Sau Hội nghị thượng đỉnh giữa hai nước Mỹ và Trung Quốc diễn ra ngày 13-15/5 vừa qua, Nhà Trắng đã ca ngợi các thỏa thuận về đậu nành và đất hiếm, trong khi Bắc Kinh đề cập đến việc cắt giảm thuế quan.
![[Video] Chip AI và đất hiếm thành tâm điểm thượng đỉnh Mỹ - Trung](https://photo-baomoi.bmcdn.me/w500_r3x2/2026_05_15_14_55163681/1630aa5394187d462409.jpg.avif)
Các vấn đề chip AI và khoáng sản đất hiếm đã nổi lên như hai nội dung then chốt tại hội nghị thượng đỉnh giữa Tổng thống Mỹ Donald Trump và Chủ tịch Trung Quốc Tập Cận Bình ở Bắc Kinh ngày 14-15/5.
Trung Quốc bước vào hội nghị thượng đỉnh với Mỹ cùng một trong những 'lá bài' chiến lược mạnh nhất của mình là đất hiếm. Trong bối cảnh cạnh tranh công nghệ và chuỗi cung ứng ngày càng gay gắt, các doanh nghiệp đất hiếm lớn của Trung Quốc đang đồng loạt báo lãi mạnh và củng cố vị thế thống trị toàn cầu.
Giới đầu tư toàn cầu đang dõi theo cuộc họp sắp tới giữa Tổng thống Mỹ Donald Trump và Chủ tịch Trung Quốc Tập Cận Bình với kỳ vọng hạ nhiệt căng thẳng thương mại, công nghệ và địa chính trị, qua đó tạo động lực mới cho thị trường Trung Quốc và chuỗi cung ứng toàn cầu…
Lãnh đạo Nhật Bản và Australia ngày 4/5 nhất trí đẩy mạnh hợp tác trong lĩnh vực năng lượng, khoáng sản quan trọng và an ninh kinh tế, trong nỗ lực bảo đảm chuỗi cung ứng ổn định trước những biến động địa chính trị và kinh tế toàn cầu.
Khi Tổng thống Mỹ Donald Trump gặp Chủ tịch Trung Quốc Tập Cận Bình vào tháng 10 năm ngoái, ông Trump đánh giá hội nghị thượng đỉnh đó là thành công '12 trên 10', còn Nhà Trắng tuyên bố Trung Quốc sẽ 'xóa bỏ hiệu quả' các biện pháp kiểm soát xuất khẩu đất hiếm và chấm dứt trả đũa các doanh nghiệp Mỹ.
Phân tích của OECD về các nguyên liệu quan trọng phục vụ quốc phòng, công nghệ và năng lượng sạch cho thấy phạm vi áp dụng các biện pháp kiểm soát ngày càng mở rộng.
Với mục tiêu đạt sản lượng 750 tấn nam châm mỗi năm, việc vận hành nhà máy tại thành phố Pforzheim, Đức là một bước tiến nhằm củng cố nguồn cung nguyên liệu thô thiết yếu của châu Âu.
Chủ tịch Phòng Thương mại châu Âu tại Trung Quốc Jens Eskelund cảnh báo châu Âu đang là bên chịu 'thiệt hại ngoài ý muốn' trong cuộc đối đầu giữa hai nền kinh tế lớn nhất thế giới.
Nhật Bản và Pháp nhất trí vạch ra lộ trình cung ứng khoáng sản thiết yếu nhằm tăng cường hợp tác ở lĩnh vực này trong bối cảnh Trung Quốc thống trị thị trường đất hiếm toàn cầu.
Nhật Bản sẽ không còn định nghĩa mối quan hệ với Trung Quốc là 'một trong những mối quan hệ quan trọng nhất' trong định hướng đối ngoại mới nhất của mình.
Trung Quốc đã cắt giảm xuất khẩu hai kim loại được sử dụng trong công nghệ quân sự sang Nhật Bản trong khi tăng cường xuất khẩu nam châm đất hiếm. Động thái này có thể là một lời cảnh báo ngầm sau khi căng thẳng địa chính trị giữa hai nền kinh tế châu Á leo thang vào năm ngoái.
Nhật Bản có kế hoạch tăng cường chuỗi cung ứng chip, đất hiếm và nhiều mặt hàng thiết yếu khác thông qua hỗ trợ tài chính để các công ty nội địa mở rộng hoạt động sang các nước đang phát triển.
