Giữa nhịp sống hiện đại len sâu vào từng buôn làng, những lời kể Hơ'mon - sử thi của người Ba Na nhánh Rơ Ngao vẫn âm ỉ cháy.
Hơn 2 thập kỷ gắn bó, già A Jar (75 tuổi, trú làng Plei Đôn, TP.Kon Tum, Kon Tum) vẫn miệt mài sưu tầm, dịch nhiều bộ sử thi của hai dân tộc Ba Na và Xơ Đăng. Đến nay, già A Jar đã dịch trên 45 bộ sử thi của 2 dân tộc này, đi kèm với đó là hàng loạt các đầu sách khác về văn hóa dân gian.
Tỉnh Kon Tum có 7 dân tộc tại chỗ, gồm: Ba Na, Gia Rai, Gié Triêng, Xơ Đăng, Brâu, Rơ Măm và Hrê. Đối với các dân tộc tại chỗ, làng có ý nghĩa rất quan trọng trong đời sống của họ. Theo thời gian, không gian của các làng đã có sự thay đổi nhưng nhìn chung vẫn còn giữ những nét riêng biệt vốn có, tạo nên một không gian văn hóa độc đáo.
Sau 26 sử thi Dăm Giông của dân tộc Bahnar do Nhà xuất bản Khoa học xã hội công bố từ năm 2005 trở lại đây, Tiến sĩ Nguyễn Tiến Dũng tiếp tục trình làng 2 sử thi mới là 'Bia Phu đeo đá' và 'Giông nhặt nhẫn của Sut Yang'.
Công trình 'Dấu xưa lưng chừng núi - một vùng bản sắc Ca Dong' của tác giả Nguyễn Đăng Vũ cung cấp cho người đọc bức tranh khá đầy đủ về văn hóa người Ca Dong ở Quảng Ngãi.
Sau nhiều mùa giải, Giải thưởng Văn nghệ dân gian mới có công trình đạt giải Nhất, đó là tác phẩm Dấu xưa lưng chừng núi - một vùng bản sắc Ca Dong của nhà nghiên cứu Nguyễn Đăng Vũ.
Sáng 28/12, tại Hà Nội, Hội Văn nghệ dân gian Việt Nam đã tổ chức Lễ trao tặng danh hiệu Nghệ nhân Dân gian Việt Nam, trao giải thưởng văn nghệ dân gian và mừng thọ các hội viên cao tuổi năm 2024.
Sáng 28/12, tại Hà Nội, Hội Văn nghệ dân gian Việt Nam đã tổ chức Lễ trao tặng danh hiệu Nghệ nhân Dân gian Việt Nam, trao giải thưởng Văn nghệ dân gian.
Ngày 28-12, tại Hà Nội, Hội Văn nghệ dân gian Việt Nam tổ chức lễ mừng thọ hội viên cao tuổi, phong tặng danh hiệu Nghệ nhân dân gian và trao Giải thưởng Văn nghệ dân gian năm 2024.
Sáng 28/12, tại Hà Nội, Hội Văn nghệ dân gian Việt Nam đã tổ chức Lễ trao tặng danh hiệu Nghệ nhân Dân gian Việt Nam, trao giải thưởng văn nghệ dân gian và mừng thọ các hội viên cao tuổi năm 2024.
Người Bahnar có 1 bộ sử thi đồ sộ kể về người anh hùng Dăm Giông. Dự án 'Điều tra, sưu tầm, bảo quản, biên dịch và xuất bản kho tàng sử thi Tây Nguyên' của Viện Khoa học xã hội từ năm 2001-2007 đã sưu tầm được hơn 100 sử thi Bahnar và xuất bản gần 30 tác phẩm.
Bằng tình yêu với vùng đất cao nguyên, TS. NGUYỄN TIẾN DŨNG, giảng viên Khoa Giáo dục Tiểu học, Trường Đại học Sư phạm Thành phố Hồ Chí Minh, đã dày công nghiên cứu, sưu tầm sử thi, đồng hành với nghệ nhân giữ gìn, bảo tồn giá trị văn hóa độc đáo của cộng đồng các dân tộc nơi đây. Anh vừa giành 2 giải Nhì Giải thưởng Văn nghệ dân gian Việt Nam năm 2023 cho các công trình sưu tầm, nghiên cứu của mình.
Năm 2023, Giải thưởng Văn nghệ Dân gian do Hội Văn nghệ Dân gian Việt Nam tổ chức, tiếp tụ bỏ trống giải A.
Hai công trình nghiên cứu về Sử thi Bahnar của tác giả Nguyễn Tiến Dũng (Đại học Sư phạm Thành phố Hồ Chí Minh) đã được trao giải thưởng của Hội Văn nghệ Dân gian Việt Nam.
Công trình song ngữ Việt - Bahnar 'Giông thử tài' đã được trao giải Nhì bảng A của Giải thưởng văn nghệ dân gian Việt Nam năm 2023.
Giáo sư-Tiến sỹ Lê Hồng Lý, Chủ tịch Hội Văn nghệ Dân gian Việt Nam, cho biết năm nay, Hội trao tặng 50 giải cho tác giả, nhóm tác giả có công trình sưu tầm, nghiên cứu có giá trị, không có Giải Nhất.
Ngày 16/12, tại Hà Nội, Hội Văn nghệ Dân gian Việt Nam tổ chức trao Giải thưởng Văn nghệ Dân gian năm 2023, phong tặng danh hiệu Nghệ nhân Dân gian, tổ chức khen thưởng và mừng thọ các hội viên cao tuổi.
Trên mảnh đất Tây Nguyên hùng vĩ, có biết bao điều huyền diệu. Dẫu chỉ giản đơn là một tiếng gió về qua nóc nhà Rông, tiếng thác Đăm ri ồn ào đưa nước bạc hay một tiếng Tơ rưng, một nhịp đàn đá, một bước voi đi uy lẫm giữa đại ngàn, thì đó chính là những thanh âm riêng có của đất trời Tây Nguyên hội tụ. Có đi hết, có hòa mình vào các đêm cồng chiêng hay những điệu dân ca, dân vũ mới thấy hết vẻ đẹp tiềm ẩn của cộng đồng các dân tộc sinh sống giữa đại ngàn.
Nghệ nhân A Jar phường Quang Trung, Tp.Kon Tum, tỉnh Kon Tum được biết đến như một nhà nghiên cứu, phiên âm và biên dịch sử thi, dân ca, truyện cổ, bằng 2 thứ tiếng.
Ở cái tuổi 'xưa nay hiếm', Nghệ nhân ưu tú A Jar ở làng Plei Đôn, phường Quang Trung, thành phố Kon Tum được ví như 'báu vật sống giữa đại ngàn'. Nghệ nhân là người duy nhất dịch hàng chục bộ sử thi từ tiếng Ba Na, Xơ Đăng sang chữ quốc ngữ. Đây là nguồn tư liệu quý báu để các học giả, nhà nghiên cứu tiếp tục tìm hiểu về văn hóa, phong tục tập quán của đồng bào dân tộc thiểu số.
Đã có đề xuất làm hồ sơ sử thi Tây nguyên trình UNESCO từ năm 2013, nhưng tới nay vẫn chưa thực hiện.