Nâng cao chất lượng kiểm sát thi hành án hình sự tại cộng đồng

Viện Kiểm sát nhân dân khu vực 6 trực tiếp kiểm sát công tác thi hành án hình sự tại cộng đồng đối với xã Nam Xang.

Đồng chí Trần Đăng Việt, Phó Viện trưởng Viện KSND tỉnh cho biết: Kiểm sát THAHS tại cộng đồng và xác minh điều kiện thi hành án dân sự là một trong những chức năng kiểm sát hoạt động tư pháp của Viện KSND nhằm bảo đảm việc THAHS, chế độ quản lý và giáo dục người chấp hành án hình sự tại cộng đồng theo đúng quy định của pháp luật; quyền con người và các quyền, lợi ích hợp pháp khác của người chấp hành án hình sự tại cộng đồng được tôn trọng và bảo vệ; bản án, quyết định của tòa án đã có hiệu lực pháp luật được thi hành nghiêm chỉnh; mọi vi phạm pháp luật trong THAHS tại cộng đồng được phát hiện, xử lý kịp thời, nghiêm minh.

Đây cũng là giải pháp quan trọng trong phòng ngừa vi phạm pháp luật, lạm quyền trong hoạt động tư pháp; bảo đảm pháp luật được tuân thủ nghiêm chỉnh và thống nhất, bảo đảm quyền và lợi ích hợp pháp của Nhà nước, tổ chức, cá nhân.

Theo thống kê đến ngày 31/8/2026, toàn tỉnh hiện có 4.816 người thi hành án treo, cải tạo không giam giữ, án phạt cảnh cáo; đã thi hành xong 312 người, còn lại 4.504 người; thi hành án phạt cấm cư trú, quản chế 94 người; thi hành án phạt cấm đảm nhiệm chức vụ, cấm hành nghề hoặc làm công việc nhất định 52 người...

Với chức năng, nhiệm vụ được giao, thời gian qua, lãnh đạo Viện KSND tỉnh đã tập trung lãnh đạo, chỉ đạo các phòng nghiệp vụ trực thuộc Viện KSND tỉnh, Viện KSND khu vực chủ động xây dựng chương trình nhiệm vụ, kế hoạch công tác kiểm sát việc THAHS tại cộng đồng; xác minh điều kiện thi hành án dân sự tại UBND cấp xã và các Phòng Thi hành án dân sự khu vực (Thi hành án dân sự tỉnh).

Nội dung kiểm sát đối với UBND cấp xã tập trung vào một số vấn đề như: kiểm tra hồ sơ, sổ sách liên quan đến công tác THAHS; làm việc với một số cán bộ được phân công theo dõi, giám sát việc THAHS tại địa phương...

Đối với Phòng Thi hành án dân sự khu vực, nội dung kiểm sát tập trung vào việc ban hành các quyết định và thông báo thi hành án; việc rà soát, xác minh, phân loại điều kiện thi hành án cũng như việc lập hồ sơ xét miễn, giảm nghĩa vụ; việc niêm yết công khai hồ sơ theo quy định; công tác quản lý tài chính trong quá trình THAHS của đơn vị…

Kết quả, từ đầu năm đến nay, Viện KSND hai cấp trong tỉnh đã trực tiếp kiểm sát 4 cuộc về việc tuân thủ pháp luật trong công tác THAHS tại các Phòng Thi hành án dân sự khu vực; 108 cuộc tại các UBND cấp xã.

Qua công tác kiểm sát cho thấy, đối với UBND cấp xã cơ bản đã thực hiện đúng chức trách nhiệm vụ được giao, thực hiện nghiêm túc quy chế phối hợp giữa UBND và Viện kiểm sát trong công tác THAHS; quan tâm chỉ đạo công tác quản lý, giám sát, giáo dục người chấp hành án; hồ sơ thi hành án được lập tương đối đầy đủ; việc phân công người trực tiếp theo dõi, giám sát cơ bản bảo đảm theo quy định pháp luật; công tác phối hợp giữa các lực lượng có liên quan chặt chẽ, hiệu quả, góp phần ổn định tình hình an ninh trật tự tại địa phương.

