằng đề nghị bổ sung nghiêm cấm sử dụng hòa giải đối với các vụ việc bạo lực gia đình, xâm hại trẻ em, mua bán người.
Việc sửa đổi toàn diện Luật Hòa giải ở cơ sở mở ra cơ hội định vị lại hòa giải ở cơ sở như một thiết chế văn hóa - pháp lý quan trọng: giải quyết mâu thuẫn bằng đối thoại, bảo vệ tình nghĩa cộng đồng, củng cố niềm tin xã hội và xây dựng văn hóa thượng tôn pháp luật từ mỗi gia đình, thôn, tổ dân phố.
Các tổ hòa giải ở cơ sở kiên trì lắng nghe, phân tích đúng sai, vận động bằng cả lý lẫn tình để hóa giải mâu thuẫn. Sự tận tâm của những hòa giải viên đang góp phần giữ gìn bình yên ngay từ xóm, ấp.
Hòa giải ở cơ sở từ lâu đã trở thành một thiết chế quản lý xã hội hữu hiệu từ sớm, từ xa. Tuy nhiên, trước những xung đột ngày càng phức tạp trong đời sống hiện đại, đạo luật hiện hành đã bộc lộ những khoảng trống pháp lý lớn, đòi hỏi một cuộc cải cách mạnh mẽ để kết quả hòa giải được thực thi hiệu quả.
Những mâu thuẫn trong đời sống cộng đồng, nếu không được hóa giải kịp thời, có thể bùng phát thành khiếu kiện kéo dài, dẫn tới những hệ lụy khó lường. Bởi vậy, ở mỗi thôn xóm, khu dân cư, sự hiện diện của những hòa giải viên tận tâm giống như những người giữ lửa đoàn kết, gìn giữ sự bình yên từ gốc rễ của cộng đồng.
Cả nước hiện có 87.396 tổ hòa giải với khoảng 550.000 hòa giải viên. Phần lớn các thành viên trong Tổ hòa giải ở cơ sở là cán bộ Mặt trận, chi hội trưởng các đoàn thể và những người có uy tín trong cộng đồng. Đây là đội ngũ cán bộ thầm lặng nhưng giữ vai trò quan trọng trong việc gìn giữ tình đoàn kết, nghĩa xóm làng.
Trong 2 ngày 4 và 5/6, Hội Luật gia thành phố Đà Nẵng tổ chức tuyên truyền pháp luật tại thôn Bình Yên và thôn Khánh Bình, xã Quế Phước. Hoạt động nhằm phổ biến các quy định liên quan trực tiếp đến đời sống người dân như hòa giải ở cơ sở, phòng chống bạo lực gia đình, bình đẳng giới và an ninh mạng.
Theo TS Ngô Sách Thực, sau khi sáp nhập thôn, quy mô rất lớn, nếu giao Trưởng ban Công tác Mặt trận kiêm Tổ trưởng Tổ hòa giải thì sẽ quá tải, không kham nổi việc.
Cần mẫn với công việc giản dị mà ý nghĩa của mình, bà Nguyễn Thị Huê (người có uy tín, tổ trưởng tổ hòa giải thôn Gốc Báng, xã Mỹ Đức) đã góp phần vun đắp cho tình làng, nghĩa xóm thêm bền chặt, hóa giải mâu thuẫn, góp phần giữ vững an ninh trật tự tại địa phương.
Chiều 12/5, Bộ Tư pháp tổ chức họp Tổ soạn thảo Dự án Luật Hòa giải cơ sở (sửa đổi). Thứ trưởng Nguyễn Thanh Ngọc chủ trì cuộc họp.
Chiều 12/5, Bộ Tư pháp tổ chức họp Tổ soạn thảo Dự án Luật Hòa giải cơ sở (sửa đổi). Thứ trưởng Nguyễn Thanh Ngọc chủ trì cuộc họp.