Sáng kiến xuất hiện khi nhiều nền kinh tế châu Âu tìm cách đa dạng hóa nguồn khoáng sản thiết yếu phục vụ sản xuất và chuyển đổi năng lượng.
Các nước thành viên Nhóm bảy nước công nghiệp phát triển (G7) gồm Nhật Bản, Pháp và Canada đang nỗ lực tìm kiếm các giải pháp thay thế cho khối thương mại do Mỹ dẫn đầu nhằm đảm bảo nguồn cung khoáng sản quan trọng và giảm sự phụ thuộc vào Trung Quốc.
Các quốc gia thuộc Nhóm các nước công nghiệp phát triển hàng đầu thế giới (G7) cùng với các nước có cùng quan điểm đang tiến hành các cuộc thảo luận nhằm đạt được một thỏa thuận thương mại về các khoáng sản thiết yếu, trong bối cảnh lo ngại về sự phụ thuộc quá mức vào Trung Quốc đối với đất hiếm và các vật liệu khác cần thiết cho các công nghệ công nghiệp hiện đại.
Sự khan hiếm nói trên xảy ra trong bối cảnh chỉ còn vài tuần là đến cuộc gặp thượng đỉnh giữa Tổng thống Mỹ Donald Trump và Chủ tịch Trung Quốc Tập Cận Bình...
Theo East Asia Forum, trước những gián đoạn chuỗi cung ứng và căng thẳng địa chính trị gia tăng, các nền kinh tế lớn đang chuyển từ mô hình toàn cầu hóa dựa trên chi phí thấp sang chính sách công nghiệp do nhà nước hỗ trợ nhằm bảo đảm nguồn cung khoáng sản thiết yếu cho công nghệ và an ninh chiến lược.
Khoảng 20 quốc gia, bao gồm các nước G7, đang đàm phán về việc thành lập một liên minh khoáng sản bao gồm cả đất hiếm. Đây là liên minh do Mỹ đề xuất thành lập nhằm tránh các rủi ro về nguồn cung đất hiếm.
Những điều chỉnh trong chính sách thương mại giữa hai nền kinh tế lớn tại Đông Á đang tạo ra cú sốc cung trên thị trường khoáng sản toàn cầu. Giá các nguyên liệu chiến lược như Dysprosium và Terbium vừa thiết lập mặt bằng giá cao nhất lịch sử do lo ngại đứt gãy chuỗi cung ứng.
Ngày 6-2, truyền thông quốc tế đưa tin, Trung Quốc trong tháng 1 vẫn phê duyệt xuất khẩu một số lô đất hiếm sang Nhật Bản, bất chấp bối cảnh Bắc Kinh đang siết chặt kiểm soát việc xuất khẩu các mặt hàng lưỡng dụng sang quốc gia láng giềng.
Chính quyền Tổng thống Mỹ Trump dự kiến sắp công bố kế hoạch tham vọng nhất từ trước đến nay nhằm tái xây dựng chuỗi cung ứng đất hiếm, nhằm làm mất vị trí thống lĩnh của Trung Quốc.
Chính quyền Tổng thống Mỹ Donald Trump muốn lập một khối thương mại về khoáng sản chiến lược với các đồng minh, trong đó sử dụng công cụ thuế quan để duy trì mức giá sàn và chống lại chiến thuật 'xả hàng' của Trung Quốc nhằm làm suy yếu đối thủ tiềm năng.
Bộ Ngoại giao Mỹ sẽ tổ chức hội nghị cấp bộ trưởng trong tuần này nhằm tăng cường hợp tác với các quốc gia cùng chí hướng để củng cố chuỗi cung ứng khoáng sản thiết yếu.
Tổng thống Mỹ Donald Trump dự kiến xây dựng một kho dự trữ chiến lược các khoáng sản quan trọng để giảm phụ thuộc vào nguồn cung do Trung Quốc kiểm soát.
Theo Sydney Morning Herald ngày 2/2, cổ phiếu của các doanh nghiệp đất hiếm Australia giảm mạnh trong tuần qua sau khi nhà đầu tư điều chỉnh kỳ vọng về mức độ hỗ trợ của Mỹ, dù Washington vẫn theo đuổi mục tiêu xây dựng chuỗi cung ứng phi Trung Quốc đối với nhóm khoáng sản chiến lược này.
