Tín ngưỡng thờ Mẫu là hình thức sinh hoạt văn hóa tâm linh dân gian tiêu biểu của người Việt, tôn vinh hình tượng người Mẹ – biểu trưng cho sự sinh sôi, che chở và bao dung. Không chỉ mang giá trị tâm linh, tín ngưỡng này còn giàu giá trị văn hóa – nghệ thuật, thể hiện qua chầu văn, trang phục nghi lễ và sinh hoạt cộng đồng, góp phần kết nối con người với cội nguồn và bồi đắp đạo lý 'uống nước nhớ nguồn'.
Là vùng đất địa linh nhân kiệt, Thái Nguyên không chỉ ghi dấu truyền thống lịch sử - cách mạng hào hùng mà còn nổi bật bởi chiều sâu văn hóa tâm linh bền bỉ được gìn giữ qua nhiều thế hệ. Trên mảnh đất sơn thủy giao hòa ấy, tín ngưỡng dân gian, đặc biệt là tín ngưỡng thờ Mẫu, luôn có vị trí quan trọng trong đời sống tinh thần của nhân dân, trở thành điểm tựa tinh thần bền vững của nhiều thế hệ.
Trong dòng chảy của đời sống hiện đại, khi nhiều giá trị truyền thống dễ bị lãng quên giữa nhịp sống gấp gáp, vẫn có những con người âm thầm giữ gìn, trao truyền bản sắc văn hóa dân tộc. Đồng thầy Phan Mạc Thiên Hương là một trong những người như thế – người dành trọn tâm huyết cho việc thực hành, nghiên cứu và lan tỏa tín ngưỡng thờ Mẫu Tam Phủ, di sản văn hóa phi vật thể đại diện của nhân loại.
Sau lùm xùm về giá hầu quay lưng vào ban công đồng gây bức xúc tại chương trình 'Diễn xướng thực hành tín ngưỡng thờ Mẫu xứ Đoài 2025', Nghệ nhân ưu tú Đặng Ngọc Anh – Phó Giám đốc Trung tâm Nghiên cứu và Bảo tồn Văn hóa Tín ngưỡng Việt Nam, thuộc Hội Di sản Văn hóa Việt Nam – đã lên tiếng chia sẻ.
Thanh đồng Nguyễn Đăng Tài (phường Bồ Đề, Hà Nội) 35 năm qua đã sưu tầm nhiều hiện vật có niên đại trên 100 năm, bao gồm nhạc cụ, đồ thờ và các vật phẩm tế tự đã từng được các nghệ nhân nổi tiếng sử dụng trong nghi lễ hầu Thánh ở các đền phủ khắp trong Nam ngoài Bắc.
Mới đây, tại Lễ hội truyền thống làng Liên Trì - Đồng Sơn xã Kiều Phú (Hà Nội) đã diễn ra chương trình 'Diễn xướng thực hành tín ngưỡng thờ Mẫu xứ Đoài 2025' nhằm tôn vinh giá trị nghệ thuật tâm linh của nghi lễ hầu Thánh, đồng thời lan tỏa những giá trị nhân văn sâu sắc của tín ngưỡng thờ Mẫu đến với cộng đồng. Chương trình thu hút đông đảo nghệ nhân, thanh đồng cùng người dân và du khách thập phương tham dự.
Chiều xuống trên xã Lam Sơn (Ngọc Lặc, Thanh Hóa), lớp sương mỏng phủ lối vào Phủ Hạ Ngọc – một địa chỉ tín ngưỡng mà người dân địa phương quen gọi với cái tên gần gũi: 'nơi thờ Mẫu có tiếng cả vùng Ngọc Lặc'. Trong không gian linh thiêng vang tiếng trống, tiếng chiêng, người phụ nữ với khuôn mặt phúc hậu, năng nổ, hay nói hay làm, chính là người giữ lửa của phủ: Nghệ nhân, Đồng thầy Trần Thị Ngọc.
Những năm gần đây, tín ngưỡng thờ Mẫu Tam Tứ Phủ – Di sản văn hóa phi vật thể đại diện của nhân loại – ngày càng lan tỏa sâu rộng trong đời sống người Việt. Trên dòng chảy kế thừa ấy, không chỉ những nghệ nhân 'cây cao bóng cả', mà sự góp mặt của lớp nghệ nhân trẻ mang lại sức sống mới cho không gian thực hành tín ngưỡng.