Không chỉ làm tốt vai trò 'cầu nối' đưa pháp luật tới người dân, đội ngũ tuyên truyền viên, hòa giải viên cơ sở tại Hà Tĩnh còn góp phần giải quyết mâu thuẫn, tranh chấp, giữ gìn khối đoàn kết trong cộng đồng dân cư.
Hơn một năm nay, tại tổ dân phố số 10, phường Phú Thượng, thành phố Hà Nội không phát sinh vụ việc phức tạp, không có đơn thư kéo dài hay mâu thuẫn gay gắt trong cộng đồng dân cư. Với nhiều người dân nơi đây, sự bình yên ấy đến từ sự âm thầm, bền bỉ của các hòa giải viên cơ sở.
Sáng 22/4, tại Nhà văn hóa phường Tam Điệp, Sở Tư pháp phối hợp với UBND phường Tam Điệp, phường Trung Sơn tổ chức hội nghị tuyên truyền pháp luật về Luật Hòa giải cơ sở, hướng dẫn kỹ năng về hòa giải cơ sở trong lĩnh vực đất đai và một số quy định về thừa kế theo quy định của Bộ luật Dân sự năm 2015.
Ông Đỗ Ngọc Lành, Phó Bí thư chi bộ, Trưởng thôn Bùng, xã Tây Phương cho biết, đời sống nông thôn đang trong quá trình đô thị hóa mạnh mẽ sẽ không tránh khỏi những mâu thuẫn trong đời sống. Các thành viên tổ hòa giải thôn Bùng xác định lấy tình cảm làm gốc trong giải quyết mâu thuẫn trên địa bàn.
Với uy tín, kinh nghiệm, các cựu chiến binh (CCB) thường xuyên tham gia tổ hòa giải tại thôn, bản, khu dân cư, qua đó góp phần củng cố khối đoàn kết dân tộc trong cộng đồng.
Hòa giải ở cơ sở là một trong các thiết chế giải quyết tranh chấp ngoài tòa án mang đậm nét văn hóa để xóa bỏ bất đồng, mâu thuẫn giữa các bên, hàn gắn lại mối quan hệ trên tinh thần đoàn kết, 'tương thân tương ái'.
Dự thảo Luật Hòa giải ở cơ sở (sửa đổi) đề xuất quy định cụ thể quyền, nghĩa vụ và vai trò của người được mời tham gia hòa giải, nhằm khắc phục bất cập hiện hành và nâng cao hiệu quả công tác hòa giải tại cộng đồng.
Trong dòng chảy sôi động của đời sống, công tác hòa giải ở cơ sở luôn là mạch ngầm gìn giữ sự ổn định, đoàn kết trong cộng đồng dân cư.
Từ những mâu thuẫn nhỏ trong đời sống dân cư, đội ngũ hòa giải viên cơ sở đang trở thành cầu nối quan trọng giúp giải quyết tranh chấp ngay từ cộng đồng. Không chỉ dựa vào uy tín và kinh nghiệm, hòa giải viên ngày nay còn phải trang bị kiến thức pháp luật và kỹ năng xử lý xung đột. Sự kết hợp giữa 'cái lý' của pháp luật và 'cái tình' của cộng đồng đang tạo nên diện mạo mới cho lực lượng hòa giải ở cơ sở.
Bằng sự tận tâm, kiên trì và cách ứng xử mềm mỏng, thấu tình đạt lý, các tổ hòa giải ở cơ sở góp phần quan trọng giữ gìn an ninh, trật tự, thắt chặt tình làng nghĩa xóm, củng cố khối đại đoàn kết toàn dân.
Với tỷ lệ hòa giải thành công đạt trên 76%, các tổ hòa giải (THG) ở cơ sở trên địa bàn tỉnh Lâm Đồng đã và đang phát huy vai trò nòng cốt trong việc hóa giải mâu thuẫn, giữ vững an ninh trật tự và củng cố khối đại đoàn kết toàn dân trong cộng đồng dân cư.
