Dự thảo Luật Hòa giải ở cơ sở (sửa đổi) đề xuất quy định cụ thể quyền, nghĩa vụ và vai trò của người được mời tham gia hòa giải, nhằm khắc phục bất cập hiện hành và nâng cao hiệu quả công tác hòa giải tại cộng đồng.
Trong dòng chảy sôi động của đời sống, công tác hòa giải ở cơ sở luôn là mạch ngầm gìn giữ sự ổn định, đoàn kết trong cộng đồng dân cư.
Từ những mâu thuẫn nhỏ trong đời sống dân cư, đội ngũ hòa giải viên cơ sở đang trở thành cầu nối quan trọng giúp giải quyết tranh chấp ngay từ cộng đồng. Không chỉ dựa vào uy tín và kinh nghiệm, hòa giải viên ngày nay còn phải trang bị kiến thức pháp luật và kỹ năng xử lý xung đột. Sự kết hợp giữa 'cái lý' của pháp luật và 'cái tình' của cộng đồng đang tạo nên diện mạo mới cho lực lượng hòa giải ở cơ sở.
Bằng sự tận tâm, kiên trì và cách ứng xử mềm mỏng, thấu tình đạt lý, các tổ hòa giải ở cơ sở góp phần quan trọng giữ gìn an ninh, trật tự, thắt chặt tình làng nghĩa xóm, củng cố khối đại đoàn kết toàn dân.
Với tỷ lệ hòa giải thành công đạt trên 76%, các tổ hòa giải (THG) ở cơ sở trên địa bàn tỉnh Lâm Đồng đã và đang phát huy vai trò nòng cốt trong việc hóa giải mâu thuẫn, giữ vững an ninh trật tự và củng cố khối đại đoàn kết toàn dân trong cộng đồng dân cư.
Những năm qua, công tác hòa giải ở cơ sở trên địa bàn tỉnh Ðồng Nai có nhiều chuyển biến tích cực, góp phần quan trọng vào việc giải quyết kịp thời, hiệu quả các mâu thuẫn, tranh chấp ngay từ cơ sở. Qua đó, hạn chế tình trạng đơn thư khiếu nại vượt cấp, giữ gìn sự ổn định, đoàn kết trong cộng đồng dân cư.
Sự ra đời của Luật Hòa giải ở cơ sở 2013 đã tạo cơ sở pháp lý quan trọng cho việc tổ chức và nâng cao chất lượng hoạt động hòa giải tại cộng đồng dân cư. Ngay từ khi Luật có hiệu lực, Ủy ban Mặt trận Tổ quốc Việt Nam các tỉnh, thành phố đã chủ động phối hợp với cấp ủy, chính quyền và các tổ chức thành viên ban hành văn bản chỉ đạo, hướng dẫn triển khai công tác hòa giải ở cơ sở.
Sáng 8/1, Trung tâm Tư vấn pháp luật và Trợ giúp pháp lý số 2 (Hội Luật gia tỉnh) phối hợp với UBND phường Lào Cai tổ chức Hội thi 'Hòa giải viên giỏi' phường Lào Cai năm 2026.
Sáng 8/1, Trung tâm Tư vấn pháp luật và Trợ giúp pháp lý số 2 (Hội Luật gia tỉnh) phối hợp với UBND phường Lào Cai tổ chức cuộc thi 'Hòa giải viên giỏi' phường Lào Cai năm 2026.
Trên cơ sở quyền và trách nhiệm của MTTQ Việt Nam được pháp luật quy định liên quan đến hoạt động hòa giải ở cơ sở, thời gian qua MTTQ Việt Nam và các tổ chức thành viên tỉnh Quảng Trị đã triển khai thực hiện quyền, trách nhiệm, nâng cao chất lượng, hiệu quả và phát huy vai trò của MTTQ, các tổ chức thành viên trong công tác hòa giải ở cơ sở.
Những năm gần đây, pháp luật Việt Nam từng bước hoàn thiện chính sách xử lý người chưa thành niên vi phạm pháp luật theo hướng đề cao giáo dục, tạo cơ hội sửa chữa sai lầm thông qua các biện pháp như hòa giải ở cơ sở; tuy nhiên, thực tiễn cho thấy, cần tiếp tục hoàn thiện hướng dẫn chuyên môn và nâng cao năng lực của đội ngũ hòa giải viên để bảo đảm hiệu quả thực thi.
Trong đời sống xã hội, những mâu thuẫn, tranh chấp nhỏ nếu không được kịp thời phát hiện, tháo gỡ rất dễ tích tụ, nảy sinh thành những vụ việc phức tạp, ảnh hưởng đến tình làng nghĩa xóm, an ninh trật tự và khối đoàn kết toàn dân. Thực tiễn cho thấy, tổ hòa giải (THG) ở cơ sở đã và đang phát huy hiệu quả vai trò 'cầu nối', góp phần hóa giải mâu thuẫn ngay từ khi mới phát sinh, giữ gìn sự bình yên, ổn định trong cộng đồng dân cư.