Sáng nay, ngày 30/11/2025 (tức ngày 11/10/2025 Âm lịch) tại Di tích Quốc Gia Đền Chợ Củi (xã Nghi Xuân, tỉnh Hà Tĩnh), chương trình Giao lưu thực hành Tín ngưỡng thờ Mẫu năm 2025 đã diễn ra trong không khí trang trọng, thu hút đông đảo thanh đồng, cung văn, nghệ nhân cùng người dân và du khách thập phương.
Trong không gian phố cổ Hà Nội, tối 15-11, tại Di tích 40 Lãn Ông (phường Hoàn Kiếm), nhà thiết kế David Minh Đức đã ra mắt bộ sưu tập áo dài 'Hành trình 30 năm tôn vinh di sản áo dài Việt Nam'. Đây là chương trình nằm trong chuỗi hoạt động văn hóa chào mừng 20 năm Ngày Di sản văn hóa Việt Nam.
Góp ý vào dự thảo các văn kiện Đại hội Đảng toàn quốc lần thứ XIV, cán bộ, đảng viên và nhân dân Hải Phòng cho rằng, dự thảo Báo cáo chính trị và đánh giá kết quả thực hiện nhiệm vụ phát triển kinh tế - xã hội 5 năm 2021-2025 và phương hướng, nhiệm vụ phát triển kinh tế xã hội 5 năm 2026 - 2030 được chuẩn bị công phu, nghiêm túc, khách quan, có tính chất khái quát cao.
Sáng 29/10, trong không khí trang nghiêm, thành kính, Ban quản lý di tích đền Cửu Tỉnh, phường Phù Vân, tỉnh Ninh Bình tổ chức lễ tiệc Thánh Mẫu Cửu Trùng Thiên.
Tín ngưỡng thờ Mẫu - di sản văn hóa phi vật thể đại diện của nhân loại - đang đứng trước nhiều thách thức trong quá trình truyền thừa. Giữa không gian linh thiêng Phủ Suối Linh Từ (Thanh Hóa), những người thực hành tín ngưỡng từ khắp vùng miền đã cùng nhau hội tụ, không chỉ để hầu thánh, hát văn, mà để tìm cách nối lại sợi dây tâm linh đang dần mỏng manh giữa truyền thống và hiện đại.
Ngày 07/10/2025 (tức 16/8 âm lịch), tại Đền Hóa, phường Trần Hưng Đạo, TP Hải Phòng, Trung tâm Văn hóa, Thể thao và Truyền thông phường Trần Hưng Đạo phối hợp với Viện Nghiên cứu và bảo tồn văn hóa tín ngưỡng dân gian Việt Nam tổ chức Liên hoan thực hành tín ngưỡng thờ Mẫu Tam phủ của người Việt.
Năm 2016, Thực hành Tín ngưỡng thờ Mẫu Tam phủ của người Việt được UNESCO công nhận là Di sản văn hóa phi vật thể đại diện của nhân loại. Không chỉ được bảo tồn trong không gian đền phủ, những năm gần đây, loại hình di sản này cũng đã bước vào môi trường số để tiếp cận với công chúng.
Trong các đền, phủ của Đạo Mẫu, thường có rất nhiều ban thờ các vị thần thánh, đặc biệt là Ngọc Hoàng (cùng hai vị quan Nam Tào và Bắc Đẩu). Tuy nhiên, trong nghi lễ hầu đồng, người ta không thỉnh Ngọc Hoàng mà chỉ thỉnh các vị Thánh sau:
Sau hợp nhất, tỉnh Lào Cai mới không chỉ mở rộng về quy mô diện tích và dân số mà còn có không gian di sản rộng lớn, liên vùng và có chiều sâu lịch sử - văn hóa - sinh thái. Đây là nguồn tài nguyên quý để Lào Cai kiến tạo hệ sinh thái du lịch phát triển bền vững trong thế và lực mới.
Tọa lạc trên đỉnh đồi Pù Đình, đền Ken, xã Chiềng Ken là chứng tích sống động của lịch sử, của đạo lý 'uống nước nhớ nguồn', của dòng họ từng góp máu xương giữ đất giữ làng.
Trong dòng chảy phát triển mạnh mẽ của đời sống văn hóa đương đại, việc gìn giữ và phát huy giá trị văn hóa truyền thống - đặc biệt là tín ngưỡng dân gian - đang đặt ra cả cơ hội lẫn thách thức. Phóng viên đã có cuộc trao đổi với ông Nguyễn Danh Hòa - Phó Viện trưởng Viện Nghiên cứu Văn hóa và Phát triển về vấn đề này.