Những năm qua, công tác hòa giải ở cơ sở trên địa bàn tỉnh Ðồng Nai có nhiều chuyển biến tích cực, góp phần quan trọng vào việc giải quyết kịp thời, hiệu quả các mâu thuẫn, tranh chấp ngay từ cơ sở. Qua đó, hạn chế tình trạng đơn thư khiếu nại vượt cấp, giữ gìn sự ổn định, đoàn kết trong cộng đồng dân cư.
Sự ra đời của Luật Hòa giải ở cơ sở 2013 đã tạo cơ sở pháp lý quan trọng cho việc tổ chức và nâng cao chất lượng hoạt động hòa giải tại cộng đồng dân cư. Ngay từ khi Luật có hiệu lực, Ủy ban Mặt trận Tổ quốc Việt Nam các tỉnh, thành phố đã chủ động phối hợp với cấp ủy, chính quyền và các tổ chức thành viên ban hành văn bản chỉ đạo, hướng dẫn triển khai công tác hòa giải ở cơ sở.
Sáng 8/1, Trung tâm Tư vấn pháp luật và Trợ giúp pháp lý số 2 (Hội Luật gia tỉnh) phối hợp với UBND phường Lào Cai tổ chức Hội thi 'Hòa giải viên giỏi' phường Lào Cai năm 2026.
Sáng 8/1, Trung tâm Tư vấn pháp luật và Trợ giúp pháp lý số 2 (Hội Luật gia tỉnh) phối hợp với UBND phường Lào Cai tổ chức cuộc thi 'Hòa giải viên giỏi' phường Lào Cai năm 2026.
Trên cơ sở quyền và trách nhiệm của MTTQ Việt Nam được pháp luật quy định liên quan đến hoạt động hòa giải ở cơ sở, thời gian qua MTTQ Việt Nam và các tổ chức thành viên tỉnh Quảng Trị đã triển khai thực hiện quyền, trách nhiệm, nâng cao chất lượng, hiệu quả và phát huy vai trò của MTTQ, các tổ chức thành viên trong công tác hòa giải ở cơ sở.
Những năm gần đây, pháp luật Việt Nam từng bước hoàn thiện chính sách xử lý người chưa thành niên vi phạm pháp luật theo hướng đề cao giáo dục, tạo cơ hội sửa chữa sai lầm thông qua các biện pháp như hòa giải ở cơ sở; tuy nhiên, thực tiễn cho thấy, cần tiếp tục hoàn thiện hướng dẫn chuyên môn và nâng cao năng lực của đội ngũ hòa giải viên để bảo đảm hiệu quả thực thi.
Trong đời sống xã hội, những mâu thuẫn, tranh chấp nhỏ nếu không được kịp thời phát hiện, tháo gỡ rất dễ tích tụ, nảy sinh thành những vụ việc phức tạp, ảnh hưởng đến tình làng nghĩa xóm, an ninh trật tự và khối đoàn kết toàn dân. Thực tiễn cho thấy, tổ hòa giải (THG) ở cơ sở đã và đang phát huy hiệu quả vai trò 'cầu nối', góp phần hóa giải mâu thuẫn ngay từ khi mới phát sinh, giữ gìn sự bình yên, ổn định trong cộng đồng dân cư.
Hòa giải ở cơ sở được xem là một trong những phương thức giải quyết các vụ việc vi phạm pháp luật mang tính nhân văn và đặc biệt hiệu quả đối với người chưa thành niên (NCTN). Đây không chỉ là biện pháp giúp hóa giải mâu thuẫn, hạn chế xung đột trong cộng đồng mà còn góp phần quan trọng trong việc giáo dục, cảm hóa, giúp các em nhận thức được hành vi sai trái, tự chịu trách nhiệm về hậu quả do mình gây ra.
Tại tọa đàm góp ý xây dựng Luật Hòa giải ở cơ sở (sửa đổi), nhiều đại biểu đề xuất nâng chế độ cho hòa giải viên và nghiên cứu mô hình trung tâm hòa giải chuyên nghiệp, nhằm đáp ứng yêu cầu phát triển trong bối cảnh mới.