Hòa giải ở cơ sở được xem là một trong những phương thức giải quyết các vụ việc vi phạm pháp luật mang tính nhân văn và đặc biệt hiệu quả đối với người chưa thành niên (NCTN). Đây không chỉ là biện pháp giúp hóa giải mâu thuẫn, hạn chế xung đột trong cộng đồng mà còn góp phần quan trọng trong việc giáo dục, cảm hóa, giúp các em nhận thức được hành vi sai trái, tự chịu trách nhiệm về hậu quả do mình gây ra.
Tại tọa đàm góp ý xây dựng Luật Hòa giải ở cơ sở (sửa đổi), nhiều đại biểu đề xuất nâng chế độ cho hòa giải viên và nghiên cứu mô hình trung tâm hòa giải chuyên nghiệp, nhằm đáp ứng yêu cầu phát triển trong bối cảnh mới.
Giữa nhịp sống hiện đại nhiều biến động, hòa giải viên cơ sở vẫn âm thầm đứng ở tuyến đầu các mâu thuẫn. Họ lắng nghe, kết nối, tháo gỡ từng xích mích nhỏ để giữ gìn sự bình yên trong khu dân cư. Sau mỗi vụ việc là đủ mọi cung bậc cảm xúc: niềm vui khi tình làng, nghĩa xóm được nối lại, xen lẫn nỗi buồn khi nỗ lực chưa đem lại kết quả.
Thực hiện Đề án 'Nâng cao năng lực đội ngũ hòa giải viên ở cơ sở giai đoạn 2024 - 2030', ngành Tư pháp đã triển khai nhiều hoạt động thiết thực, bồi dưỡng kiến thức pháp luật, kỹ năng và nghiệp vụ, giúp đội ngũ hòa giải viên tự tin trong thực hiện nhiệm vụ, góp phần duy trì khối đoàn kết, tạo đồng thuận trong cộng đồng.
Tòa án Nhân dân khu vực 5 là một trong số đơn vị tiếp nhận, thụ lý số lượng vụ, việc thuộc tốp đầu của tòa án hai cấp tỉnh Thanh Hóa. Trong đó, án dân sự chiếm tỷ lệ lớn hơn cả. Theo thẩm phán Lường Thị Hoa, Chánh án Tòa án Nhân dân khu vực 5, năm công tác 2025 (từ 1/10/2024 đến 30/9/2025), đơn vị đã thụ lý 1.256 vụ, việc. Trong đó, án dân sự có tới 570 vụ, việc. Hầu hết, các tranh chấp mà tòa tiếp nhận, thụ lý thường có tính chất phức tạp, phát sinh mâu thuẫn kéo dài, các bên đã chủ động giải quyết nhiều lần nhưng chưa đạt được đồng thuận. Cá biệt có nhiều vụ tranh chấp tài sản là đất đai, tài sản thừa kế, nảy sinh từ trong gia đình, dòng họ, làng xóm, tích tụ từ lâu dẫn đến xô xát, ẩu đả nhau, ảnh hưởng đến an ninh trật tự tại địa phương.
Với uy tín, kinh nghiệm dày dạn, nhiều già làng, trưởng bản, người có uy tín đã trở thành 'chuyên gia gỡ rối', giải quyết các tranh chấp, mâu thuẫn trong Nhân dân.
Thực hiện chủ trương của Đảng, Nhà nước về tăng cường hòa giải, đối thoại trong giải quyết tranh chấp, thời gian qua, công tác hòa giải, đối thoại tại Tòa án nhân dân Khu vực 1 tỉnh Thái Nguyên đạt được nhiều kết quả tích cực. Qua đó góp phần giải quyết hiệu quả nhiều vụ việc tranh chấp, khiếu kiện, giảm tải cho hoạt động xét xử, tiết kiệm thời gian, chi phí, giữ gìn tình đoàn kết trong cộng đồng.
Giữa nhịp sống hiện đại, những mâu thuẫn trong cộng đồng vẫn âm thầm nảy sinh mỗi ngày. Và ở nơi 'gốc rễ' ấy của đời sống dân cư, có những người lặng lẽ đứng ra tháo gỡ, giữ gìn sự yên ấm, đoàn kết cho xóm làng. Họ là những hòa giải viên cơ sở, bằng cái tâm, cái tình và sự kiên nhẫn, đã trở thành cầu nối giữa chính quyền với Nhân dân, góp phần giữ vững bình yên cho từng khu phố, thôn làng.
Công tác hòa giải tại tòa án nhân dân (TAND) thời gian qua đã phát huy hiệu quả rõ rệt, giúp nhiều vụ tranh chấp dân sự, hôn nhân, gia đình, kinh doanh, thương mại được giải quyết nhanh chóng, thấu tình đạt lý.
