Chuyện học xưa & nay: Cả đời oan khuất vì một lời phê

Là người có khát vọng, đỗ Tiến sĩ khi mới 27 tuổi, nhưng chỉ vì một lời phê hà khắc của vua và sự hiểu lầm từ bậc tiền bối mà ông bị đục tên khỏi bia Tiến sĩ, sự nghiệp khép lại trong nỗi oan khuất.

Ông Nghè Đông Tác: Người mang khí tiết kẻ sĩ Bắc Hà thời ly loạn

Giữa bối cảnh đất nước xảy ra biến động chính trị và xâm lăng ngoại bang, ông Nghè Đông Tác - Tiến sĩ Nguyễn Văn Lý vẫn giữ khí tiết thanh cao, giáo hóa hậu sinh, can gián vua khỏi sai lầm, trọn vẹn đạo lý, xứng đáng là một kẻ sĩ Bắc Hà.

Chuyện giáo dục thời nhà Nguyễn

Xứ Bắc và Trung nền khoa bảng phát triển sớm, nhiều nhân tài của đất nước được phát hiện giúp dân, giúp nước, thì vùng đất phương Nam, nhân tài xuất hiện muộn. Phải đến thế kỷ 19, Chúa Nguyễn có mặt, vùng đất Gia Định mới hội nhập vào hệ thống giáo dục thi cử Nho học cả nước.

Chuyện học xưa & nay: Vị đại khoa dành cả đời chấn hưng giáo dục

Trái ngược với tư tưởng 'học để làm quan' thời phong kiến, Tiến sĩ Trần Đình Phong chỉ mong muốn làm một thầy đồ chuyên tâm dạy học.

Chuyện học xưa & nay: Vị Cử nhân triều Nguyễn cả đời gắn bó với giáo dục

Không chỉ là nhà thơ, nhà sử học, nhà thủy lợi… Nguyễn Thông còn được biết đến là một nho sĩ gắn bó mật thiết với hoạt động giáo dục, khoa cử triều Nguyễn.

Chuyện học xưa & nay: Hai vị Hoàng giáp từng phải đi làm thuê trừ nợ

Lưu Ngạn Quang và Đinh Thúc Thông là hai vị đại khoa có hoàn cảnh vô cùng nghèo khó.

Hà Nội đặt tên mới cho 38 đường, phố

38 tên gọi mới của những con đường, tuyến phố sắp được Hà Nội đặt tên sẽ mang ý nghĩa sâu sắc, thể hiện bề dày lịch sử, văn hóa của Thủ đô và truyền thống 'uống nước nhớ nguồn' của dân tộc.

Đường Lâm - mạch làng chảy mãi

Đường Lâm được nhiều người biết đến là 'đệ nhất làng cổ đất Bắc'. Thực ra, Đường Lâm là tên xã gồm 9 thôn nằm rải rác. Thuở trước, những thôn này thuộc tổng Cam Giá Thịnh (huyện Phúc Thọ, trấn Sơn Tây), sau tháng 8/1945, được lập thành xã Phùng Hưng và đến cuối năm 1964 chính thức mang tên Đường Lâm. Trong đó, các công trình cổ tập trung chủ yếu ở 5 thôn: Mông Phụ, Cam Thịnh, Cam Lâm, Đông Sàng và Đoài Giáp.

Học viện Tài chính dự kiến tăng học phí, cao nhất 490 triệu đồng/năm

Năm học tới, Học viện Tài chính dự kiến áp dụng mức học phí mới với sinh viên từ 20 - 490 triệu đồng/năm học, tùy từng chương trình đào tạo.

Chuyện học xưa và nay: Hai đại khoa trở thành nhà giáo dục nổi tiếng khí phách

Khác quê, khác họ, đỗ đạt cũng khác khoa, nhưng Văn Đức Giai và Lê Đình Diên được xem là hai vị Tiến sĩ triều Nguyễn có nhiều nét tương đồng: Khí phách, yêu nước.