Đối với các Phòng Thi hành án dân sự khu vực cơ bản đã thiết lập đầy đủ các loại sổ sách đối với các việc chưa có điều kiện thi hành án, việc cập nhật, ghi chép thông tin tương đối đầy đủ, rõ ràng; lãnh đạo đơn vị đã phân công Chấp hành viên thụ lý, lập hồ sơ và tổ chức thi hành án cơ bản tuân thủ quy định của pháp luật; đơn vị cũng đã tích cực phối hợp với UBND cấp xã và các cơ quan liên quan trong việc xác minh điều kiện thi hành án; chủ động phối hợp với các ban, ngành, đoàn thể và chính quyền địa phương trong việc giải thích, thuyết phục, động viên người phải thi hành án và người thân trong gia đình họ tự nguyện thi hành án.

Bên cạnh những kết quả đạt được, các đoàn kiểm sát cũng chỉ ra một số hạn chế, vi phạm như: việc ghi chép sổ sách theo dõi chưa đầy đủ các nội dung theo quy định; một số thông báo triệu tập chưa thể hiện đầy đủ thông tin; việc nộp bản tự nhận xét của người chấp hành án còn chưa đúng thời điểm; nội dung nhận xét trong một số hồ sơ chưa bảo đảm quy định; không thông báo hoặc chậm thông báo quyết định thi hành án cho đương sự; không thông báo kết quả xác minh điều kiện thi hành án cho người được thi hành án; chậm xác minh điều kiện thi hành án; biên bản xác minh điều kiện thi hành án không thể hiện đầy đủ kết quả xác minh; hồ sơ thi hành án còn thiếu một số tài liệu cần thiết; chậm thành lập Hội đồng tiêu hủy vật chứng; xác định nghĩa vụ thi hành án của người phải thi hành án không chính xác…

Kết thúc cuộc kiểm sát trực tiếp, đoàn kiểm sát đã thông qua dự thảo kết luận, kiến nghị UBND cấp xã và các Phòng Thi hành án dân sự khu vực khắc phục những tồn tại, hạn chế.

Để nâng cao chất lượng kiểm sát THAHS tại cộng đồng và xác minh điều kiện thi hành án dân sự, thời gian tới, Viện KSND hai cấp trong tỉnh tiếp tục đẩy mạnh công tác tuyên truyền nâng cao nhận thức về ý nghĩa, tầm quan trọng của công tác kiểm sát THAHS tại cộng đồng. Tăng cường hoạt động kiểm sát trực tiếp, đi sâu vào hồ sơ, thực tế quản lý người chấp hành án tại địa phương.

Đồng thời, đẩy mạnh công tác kiểm sát định kỳ và đột xuất nhằm kịp thời phát hiện vi phạm và áp dụng các biện pháp để loại trừ vi phạm, bảo đảm chế độ, chính sách và các quyền của người phải THAHS tại cộng đồng được bảo đảm thực hiện theo quy định của pháp luật.

Chú trọng công tác tập huấn, bồi dưỡng chuyên môn cho kiểm sát viên phụ trách lĩnh vực, đặc biệt là tại Viện KSND khu vực. Hoàn thiện cơ chế pháp lý và ứng dụng công nghệ thông tin trong quản lý, kiểm sát thi hành án.

Mặt khác, tăng cường sự phối hợp chặt chẽ hơn giữa Viện KSND và Công an, Tòa án, UBND cấp xã trong trao đổi thông tin, xử lý vướng mắc trong việc THAHS tại cộng đồng nhằm bảo đảm pháp chế, phòng ngừa tái phạm, góp phần giữ vững an ninh trật tự ngay từ cơ sở.