Hy Lạp chính thức vận hành siêu máy tính Daedalus

Dự án không chỉ nâng cao vị thế công nghệ quốc gia mà còn kết nối chặt chẽ với hệ sinh thái trí tuệ nhân tạo (AI) chung của Liên minh châu Âu (EU).

Siêu máy tính Daedalus bước vào giai đoạn triển khai cuối cùng. Ảnh: greeknewsagenda.gr

Daedalus là siêu máy tính mạnh nhất từng được lắp tại Hy Lạp, với khoản đầu tư 58,9 triệu euro từ ngân quỹ EU và Liên doanh tính toán hiệu năng cao châu Âu (EuroHPC JU). Với công suất đo đạc 85,69 petaflops (tương đương 85,69 triệu tỷ phép tính/giây), Daedalus hiện xếp thứ 31 thế giới về hiệu năng và đứng thứ 23 trên danh sách xếp hạng Green500 nhờ hiệu suất sử dụng năng lượng vượt trội.

Hệ thống được đặt tại Công viên công nghệ và văn hóa Lavrio, thuộc Đại học Bách khoa quốc gia Athens, và do tổ chức GRNET chịu trách nhiệm quản lý về kỹ thuật. Về mặt kỹ thuật, siêu máy tính này sử dụng nền tảng Nvidia Grace Hopper GH200 kết hợp công nghệ làm mát bằng chất lỏng tiên tiến.

Việc vận hành Daedalus cho phép các trường đại học, viện nghiên cứu, doanh nghiệp và cơ quan y tế Hy Lạp huấn luyện các mô hình AI phức tạp ngay trong nước. Lợi ích then chốt là khả năng xử lý dữ liệu nhạy cảm, như hồ sơ y tế hay dữ liệu hành chính công,trong phạm vi lãnh thổ quốc gia, đáp ứng các tiêu chuẩn bảo mật nghiêm ngặt.

Để tối ưu hóa năng lực của Daedalus cho khu vực tư nhân, Hy Lạp triển khai Pharos AI Factory - một trong 7 "siêu nhà máy AI" đầu tiên được EU lựa chọn. Dự kiến từ tháng 3/2027, dự án sẽ chính thức cung cấp dịch vụ thương mại cho doanh nghiệp.

Theo quy định của EU, các công ty khởi nghiệp (startup) và doanh nghiệp vừa và nhỏ sẽ được truy cập tài nguyên tính toán miễn phí, trong khi doanh nghiệp lớn trả phí theo thời gian sử dụng. Bên cạnh hạ tầng, Pharos AI Factory còn cung cấp dịch vụ tư vấn chuyển giao công nghệ, môi trường thử nghiệm an toàn, bộ dữ liệu mở và các chương trình tăng tốc doanh nghiệp.

Ngoài Daedalus, Hy Lạp cũng đang chuẩn bị lắp đặt siêu máy tính thứ hai tại Đại học Tây Macedonia (Kozani). Dự án thành phần này có ngân sách 21,57 triệu euro, tập trung vào dịch vụ điện toán đám mây và phân tích dữ liệu nhạy cảm. Hệ thống mới sẽ đặt trong một trung tâm dữ liệu xanh (công suất 1,2–1,5 MW) tích hợp nguồn điện mặt trời hơn 2 MWp, với thời gian thi công 12 tháng.

Dù vẫn chưa thể so công suất với những hệ thống cấp độ hàng nghìn petaflops hàng đầu châu Âu, Daedalus vẫn đóng vai trò là trụ cột giúp Hy Lạp chủ động xác định ưu tiên phát triển AI và hội nhập sâu hơn vào mạng lưới đổi mới sáng tạo của toàn châu lục.