Tiến sĩ Phan Sĩ Thục: Quan thanh liêm, giữ trọn tiết tháo

Với quan niệm làm quan nên được dân yêu chứ không phải để dân sợ, làm quan phải thanh liêm không thẹn cái tiếng khoa bảng, Tiến sĩ Phan Sĩ Thục đã sống một đời sáng tỏ đạo đức nhà nho - nhà giáo dục mẫu mực.

Kiêm chức, bớt quan

Việc các quan chức kiêm nhiệm đã có từ lâu. Thời phong kiến, việc kiêm nhiệm giúp những vị quan có tài có thể phát huy được sở trường của mình, đồng thời giúp triều đình giảm bớt số lượng quan chức.

Danh nhân Việt từng đốt lá đọc sách, đứng đầu 3 kỳ thi?

Nhà nghèo, không có tiền mua dầu thắp sáng, ông vun lá khô thành đống đốt lên học bài, vượt qua nghịch cảnh để đỗ đầu cả 3 kỳ thi.

Vị Tổng trấn ra sức chấn hưng giáo dục, dựng Khuê Văn Các

Theo gia phả dòng họ, từ nhỏ Nguyễn Văn Thành có vẻ ngoài đẹp đẽ, tính cách trầm ổn, thích đọc sách binh thư và có tài võ nghệ.

Cận cảnh thành cổ hơn 200 năm ở thành phố Vinh

Từng là trấn lỵ của Nghệ An, di tích thành cổ Vinh ngày nay trở thành địa điểm du lịch hấp dẫn, mang nét cổ kính, trầm mặc.

Hình phạt 'tàn khốc' nhất khi bị phát hiện gian lận thi cử thời phong kiến

Thời phong kiến, gian lận trong thi cử bị tội rất nặng, có thể bị bắt làm nô lệ, bỏ tù cho đến xử tử.

Dòng họ khoa bảng nức tiếng hai lần chịu án 'tru di tam tộc'

Dòng họ Đinh Văn làng La Giáp (nay là xã Nghi Long, Nghi Lộc, Nghệ An) là dòng họ khoa bảng nổi tiếng xứ Nghệ với 5 vị đại khoa.

Văn Miếu Trấn Biên: 'Báu vật vô giá' hơn 300 năm tuổi

Di tích quốc gia Văn miếu Trấn Biên là nơi bảo tồn, phát huy và tôn vinh các giá trị văn hóa, giáo dục của dân tộc Việt ở vùng đất mới phương Nam.

TPHCM: Nâng cao hiệu quả dạy và học tiếng Anh cho giáo viên THPT

Hội thảo 'Nâng cao hiệu quả dạy học tiếng Anh bằng tư duy Linearthinking' thu hút đông đảo giáo viên tiếng Anh các trường THPT tham gia.

Khắc đi... Khắc đến - Bản lĩnh vững vàng của một người từng trải

Khắc đi... Khắc đến tưởng như là tinh thần khởi nghiệp của các bạn trẻ chứ ít ai nghĩ đó là quan điểm của một người đã ở tuổi ngoài 90. Người dành cả cuộc đời mình theo đuổi phương châm ấy, chẳng phải một ai khác ngoài đạo diễn - nhà văn Xuân Phượng.

Gia tộc khoa bảng lừng danh Sơn Nam Hạ

Dòng họ Nguyễn thôn Cựu Hào, xã Vĩnh Hào (Vụ Bản, Nam Định) là một trong những gia tộc khoa bảng nổi tiếng, có truyền thống thi thư.

Hai bốn gian

Phố Huế, thời Pháp thuộc có tên là La route de Hue 'Đường Huế, không gọi là phố vì nó nối nội đô với ngoại ô), ở đây có dẫy HAI BỐN GIAN (2 tầng), dân Hà nội ai cũng biết. Đó là công trình của cụ Vũ Minh Châu, một người ở Đại xuyên ( Phú xuyên- Hà đông cũ ) ra Hà nội lập nghiệp.