Giữa nhịp sống hiện đại nhiều biến động, hòa giải viên cơ sở vẫn âm thầm đứng ở tuyến đầu các mâu thuẫn. Họ lắng nghe, kết nối, tháo gỡ từng xích mích nhỏ để giữ gìn sự bình yên trong khu dân cư. Sau mỗi vụ việc là đủ mọi cung bậc cảm xúc: niềm vui khi tình làng, nghĩa xóm được nối lại, xen lẫn nỗi buồn khi nỗ lực chưa đem lại kết quả.
Thực hiện Đề án 'Nâng cao năng lực đội ngũ hòa giải viên ở cơ sở giai đoạn 2024 - 2030', ngành Tư pháp đã triển khai nhiều hoạt động thiết thực, bồi dưỡng kiến thức pháp luật, kỹ năng và nghiệp vụ, giúp đội ngũ hòa giải viên tự tin trong thực hiện nhiệm vụ, góp phần duy trì khối đoàn kết, tạo đồng thuận trong cộng đồng.
Tòa án Nhân dân khu vực 5 là một trong số đơn vị tiếp nhận, thụ lý số lượng vụ, việc thuộc tốp đầu của tòa án hai cấp tỉnh Thanh Hóa. Trong đó, án dân sự chiếm tỷ lệ lớn hơn cả. Theo thẩm phán Lường Thị Hoa, Chánh án Tòa án Nhân dân khu vực 5, năm công tác 2025 (từ 1/10/2024 đến 30/9/2025), đơn vị đã thụ lý 1.256 vụ, việc. Trong đó, án dân sự có tới 570 vụ, việc. Hầu hết, các tranh chấp mà tòa tiếp nhận, thụ lý thường có tính chất phức tạp, phát sinh mâu thuẫn kéo dài, các bên đã chủ động giải quyết nhiều lần nhưng chưa đạt được đồng thuận. Cá biệt có nhiều vụ tranh chấp tài sản là đất đai, tài sản thừa kế, nảy sinh từ trong gia đình, dòng họ, làng xóm, tích tụ từ lâu dẫn đến xô xát, ẩu đả nhau, ảnh hưởng đến an ninh trật tự tại địa phương.
Với uy tín, kinh nghiệm dày dạn, nhiều già làng, trưởng bản, người có uy tín đã trở thành 'chuyên gia gỡ rối', giải quyết các tranh chấp, mâu thuẫn trong Nhân dân.
Thực hiện chủ trương của Đảng, Nhà nước về tăng cường hòa giải, đối thoại trong giải quyết tranh chấp, thời gian qua, công tác hòa giải, đối thoại tại Tòa án nhân dân Khu vực 1 tỉnh Thái Nguyên đạt được nhiều kết quả tích cực. Qua đó góp phần giải quyết hiệu quả nhiều vụ việc tranh chấp, khiếu kiện, giảm tải cho hoạt động xét xử, tiết kiệm thời gian, chi phí, giữ gìn tình đoàn kết trong cộng đồng.
Giữa nhịp sống hiện đại, những mâu thuẫn trong cộng đồng vẫn âm thầm nảy sinh mỗi ngày. Và ở nơi 'gốc rễ' ấy của đời sống dân cư, có những người lặng lẽ đứng ra tháo gỡ, giữ gìn sự yên ấm, đoàn kết cho xóm làng. Họ là những hòa giải viên cơ sở, bằng cái tâm, cái tình và sự kiên nhẫn, đã trở thành cầu nối giữa chính quyền với Nhân dân, góp phần giữ vững bình yên cho từng khu phố, thôn làng.
Công tác hòa giải tại tòa án nhân dân (TAND) thời gian qua đã phát huy hiệu quả rõ rệt, giúp nhiều vụ tranh chấp dân sự, hôn nhân, gia đình, kinh doanh, thương mại được giải quyết nhanh chóng, thấu tình đạt lý.