Các hộ gia đình tại phường Long Sơn (thị xã Thái Hòa, Nghệ An) kỳ công trang trí cây nêu, dựng trước cửa nhà tạo nên khung cảnh đẹp mắt.
Người Thái ở Tây Bắc có mặt khá sớm ở miền Bắc Việt Nam, có thể từ thời kỳ văn hóa Đông Sơn, cách đây hơn 2.000 năm, các bằng chứng khoa học càng ngày càng chứng minh điều này. Họ là một trong nhiều cộng đồng người cùng tham gia vào việc khai thác lưu vực sông Hồng, sông Đà ở Bắc Bộ Việt Nam tạo ra văn hóa Đông Sơn, nền tảng của Nhà nước đa tộc người Văn Lang-Âu Lạc.
Cách đây đã trên 30 năm, các nhà khảo cổ học thuộc tỉnh Hồ Nam (Trung Quốc) đã phát hiện một ngôi mộ quý tộc thời Chiến Quốc, thế kỷ 4 - 5 trước Công nguyên và rất sửng sốt với một hiện vật lạ chưa từng thấy trước đó trong khảo cổ học nước này. Đó là một chiếc trống đồng nhỏ rộng khoảng 12cm, cao chừng 7cm - 8 cm, trên mặt trống, chính giữa mặt trời nhiều cánh, có một quai treo.
Nhạc chuông Đông Sơn là một đề tài đáng được chú ý trong khi nghiên cứu về tạo âm Đông Sơn. Về nguyên tắc, chúng tôi vẫn xếp nhạc chuông vào 'bộ gõ' khi tiếng vang được phát ra nhờ va đập của hai vật thể và âm vang (echo) nhờ một vòm chứa âm.
Trước xu thế phát triển mới, phường Long Sơn nhanh chóng trở thành một đơn vị trung tâm sôi động với nhiều dư địa phát triển của thị xã Thái Hòa. Việc xây dựng đô thị văn minh được cấp ủy, chính quyền, các đoàn thể và nhân dân vào cuộc tích cực, hiệu quả.
Nguyễn Túc - Ủy viên Đoàn Chủ tịch Ủy ban Trung ương Mặt trận Tổ quốc Việt Nam. Những năm bị giam cầm và tra tấn trong nhà tù của thực dân Pháp trước Cách mạng tháng Tám cũng như hai cuộc kháng chiến thần thánh của dân tộc ta chống hết thực dân Pháp đến đế quốc Mỹ xâm lược đã tôi luyện Đỗ Nhuận - một cán bộ Việt Minh thời Tiền khởi nghĩa thành một chiến sĩ kiên cường, người cộng sản kiên trung trên Mặt trận văn hóa - văn nghệ.
Rất nhiều khía cạnh khác nhau của đời sống người Việt cổ đã được tái hiện sống động qua những bức tượng bằng đồng của nền văn hóa Đông Sơn. Cùng đến Bảo tàng Lịch sử quốc gia để khám phá điều này.
Có thể nói, sự phát triển vượt bậc của kỹ thuật này đã làm cho văn hóa Đông Sơn thay đổi hẳn về chất, vượt lên hẳn các nền văn hóa trước đó.
Với sự phát triển của kỹ thuật đúc đồng, cách đây hơn 2.000 năm, cư dân Việt cổ thời kỳ Đông Sơn đã tạo ra nhiều cây đèn có kết cấu phức tạp như đèn có chân thuộc dạng tượng tròn hoặc đèn treo.
Biểu tượng rồng Đại Việt là biểu tượng rồng của các vương triều Đại Việt Đinh - Tiền Lê - Lý - Trần - Lê (thế kỷ 10-18). Cội nguồn và bản chất của biểu tượng đó là thần sông - nước, được đồng nhất với thần mưa của người Việt.
Các chi tiết trên cây đèn hơn 2.000 tuổi này cung cấp nhiều thông tin giá trị về đời sống của cư dân Việt cổ, điển hình là hoạt động thuần hóa và nuôi dưỡng voi.
Biểu tượng rồng Đại Việt là biểu tượng rồng của các vương triều Đại Việt Đinh - Tiền Lê - Lý - Trần - Lê (thế kỷ 10 - 18). Cội nguồn và bản chất của biểu tượng đó là thần sông - nước, được đồng nhất với thần mưa của người Việt.
Tại Bảo tàng Lịch sử Quốc gia (Hà Nội) đang trưng bày chuyên đề 'Âm vang Đông Sơn', quy tụ những hiện vật đặc sắc và quý giá của nền văn hóa Đông Sơn, trong đó nhiều hiện vật lần đầu được giới thiệu đến công chúng.
Tôi bắt đầu đi tìm vỏ trấu in trong gốm và hạt gạo cháy từ 1978, khi tham gia làm thư ký đề tài nông nghiệp sớm Việt Nam của Viện Khảo cổ học. Tôi đã phát hiện trấu in trong xương gốm ở Đông Tiến, Làng Vạc, An Sơn, tìm hạt gạo cháy trong thành Xương Giang... Kỹ sư Nguyễn Xuân Hiển và cố GS Đào Thế Tuấn giúp tôi nghiên cứu các hạt lúa đó.