Hoàng giáp, Thượng thư Đinh Thúc Thông - Tấm gương hiếu học

Hoàng Giáp, thượng thư Đinh Thúc Thông (1442 - ?), người thôn Quán Vinh, xã Ninh Hòa, huyện Hoa Lư. Ông làm ở Hàn lâm viện, Trực học sĩ, Án sát xứ Nghệ An, thăng đến chức Thượng thư Bộ hình.

Hoàng giáp, Thượng thư Đinh Thúc Thông - Tấm gương hiếu học

Hoàng Giáp, thượng thư Đinh Thúc Thông (1442 - ?), người thôn Quán Vinh, xã Ninh Hòa, huyện Hoa Lư. Ông làm ở Hàn lâm viện, Trực học sĩ, Án sát xứ Nghệ An, thăng đến chức Thượng thư Bộ hình.

Người phụ nữ duy nhất ở Ninh Bình hai lần được nhận sắc phong của Vua triều Nguyễn

Đó là bà Phạm Thị Anh, sinh năm 1820, quê xã Quán Vinh, Tổng Quán Vinh, huyện Gia Viễn, nay là thôn Quán Vinh, xã Ninh Hòa, huyện Hoa Lư, tỉnh Ninh Bình.

Người phụ nữ duy nhất ở Ninh Bình hai lần được nhận sắc phong của Vua triều Nguyễn

Đó là bà Phạm Thị Anh, sinh năm 1820, quê xã Quán Vinh, Tổng Quán Vinh, huyện Gia Viễn, nay là thôn Quán Vinh, xã Ninh Hòa, huyện Hoa Lư, tỉnh Ninh Bình.

Nhà khoa bảng 'lập đức, lập công, lập ngôn'

Doãn Khuê tên tự là Bảo Quang, sinh ngày 15/10/1813 trong một gia đình có truyền thống hiếu học tại xã Ngoại Lãng, huyện Thư Trì, phủ Kiến Xương.

Kêu ca nhân

Trong các loại nghiện thì nghiện kêu ca là một cái nghiện có tính lây lan nhiều nhất. Khi bất bình với cuộc đời, kêu ca nhân cảm thấy mình cao hơn cuộc đời một cái đầu. 'Giàu thì nó ghét, đói rét thì nó khinh, thông minh thì nó tiêu diệt'…

Vị Đình nguyên được tôn làm Thành hoàng làng khi còn sống

Khi làm Tuần phủ Thái Nguyên - Đình nguyên Nguyễn Đình Tuân đem giống chè Phú Thọ về Tân Cương khiến người dân no ấm.

Tên ông được đặt cho một đường phố ở thành phố Tam Kỳ và một trường THPT ở huyện Phú Ninh, tỉnh Quảng Nam. Tất cả văn bằng, sắc phong của 'người thầy dạy ba vua' được lưu giữ tại nhà lưu niệm mang tên ông ở xã Tam An, huyện Phú Ninh.

Nhà khoa bảng nước Việt nào ví mình với Gia Cát Lượng?

Khi vua Gia Long thống nhất sơn hà, Tiến sĩ Nguyễn Gia Cát không ra yết kiến. Ông ví mình với quân sư Gia Cát Lượng nên nhờ đó mà thoát tội.

Vị Hoàng giáp được ba triều trọng dụng

Đỗ đạt triều Lê, làm quan triều Tây Sơn, nhậm chức Đốc học triều Nguyễn - Hoàng giáp Bùi Dương Lịch được cả ba triều đại trọng dụng.

Quan Đốc học có công khởi dựng Văn miếu Bắc Ninh

Văn miếu Bắc Ninh được khởi dựng nhờ tâm sức của Đỗ Trọng Vỹ - một nhà giáo dục lừng danh triều Nguyễn.

Đường phố Đà Nẵng với các danh nhân làm nghề dạy học

Đặt tên đường là cách người Đà Nẵng vinh danh các danh nhân có nhiều công lao đóng góp cho địa phương và đất nước trong sự nghiệp trồng người. Nhân kỷ niệm 40 năm ngày Nhà giáo Việt Nam (1982-2022), bài viết này giới thiệu những danh nhân làm nghề dạy học đã được vinh danh trên các đường phố Đà Nẵng.