Ngày 16/10, Sở Tư pháp Sơn La đã tổ chức Hội nghị bồi dưỡng kiến thức pháp luật, kỹ năng, nghiệp vụ hòa giải cho hơn 200 hòa giải viên ở xã Sốp Cộp. Đây là đơn vị cấp xã được chọn làm điểm chỉ đạo thực hiện Đề án 'Nâng cao năng lực đội ngũ hòa giải ở cơ sở giai đoạn 2024-2030'.
Sơn La là tỉnh miền núi có hơn 1,2 triệu dân, hơn 80% là đồng bào dân tộc thiểu số. Do tập quán đa dạng, nhận thức pháp luật chưa đồng đều, nên mâu thuẫn, tranh chấp dân sự dễ nảy sinh. Hằng năm, có hàng nghìn vụ việc liên quan đến đất đai, hôn nhân, gia đình, tiểu thương… đã được giải quyết ngay tại thôn, bản và tổ dân phố, thành công đó có vai trò của đội ngũ hòa giải viên cơ sở.
Sở Nội vụ tỉnh Gia Lai vừa thông báo về việc tuyển chọn hòa giải viên lao động trên địa bàn tỉnh. Thời gian nộp hồ sơ dự tuyển đến hết ngày 30-9.
Mặc dù thời gian qua, tỉnh thực hiện sắp xếp sáp nhập các đơn vị hành chính cấp xã nhưng hoạt động hòa giải ở cơ sở vẫn được duy trì, nhân rộng. Qua đó giữ gìn đoàn kết xóm làng, góp phần đảm bảo an ninh trật tự trên địa bàn tỉnh.
Hơn 130 hòa giải viên xã Tân Kỳ, tỉnh Thái Nguyên vừa tham gia lớp tập huấn pháp luật về hôn nhân, gia đình và phòng, chống bạo lực gia đình. Đây là bước đi quan trọng trong việc nâng cao năng lực cho đội ngũ làm công tác hòa giải ở cơ sở, lực lượng 'gần dân, sát dân', góp phần giữ gìn bình yên cho mỗi gia đình, thôn, bản.
Với mạng lưới hơn 1.300 tổ hòa giải và trên 10.000 hòa giải viên, trong đó hơn 1.200 là hội viên Hội Luật gia, công tác hòa giải ở cơ sở tỉnh An Giang ngày càng phát huy hiệu quả, góp phần giữ vững ổn định xã hội, tăng cường khối đoàn kết cộng đồng.
Hòa giải kịp thời, đúng cách là nguyên tắc đã được luật hóa trong Luật Phòng, chống bạo lực gia đình năm 2022; phương thức này không chỉ hóa giải mâu thuẫn từ gốc, gìn giữ hạnh phúc, mà còn củng cố sự gắn kết gia đình, góp phần xây dựng môi trường sống an toàn, nhân ái và xã hội văn minh.
Với người dân thôn Thôn Lầm (xã Trường Sơn, tỉnh Bắc Ninh), chị Nhữ Thị Hòa (sinh năm 1960, dân tộc Cao Lan) không chỉ là Trưởng thôn mà còn là một hòa giải viên giúp nhiều cặp vợ chồng tìm lại hạnh phúc.
Giải quyết thành công nhiều vụ việc phức tạp, kéo dài, Chấp hành viên Trương Lý Anh Sơn, Chi cục Thi hành án dân sự huyện Hàm Yên, tỉnh Tuyên Quang, đã cho thấy hiệu quả từ cách tiếp cận mềm dẻo, kiên trì và thấu tình đạt lý trong thực thi nhiệm vụ.
Thời gian qua, xã Hóa Trung (Đồng Hỷ) phát huy vai trò quan trọng của các tổ hòa giải cơ sở, xem đây là một trong những giải pháp thiết thực góp phần giữ gìn an ninh trật tự, củng cố khối đại đoàn kết và xây dựng môi trường sống ổn định, văn minh. Với cách làm sáng tạo, phù hợp thực tiễn, Hóa Trung là một trong những đơn vị tiêu biểu của huyện Đồng Hỷ trong công tác hòa giải ở cơ sở.
Nhận thức rõ vai trò quan trọng của công tác hòa giải trong việc giải quyết mâu thuẫn, tranh chấp nội bộ Nhân dân, đồng thời góp phần củng cố khối đại đoàn kết và bảo đảm an ninh trật tự tại cơ sở, xã Tây Hồ (Thọ Xuân) đã tiến hành kiện toàn 3 tổ hòa giải ở các thôn Nam Thượng, Hội Hiền và Đống Nải, với 27 hòa giải viên. Đội ngũ hòa giải viên được xây dựng từ những lực lượng nòng cốt là bí thư chi bộ, trưởng thôn, trưởng ban công tác mặt trận thôn và chi hội trưởng các đoàn thể. Với tinh thần tận tụy và nhiệt tình, các thành viên tổ hòa giải đã thành công trong việc hóa giải nhiều mâu thuẫn, tranh chấp phát sinh trong Nhân dân.
Nhiều người thắc mắc, hiện nay, thủ tục hòa giải tranh chấp đất đai được quy định thế nào?