Trong lịch sử quân sự thế giới, voi chiến và tượng binh đã có vai trò cực kỳ quan trọng, đặc biệt ở Ấn Độ, Trung Quốc thời cổ- trung đại và các nước Đông Nam Á thời cận đại. Tại Việt Nam, dùng voi chiến cũng là một truyền thống lâu đời của người Việt từ cuối thời văn hóa Đông Sơn (thế kỷ 1) đến thời Nguyễn. Hình ảnh cưỡi voi ra trận đã gắn với nhiều vị anh hùng dân tộc như Hai Bà Trưng, Bà Triệu, Trần Hưng Đạo, Quang Trung, Bùi Thị Xuân.
Đến thăm xưởng của vị thợ cả lò đúc Đông Sơn hôm nay là một nữ vệ sĩ. Thủ lĩnh của bà cũng là một nữ tướng vừa được Hội đồng bô lão chọn làm thủ lĩnh một bộ lạc Đông Sơn ở vùng núi Thanh Nghệ. Bà muốn tặng cho vị nữ thủ lĩnh của mình một món quà, đó là một con dao găm đồng đúc cán tượng chính bà đang... đội thủ lĩnh trên vai trong ngày ra mắt chúng dân toàn bộ lạc.
Cây đèn có nhiều nhánh, nhiều tầng, nhiều đĩa đèn được đặt trên một bệ đỡ hình voi đứng thuộc văn hóa Đông Sơn được phát hiện ở Làng Vạc, tỉnh Nghệ An.
Trên diễn đàn khoa học, tượng khối Đông Sơn được phân loại theo nhiều tiêu chí khác nhau. Và tôi bám theo tư duy gắn với kỹ thuật của những thợ Đông Sơn để phân thành 2 loại chính, đó là loại A: Tượng khối được đúc gắn liền với hiện vật và loại B: khối tượng là một phần rời của một hiện vật đồng khác.
Hòa bình lập lại, tháng 9 năm 1954 tôi lên học cấp hai. Cả huyện Thiệu Hóa (Thanh Hóa) hồi đó chỉ có duy nhất một trường cấp hai, được gọi là 'Trường cấp II Thiệu Hóa' (hiện nay là Trường THCS thị trấn Vạn Hà, hay thị trấn Thiệu Hóa). Cả làng tôi năm đó chỉ có hai học sinh cấp I đỗ cấp II. Tôi và anh Lê Tâm Thể. Hai anh em tôi cùng xóm, nhà anh Thể ở đầu xóm, xóm ngoài, còn nhà tôi ở xóm trong, nhìn ra cánh đồng làng.
Biết tin tôi có ý định sẽ dừng nói về linh thú trên chuyên trang 'Đêm đêm rì rầm trong tiếng đất' của Thể thao & Văn hóa (TTXVN) để bắt đầu kể về thế giới 'Con người Đông Sơn', có một số độc giả yêu cầu nói thêm về các loài thuộc thế giới thủy vực sông nước.
Cùng tham gia hoạt động Đoàn, Văn Minh và Tâm Đan dần nảy sinh tình cảm. Sau một thời gian tìm hiểu, cảm mến nhau, cả hai chính thức nên duyên vợ chồng.
Theo thông tin được xác nhận sau này bởi những người đầu tiên moi hiện vật từ lòng đất lên, chiếc khánh này thuộc một ngôi mộ táng Đông Sơn ở vùng Làng Vạc. Rất may mắn, những bộ phận quan trọng và có giá trị nhất của hiện vật không bị hư hại. Đó là dãy tượng 5 người ngồi xổm quàng vai nhau ở phần giữa, hai con chim dẩu mỏ cong đuôi ở hai đầu và 4 chiếc chuông nhạc...
Những hiện vật, đồ dùng của người Việt cổ đã được các nhà khảo cổ học khai quật tại Khu di chỉ khảo cổ học Làng Vạc có niên đại khoảng 2.500 năm trước - thời kỳ Vua Hùng dựng nước.
Đây là dịp để nhân dân các địa phương trở về với cội nguồn, đồng thời thể hiện tinh thần đoàn kết cộng đồng, giáo dục ý thức bảo tồn và phát huy giá trị văn hóa lịch sử truyền thống.
Cách đây tròn 100 năm có một nhạc sĩ đã chào đời, vì sinh ra đúng năm nhuận nên ông được đặt tên Đỗ Nhuận. Với năng khiếu bẩm sinh và tính ham học hỏi, Đỗ Nhuận đến với âm nhạc hết sức tự nhiên, và rồi gắn bó cả cuộc đời với âm nhạc.
Trong dân gian ngày trước, có nhiều cách diệt chấy, nhưng chưa thật nhiều hiệu quả. Cách thông thường nhất vẫn là… bắt chấy.
Những hiện vật có giá trị thuộc nền văn hóa Đông Sơn đang được lưu giữ và trưng bày tại Bảo tàng Nghệ An góp phần khẳng định Nghệ An là một trong những trung tâm lớn của thời đại Hùng Vương.
Thời gian tới ngành văn hóa cần quan tâm bảo tồn và phát huy các giá trị di sản văn hóa của dân tộc nói chung, của tỉnh nhà nói riêng để di sản văn hóa thực sự được lưu giữ, bảo vệ và phát huy bền vững.