Một chiều thu tháng tám yên bình. Nắng trải nhẹ trên những con đường bê tông với sắc hoa chiều tím chạy dài tít tắp qua các cánh đồng lúa xanh mướt và vươn đến tận chân đê của dòng Lương Giang. Mỗi bước chân tìm về Thiệu Minh cũ (nay là xã Minh Tâm) tôi như chạm vào lịch sử, với những tên đất, tên làng đã lưu danh vào lịch sử.
Tại Khu di tích Quốc gia đặc biệt Kim Liên (xã Kim Liên, huyện Nam Đàn, tỉnh Nghệ An), nhiều người đang thầm lặng giữ nếp nhà tranh vách đất, giữa vườn cây, bên khung cửi nơi Bác Hồ sinh ra và lớn lên.
Đó là mùa hè của những năm cuối thập niên 70 thế kỷ trước, khi tôi còn công tác ở ngành Giáo dục và Đào tạo huyện Chư Pah (nay là huyện Ia Grai, Gia Lai). Cánh giáo viên bấy giờ phần lớn đều chưa lập gia đình. Sau hơn 1 tháng về quê nghỉ ngơi, từ nửa cuối tháng 7, chúng tôi lại từ Pleiku lếch thếch kéo nhau lên huyện dự tập huấn chuyên môn và học chính trị hè. Tất nhiên là đi bộ.