Khi thực hiện cuốn sách về lịch sử hình thành chữ Quốc ngữ, TS. Phạm Thị Kiều Ly và họa sĩ Tạ Huy Long mong muốn truyền thêm cho người đọc, đặc biệt là các bạn nhỏ tình yêu đối với tiếng Việt - thứ ngôn ngữ đẹp mà chúng ta đang sở hữu.
Khi nói về lịch sử chữ Quốc ngữ, nhiều người nghĩ ngay đến giáo sĩ Alexandre de Rhodes.
Ngày 5-4, tại TP Quy Nhơn (tỉnh Bình Định), Trung tâm Lưu trữ lịch sử tỉnh Bình Định đã tổ chức cuộc triển lãm tài liệu về lịch sử hình thành chữ Quốc ngữ.
Nhiều diễn giả, độc giả nhận định rằng chữ Quốc ngữ là 'thành quả giao lưu Âu-Á đẹp nhất trước nay' và rằng tôn vinh những người có công với chữ Quốc ngữ là 'uống nước nhớ nguồn'.
Không còn là chương trình ra mắt sách như thông thường, chương trình giao lưu 'Lịch sử chữ quốc ngữ và tiếng Việt' đã trở thành cuộc gặp gỡ của những tình yêu dành cho tiếng Việt với nhiều thông tin bất ngờ và thú vị được các diễn giả hé lộ tại chương trình.
'Cần tôn vinh tiếng Việt nhiều hơn, mạnh hơn, cụ thể hơn ở trong nước, với 100 triệu đồng bào đang nói tiếng Việt, viết tiếng Việt', CEO Thái Hà Books Nguyễn Mạnh Hùng chia sẻ.
Ở đâu có tranh luận, ở đó chân lý có cơ may xuất hiện. Vì thế, dân ta hăng hái tranh cãi từ bàn trà cơ quan đến hội bỉm sữa. Họ nói nên bỏ trường chuyên lớp chọn vì chỉ mang lại áp lực học tập nặng nề. Mai sau con cái có nguy cơ trở thành gà công nghiệp.
Chuyến đi tham dự Hội nghị thượng đỉnh phụ nữ toàn cầu và tiến hành một số hoạt động song phương tại Bồ Đào Nha từ 28-30/10 của Phó Chủ tịch nước Võ Thị Ánh Xuân có ý nghĩa quan trọng cả về đa phương lẫn song phương.
Theo cố Giáo sư Phan Huy Lê (1934 - 2018), sự ra đời của chữ Quốc ngữ như một dòng sông được tạo nên từ nhiều con suối, mà suối nguồn của nó ở Nước Mặn - một đô thị cổ tại Bình Định.
Một xã hội dân chủ là một xã hội mà con người có quyền bày tỏ ý kiến, trong đó có cả quyền phản đối, miễn là phản đối một cách có văn hóa và trên tinh thầnh xây dựng. Đọc kỹ bản kiến nghị của 11 trí thức phản đối việc đặt tên đường, chúng ta thấy xét ở góc độ văn phạm, nó là một bản kiến nghị có văn hóa...
Thực tế, dù vẫn còn những khác biệt về mức độ ghi nhận, nhưng không ý kiến nào trong cuộc tranh cãi về Alexandre de Rhodes phản đối vai trò của ông trong việc hình thành chữ Quốc ngữ. Thay vào đó, tâm điểm tranh luận nằm ở những lập luận về động cơ đưa giáo sĩ này tới Việt Nam – và xa hơn, là quan điểm chính trị của ông.
Từ ý tưởng đặt tên đường Alexandre de Rhodes tại Đà Nẵng, cuộc tranh luận về vai trò cũng như thái độ chính trị của vị giáo sĩ người Pháp này đã thu hút sự chú ý đặc biệt của dư luận trong vài ngày qua. Và, từ câu chuyện về những đóng góp trong việc hình thành chữ Quốc ngữ, cuộc tranh luận ấy đã được mở rộng tới những suy đoán về thái độ chính trị, cũng như động cơ của vị giáo sĩ này khi tới Việt Nam truyền đạo khoảng 400 năm trước...
Từ bày tỏ ý kiến biến thành tranh cãi, rồi mạt sát, sỉ nhục nhau, đó dường như là tiến triển thường thấy của những vấn đề gây tranh cãi thời gian qua. Không chỉ thế, nhiều người còn có nguy cơ phạm pháp vì xâm phạm nghiêm trọng đến danh dự, nhân phẩm người khác. Tất cả xuất phát từ thói quen tranh luận thiếu văn minh của một bộ phận trong xã hội.
Thành phố Đà Nẵng đã phải tạm dừng việc đặt tên đường hai vị giáo sĩ phương Tây Francisco De Pina và Alexandre de Rhodes, những người vốn được khẳng định là đã khai sinh ra chữ Việt, tức chữ Quốc ngữ.
Lấy danh nhân lịch sử đặt tên đường trong thời hiện đại, đã đến lúc cần đặt yếu tố văn hóa lên trên những định kiến khác. Qua rồi thời kỳ các tên đường, tên xóm, tên ngõ, tên phố cũng phải gánh lấy trọng trách tuyên truyền, thậm chí áp đặt tinh thần chính trị đối với cộng đồng.
Mới đây, TP Đà Nẵng đề xuất lấy tên giáo sĩ Alexandre de Rhodes và Francisco de Pina để đặt tên đường tại địa phương này. Đề xuất này đã vấp phải sự phản đối. Một số nhà nghiên cứu cho rằng, hai vị này không phải là người sáng tác ra chữ Quốc ngữ…
Những ngày qua, có rất nhiều ý kiến trái chiều xung quanh việc Đà Nẵng nên hay không nên đặt tên đường 2 giáo sĩ (linh mục) có công với chữ quốc ngữ là Francisco De Pina và Alexandre de Rhodes…
Theo số liệu của Trung tâm Nghiên cứu đô thị và phát triển, TPHCM hiện có hơn 1.600 con đường mang tên tạm và hàng trăm con đường mang tên vô nghĩa.
GidinhNet - Theo một số chuyên gia ngôn ngữ, cả hai giáo sĩ Francisco De Pina (Bồ Đào Nha) và Alexandre de Rhodes (Pháp) đều là những người góp công trong hình thành chữ Quốc ngữ tại Việt Nam.