Sau bốn ngày diễn ra với tinh thần khẩn trương, nghiêm túc và tràn đầy nhiệt huyết, Liên hoan 'Thực hành Tín ngưỡng thờ Mẫu Tam phủ của người Việt' tổ chức tại Đền Bảo Hà, xã Bảo Hà, tỉnh Lào Cai đã chính thức khép lại bằng một lễ bế mạc trang trọng, để lại nhiều dư âm sâu sắc trong lòng nghệ nhân, thanh đồng, đồng thầy, khách hành hương cũng như đông đảo du khách thập phương.
Với chủ đề 'Giá trị văn hóa và thách thức hiện đại', Diễn đàn lần thứ Nhất về tín ngưỡng thờ Mẫu Tam phủ vừa diễn ra, đưa đến nhiều góc nhìn về việc bảo tồn và phát huy giá trị di sản.
Hoa hậu Việt Nam 2018 Trần Tiểu Vy tung bộ ảnh xinh đẹp lộng lẫy trong thiết kế cổ trang, hóa thân thành nhân vật linh thiêng, nhưng vì sao cô lại khiến netizen lo lắng?
Sáng 12/9, tại Bảo tàng Phụ nữ Việt Nam, Viện Nghiên cứu các vấn đề về Tôn giáo và Tín ngưỡng tổ chức Diễn đàn thường niên về Tín ngưỡng thờ Mẫu Tam phủ của người Việt lần thứ nhất năm 2025 với chủ đề 'Giá trị văn hóa và thách thức hiện đại'.
Gắn liền với tín ngưỡng thờ Mẫu – một di sản văn hóa phi vật thể đại diện của nhân loại, nghệ thuật Chầu văn ở Phú Thọ không chỉ là một loại hình diễn xướng dân gian độc đáo mà còn là biểu tượng sống động của đời sống văn hóa – tinh thần phong phú, nhân văn của người Việt. Trên mảnh đất linh thiêng Tây Thiên – Tam Đảo, Chầu văn đã và đang được bảo tồn, phát triển như một phần không thể thiếu của bản sắc văn hóa địa phương.
Giao lưu thực hành Tín ngưỡng thờ Mẫu Đền Bảo Hà 2025: Gìn giữ và lan tỏa di sản tâm linh người Việt
Chương trình Liên hoan thực hành Tín ngưỡng thờ Mẫu Tam phủ của người Việt tại đền Bảo Hà diễn ra từ 14h ngày 8/9 - 10/9/2025 (tức ngày 17/7/2025 - 19/7/2025 Âm lịch). Địa điểm: Cung Đại Bái - Di tích Đền Bảo Hà, xã Bảo Hà, tỉnh Lào Cai.
'Sách không giật gân, không kể chuyện yêu đương, không bán đời tư. Tôi mà kể chuyện tình yêu thì khủng khiếp lắm. Nói thật, không ai chơi bằng tôi đâu!' - Xuân Hinh hài hước chia sẻ tại lễ ra mắt tự truyện 'Xuân Hinh - Kẻ chọc cười dân dã'.
'Xuân Hinh - Kẻ chọc cười dân dã' là cuốn tự truyện chân thành về 49 năm gắn bó của nghệ sĩ Xuân Hinh với sân khấu, thể hiện tâm huyết của ông dành cho văn hóa dân tộc.
Ngoài phần trò chuyện, khán giả còn được thưởng thức một bữa tiệc nghệ thuật dân tộc đặc sắc của nghệ sĩ Xuân Hinh, đặc biệt là một tiết mục hát văn 'Cô Sáu sơn trang', được chuẩn bị hết sức kỹ lưỡng từ trang phục đến phụ kiện.
Không chỉ khai thác tài nguyên sẵn có ở Quảng Ninh, các doanh nghiệp đang kiến tạo nên những sản phẩm du lịch có chiều sâu và sức lan tỏa lâu dài.
Doanh nghiệp Xây dựng Xuân Trường vừa có văn bản gửi Chính phủ, đề xuất kế hoạch đầu tư quy mô lớn với loạt công trình hạ tầng tại tỉnh Ninh Bình mới – đơn vị hành chính sau sáp nhập ba tỉnh Ninh Bình, Nam Định và Hà Nam.
Tiết mục tốt nghiệp thanh nhạc kết hợp trống và múa hầu đồng của một sinh viên trường cao đẳng ở TPHCM thu hút sự quan tâm của nhiều người. Điều này như tín hiệu tích cực trong những năm gần đây, khi người trẻ ngày càng quan tâm và tìm về các giá trị di sản văn hóa. Nhưng bài toán giữ gìn các giá trị trăm năm không phải dễ, bởi di sản cần được đặt đúng vị trí và giữ đúng giá trị nguyên bản.