Ngày 16/1, Nhật Bản và Ấn Độ đã nhất trí khởi động đối thoại an ninh kinh tế khu vực tư nhân nhằm phát triển các chuỗi cung ứng đa dạng cho các mặt hàng chiến lược, như chất bán dẫn và đất hiếm, hiện đang phụ thuộc rất nhiều vào Trung Quốc.
Động thái mới nhất của Trung Quốc trong việc áp đặt các quy định hạn chế xuất khẩu đối với bạc đang làm chao đảo thị trường kim loại quý toàn cầu.
Các biện pháp hạn chế xuất khẩu bạc mới của Trung Quốc nhằm bảo đảm nguồn cung trong nước trong bối cảnh nhu cầu gia tăng và nguồn cung thiếu hụt, có khả năng đẩy giá bạc toàn cầu lên cao hơn.
Bộ trưởng Tài chính các nước Nhóm G7 cùng đại diện một số nền kinh tế lớn đã đạt được đồng thuận về đa dạng hóa chuỗi cung ứng khoáng sản chiến lược, cân nhắc thiết lập 'giá sàn' đất hiếm và thúc đẩy liên kết nguồn cung mới.
Ngày 12/1, Mỹ đã chủ trì cuộc họp cấp bộ trưởng tài chính Nhóm các nước công nghiệp phát triển (G7) nhằm thảo luận các biện pháp bảo đảm và đa dạng hóa chuỗi cung ứng khoáng sản chiến lược, đặc biệt là đất hiếm, nhằm giảm thiểu sự phụ thuộc vào Trung Quốc.
Ngày 12/1 (giờ Mỹ), các bộ trưởng tài chính của Nhóm các nước công nghiệp phát triển hàng đầu thế giới (G7) đã nhóm họp tại Washington để thảo luận các biện pháp nhằm giảm sự phụ thuộc quá mức của mỗi quốc gia vào Trung Quốc trong lĩnh vực khoáng sản quan trọng.
Mỹ đang gia tăng sức ép lên các nước G7 và nhiều đối tác chủ chốt nhằm đẩy nhanh tiến trình giảm phụ thuộc vào Trung Quốc trong chuỗi cung ứng khoáng sản chiến lược, trong bối cảnh lo ngại về an ninh kinh tế và công nghệ ngày càng gia tăng.
Mỹ đang gia tăng sức ép lên các nước Nhóm G7 và đối tác nhằm đẩy nhanh các hành động cụ thể để giảm sự phụ thuộc vào Trung Quốc trong lĩnh vực khoáng sản quan trọng và đất hiếm, những nguyên liệu then chốt đối với quốc phòng, công nghệ cao và chuyển đổi năng lượng.
Chủ tịch Hiệp hội các ngành công nghiệp hàng không và vũ trụ Pháp kêu gọi triển khai chiến lược chung ở cấp độ châu Âu nhằm xây dựng chuỗi cung ứng hoàn chỉnh, từ khai thác khoáng sản đến tinh luyện.
Quá trình chuyển đổi toàn cầu sang năng lượng sạch đang thúc đẩy mạnh mẽ nhu cầu đối với các khoáng sản thiết yếu. Trong bối cảnh rủi ro địa chính trị và kinh tế ngày càng gia tăng, Australia và Ấn Độ nổi lên như hai đối tác có năng lực bổ trợ, có tiềm năng hợp tác với các quốc gia châu Phi để xây dựng những chuỗi cung ứng khoáng sản đa dạng, minh bạch và bền vững hơn, đáp ứng các mục tiêu phát triển dài hạn của khu vực.
Các Bộ trưởng Tài chính Nhóm G7 dự kiến họp tại Washington (Mỹ) ngày 12/1 tới, tập trung thảo luận các biện pháp đảm bảo nguồn cung đất hiếm và khoáng sản quan trọng, trong bối cảnh lo ngại ngày càng gia tăng về sự phụ thuộc vào Trung Quốc trong chuỗi cung ứng toàn cầu.
