Ðổi thay ở Pá Chả

Người dân bản Pá Chả chung sức tham gia làm đường nông thôn mới.

Bí thư Ðảng ủy xã Mường Pồn Chào Anh Nguyên cho biết: “Pá Chả là bản ít hộ nghèo nhất trong các bản vùng cao của xã. Người dân chăm chỉ, chủ động”. Với lời giới thiệu đó, vượt những con dốc quanh co, gấp khúc liên tục, chúng tôi đến Pá Chả. Gần trưa, nhóm hơn 10 người dân vẫn đang xúc cát, sỏi, trộn xi măng rải đường. Ðây là đoạn đường nhánh vào nhóm hộ do chính những gia đình trong ngõ cắt cử thành viên tham gia làm mỗi ngày. Ông Hờ A Chứ vừa đẩy xe vật liệu vừa kể: “Ðường này vào ngõ của hơn 10 hộ thôi. Mỗi nhà phân công 1 - 2 người tham gia làm đường hàng ngày. Ðã 1 tuần rồi, chúng tôi tự làm hết, ban đầu còn phải san gạt nên mất nhiều thời gian, bây giờ thì đổ bê tông sắp xong rồi. Bỏ công một chút nhưng ai cũng vui, tham gia nhiệt tình bởi sắp có đường đẹp để đi, mùa mưa năm nay không sợ trơn trượt, lầy lội nữa”. Ðược biết từ nguồn vốn nông thôn mới, Pá Chả được hỗ trợ xi măng, cát, đá, cống qua đường làm hơn 1,2km giao thông nội bản với bề rộng 2m. Người dân bỏ công lao động và giải phóng mặt bằng. Trưởng bản Hờ A Tủa cho biết: “Bởi sống rải rác thành nhiều khu nên bản phân ra 4 tổ làm đường theo nhóm dân cư và lập ban quản lý phụ trách các nhóm. Tùy vào lượng công việc mà mỗi ngày, mỗi hộ cử 1 - 2 người tham gia cho đến khi hoàn thiện tuyến đường, người biết làm chỉ cho người chưa biết, ai nấy đều tích cực. Ðể thuận tiện cho công việc, cả bản còn trích quỹ mua máy trộn bê tông gần 10 triệu đồng về làm. Xong việc chung, gia đình nào cần dùng đến có thể mượn, giúp bà con đỡ vất vả. Công việc triển khai từ trước tết nhưng do thời tiết có mưa và bà con lên nương phát dọn nên giờ mới triển khai nốt”.

Chịu khó lao động vì lợi ích chung, người dân tộc Mông ở Pá Chả còn cần cù vượt khó vươn lên, xây dựng kinh tế gia đình. Như bao bản vùng cao khác, người dân Pá Chả bao đời làm nương, luân canh hết vạt đồi này sang vạt đồi khác. Nhưng từ hơn 10 năm trước, họ thay đổi nhận thức bắt đầu khai hoang ruộng nước. 3 - 4 năm trở lại đây, phong trào cải tạo nương bạc màu thành ruộng bậc thang càng được hưởng ứng nhiều hơn. Mỗi năm Pá Chả khai hoang được 1 - 2ha. Cả bản hiện có khoảng 10ha ruộng nước. Gia đình anh Hờ A Phay là một trong những hộ mạnh dạn thay đổi phương thức canh tác như thế. Anh Phay cho biết: Năm 2019, thấy các hộ khai hoang nhiều, nhà tôi quyết định bán trâu mua máy xúc cũ về san gạt, mở được 7.000m2 ruộng. Sau đó làm dịch vụ khai hoang cho người dân trong bản và các bản lân cận. Trồng lúa nước năng suất cao và đỡ vất vả nên nếu tận dụng được khe nước, các hộ đều mở ruộng. Tuy nhiên thời gian đầu cũng vất vả. Vì độ dốc cao nên các mảnh ruộng san gạt được có diện tích không rộng, bờ cao, nếu không biết cách điều tiết nước thì mùa mưa dễ vỡ bờ. Sau khi máy tạo ruộng, phải bỏ nhiều công sức đi nhặt đá trong lòng ruộng, mất mấy vụ đầu cải tạo, đất chưa màu mỡ. Trong 2 năm, tôi xúc thuê được cho gần 10 hộ với khoảng gần 2ha ruộng mới.

Cùng với ruộng nước thì chăn nuôi là một trong những hướng đi giúp người dân Pá Chả thoát nghèo. 67/67 hộ dân đều có trâu, bò, một số nhà còn có đến 40 - 50 con. Tổng đàn trâu, bò của bản gần 400 con. Nhờ đó từ năm 2015 trở về đây, hộ nghèo của bản giảm nhanh, mỗi năm có 6 đến 10 hộ thoát nghèo. Hiện bản còn 14/67 hộ nghèo, đây hầu hết là các hộ mới chia tách, neo đơn, ít nhân lực, hay ốm đau, bệnh tật. Trưởng bản Hờ A Tủa cho biết: “Làm ruộng nước và chăn nuôi đại gia súc là hướng vươn lên của người dân Pá Chả. Nhờ tự học hỏi và tham gia một số hoạt động tập huấn, bà con đã biết chăm sóc lúa, sử dụng phân thải trong chăn nuôi để bón ruộng nên năng suất cũng nâng lên. Cùng với đó quan tâm nhiều hơn đến phòng, trị bệnh cho trâu, bò, chăn nuôi có hiệu quả hơn. Thời gian tới, chúng tôi tiếp tục vận động người dân phát triển theo 2 hướng này”.

Khi các đoạn đường nội bản dần hoàn thành, diện mạo Pá Chả đã đổi thay. Và với nỗ lực vươn lên của người dân, Pá Chả sẽ ngày càng ấm no.