Sau khi Ninh Bình chính thức sáp nhập, Doanh nghiệp Xây dựng Xuân Trường đề xuất cho phép được đầu tư, kêu gọi xây dựng sân bay quốc tế dự kiến đặt tại huyện Ý Yên (tỉnh Nam Định cũ), 2 tuyến đường trục và 9 cây cầu tại khu vực Ninh Bình mới.
Doanh nghiệp Xây dựng Xuân Trường kiến nghị xin đầu tư sân bay quốc tế, 2 tuyến đường trục và 9 cây cầu tại khu vực tỉnh Ninh Bình mới, chỉ dùng ngân sách địa phương và vốn xã hội hóa từ doanh nghiệp, không sử dụng vốn ngân sách Trung ương.
Trong những năm qua, sự nghiệp bảo vệ và phát huy giá trị di sản văn hóa ngày càng được coi trọng và quan tâm. Hệ thống pháp luật về di sản văn hóa không ngừng được hoàn thiện nhằm đáp ứng yêu cầu, nhiệm vụ của đất nước. Trong nỗ lực chung đó, Hội Di sản Văn hóa Việt Nam tiếp tục khẳng định vị thế của mình trong lĩnh vực Di sản văn hóa, được các cơ quan quản lý nhà nước và xã hội đánh giá cao thông qua các hoạt động từ Trung ương đến địa phương và các thành viên của Hội.
Khai thác du lịch bền vững không chỉ tạo ra giá trị kinh tế, mà còn mang lợi ích trực tiếp cho cộng đồng. Để làm được điều đó, đơn vị vận hành cần đảm bảo các quy tắc về bảo tồn và phát triển.
Nhà nghiên cứu Đặng Hoành Loan, nguyên Phó Viện trưởng Viện Âm nhạc, người có nhiều công lao đóng góp cho sự nghiệp nghiên cứu âm nhạc và bảo tồn di sản dân tộc,đã qua đời lúc 2h15 ngày 3/6, sau 2 năm chống chọi với căn bệnh ung thư dạ dày, hưởng thọ 83 tuổi.
Nghệ nhân Lê Thị Sử (SN 1954) hiện là Đồng thầy, Thủ nhang đền Thiên An (Nghi Xuân, Hà Tĩnh). Từ một người phụ nữ bình dị, bà đã trở thành một biểu tượng tâm linh tiêu biểu, hết lòng gìn giữ và lan tỏa những giá trị thiêng liêng của đạo Mẫu đến với cộng đồng.
36 giá đồng là cách gọi truyền thống để chỉ chuỗi các nghi thức hóa thân của thanh đồng trong một buổi hầu đồng. Mỗi giá đồng tượng trưng cho một vị thánh trong hệ thống thần linh đạo Mẫu, bao gồm các giá Quan, giá Chầu, giá Ông Hoàng, giá Cô, giá Cậu...
Bài viết nhằm mục đích khai thác chiều sâu ý nghĩa của 36 giá hầu trong tín ngưỡng thờ Mẫu Việt Nam thông qua việc phân tích nguồn gốc, phân nhóm, biểu tượng, chức năng nghi lễ và tác động văn hóa - xã hội.
Sinh năm 1989 tại xã Đại Sơn, huyện Đô Lương, tỉnh Nghệ An, nghệ nhân Nguyễn Văn Chung hiện là Thủ nhang bản điện Thiên Tâm Điện. Anh còn đảm nhiệm vai trò Phó Chủ nhiệm Câu lạc bộ Bảo tồn và Phát huy các giá trị di sản tín ngưỡng thờ Mẫu Tam phủ của người Việt thuộc Trung tâm Nghiên cứu Lịch sử và Bảo tồn di sản Văn hóa Quốc gia, Viện Nghiên cứu Văn hóa và Phát triển.
Tín ngưỡng thờ Mẫu - Di sản văn hóa phi vật thể đại diện của nhân loại - không thể tách rời khỏi vai trò của các thanh đồng (còn gọi là ông đồng, bà đồng). Họ là những người giữ vai trò trung gian giữa thế giới trần gian và thế giới linh thiêng, là 'cửa miệng' của Thánh, là hiện thân tạm thời để Thánh giáng trần trong các nghi lễ hầu đồng.
Ngày 3/5, tại phủ thờ Thánh Mẫu (xã Xuân Hồng, huyện Nghi Xuân), sự kiện văn hóa tâm linh 'Đạo Mẫu - Uy linh non nước Việt' đã diễn ra với sự tham gia của đông đảo nhà nghiên cứu, nghệ nhân, tín đồ và công chúng yêu văn hóa dân tộc.