Việc siết chặt kiểm soát xuất khẩu nhằm ứng phó với các biện pháp hạn chế từ phía Mỹ đang bộc lộ những giới hạn, đồng thời gây ra các tác động ngoài mong muốn đối với Bắc Kinh. Trong bối cảnh nhiều quốc gia đẩy mạnh đa dạng hóa nguồn cung, Trung Quốc đứng trước yêu cầu phải điều chỉnh cách tiếp cận để duy trì vai trò trong chuỗi giá trị toàn cầu
Xuất khẩu đất hiếm của Trung Quốc đã tăng mạnh trong tháng 11 – tháng đầu tiên sau khi Chủ tịch Tập Cận Bình và Tổng thống Donald Trump nhất trí đẩy nhanh việc vận chuyển các khoáng sản chiến lược. Diễn biến này cho thấy thay đổi quan trọng trong chuỗi cung ứng toàn cầu giữa bối cảnh cạnh tranh Mỹ – Trung ngày càng gay gắt.
Sự thống trị chuỗi cung ứng, thị trường khổng lồ và lợi nhuận lâu năm khiến các tập đoàn Đức gần như không thể giảm phụ thuộc vào Trung Quốc, bất chấp cảnh báo rủi ro từ chính phủ Đức.
Bộ Thương mại Trung Quốc ngày 4/12 cho biết nước này đã chấp thuận toàn bộ đơn xin xuất khẩu đất hiếm cho mục đích dân sự.
Nhà máy sản xuất nam châm đất hiếm lớn nhất châu Âu vừa đi vào hoạt động tại Narva, thành phố sát biên giới Nga, đánh dấu bước tiến quan trọng trong nỗ lực giảm phụ thuộc của EU vào nguồn cung từ Trung Quốc…
Giá các loại đất hiếm vẫn duy trì ở mức cao kỷ lục sau thỏa thuận thương mại Mỹ - Trung, với lo ngại về nguồn cung tiếp tục đè nặng thị trường...
Trung Quốc vừa phát hành lô giấy phép xuất khẩu đất hiếm đầu tiên theo cơ chế 'giấy phép tổng' mới, giúp đẩy nhanh giao hàng cho một số khách quốc tế. Động thái này được xem là bước thực thi quan trọng sau hội nghị thượng đỉnh giữa Tổng thống Donald Trump và Chủ tịch Tập Cận Bình, mở ra kỳ vọng giảm tắc nghẽn chuỗi cung ứng và hạ nhiệt căng thẳng thương mại giữa hai nền kinh tế lớn nhất thế giới.
Với việc Trung Quốc tiếp tục siết chặt hệ thống kiểm soát xuất khẩu, làn sóng 'doanh nghiệp châu Âu rời Trung Quốc' đang âm thầm hình thành và lan rộng.
Theo Reuters ngày 1/12, Liên đoàn Doanh nghiệp châu Âu tại Trung Quốc cho biết các biện pháp kiểm soát xuất khẩu ngày càng chặt chẽ của Trung Quốc đang khiến nhiều doanh nghiệp châu Âu tìm kiếm nguồn cung ứng thay thế, trong bối cảnh căng thẳng thương mại Mỹ - Trung kéo dài.
Các biện pháp kiểm soát xuất khẩu của Trung Quốc khiến doanh nghiệp châu Âu đối mặt nguy cơ gián đoạn sản xuất, buộc nhiều công ty tìm nguồn cung ứng thay thế và tái cấu trúc chuỗi cung ứng.
Liên minh châu Âu tăng cường chỉ trích các biện pháp kiểm soát xuất khẩu khoáng sản đất hiếm của Trung Quốc, được Bộ trưởng Ngoại giao Pháp Stéphane Séjourné gọi là 'bắt chẹt'. Các doanh nghiệp châu Âu cho rằng những biện pháp này biến một cơ chế hành chính thành công cụ gây áp lực lên các ngành then chốt như ô tô, năng lượng tái tạo và hàng không. Lời chỉ trích này được đưa ra trong bối cảnh Trung Quốc trong vài tháng gần đây áp dụng hệ thống cấp phép cực kỳ chi tiết đối với kim loại và công nghệ chứa nguyên liệu có nguồn gốc từ Trung Quốc.
Mặc dù Trung Quốc sở hữu một 'kho vũ khí kinh tế' nhiều lợi thế - từ hạn chế du lịch đến kiểm soát xuất khẩu nhưng các chuyên gia cảnh báo rằng, một đòn mạnh tay có thể gây phản chấn và ảnh hưởng tới chính Trung Quốc.
Trung Quốc, nước đi đầu thế giới về sản xuất đất hiếm, kêu gọi thành lập một liên minh quốc tế nhằm phát triển các khoáng sản quan trọng...