Mùa Hè năm 1965, trước nguy cơ 'Chiến tranh đặc biệt' bị phá sản hoàn toàn, Mỹ quyết định chuyển sang chiến lược 'Chiến tranh cục bộ', trực tiếp đưa quân viễn chinh vào miền Nam, với tham vọng giành lại thế chủ động trên chiến trường, tiêu diệt các lực lượng cách mạng, rồi rút quân về nước trong 'danh dự'.
Dự hội thảo khoa học cấp Bộ Quốc phòng kỷ niệm 60 năm Chiến thắng Plei Me (26-11-1965 / 26-11-2025) với chủ đề 'Chiến thắng Plei Me - Tầm vóc, ý nghĩa và bài học lịch sử' có Đại tướng Phạm Văn Trà, nguyên Ủy viên Bộ Chính trị, nguyên Phó bí thư Đảng ủy Quân sự Trung ương (nay là Quân ủy Trung ương), nguyên Bộ trưởng Bộ Quốc phòng.
Hôm nay (18-11), Hội thảo khoa học cấp Bộ Quốc phòng kỷ niệm 60 năm Chiến thắng Plei Me (26/11/1965- 26/11/2025) diễn ra với chủ đề 'Chiến thắng Plei Me - Tầm vóc, ý nghĩa và bài học lịch sử'. Báo và PT, TH Gia Lai trân trọng giới thiệu bài viết của Bí thư Tỉnh ủy Gia Lai Thái Đại Ngọc.
Trở lại 'tọa độ lửa' mùa khô năm 1965-nơi diễn ra Chiến dịch Plei Me lịch sử, chúng tôi không khỏi ngỡ ngàng khi trước mắt là một vùng đất trù phú, yên bình. Những quả đồi từng bị bom đạn cày xới nay phủ kín sắc xanh của cà phê, cao su, của ruộng khoai, lúa rẫy vào vụ thu hoạch.
Chiều 17/11, tại xã Chư Prông (Gia Lai), Đoàn công tác của Ban Chỉ đạo Hội thảo Khoa học cấp Bộ Quốc phòng kỷ niệm 60 năm Chiến thắng Plei Me (26/11/1965-26/11/2025) đã đến thăm, tặng quà cho các gia đình chính sách tiêu biểu.
60 năm đã qua, nhưng chiến thắng Plei Me vẫn sống động trong ký ức những người lính từng vào sinh ra tử ở đại ngàn, để hôm nay truyền lại ngọn lửa tự hào cho thế hệ trẻ.
Chiến thắng Plei Me - Ia Đrăng là một trong những chiến công tiêu biểu của quân và dân ta trong cuộc kháng chiến chống Mỹ, cứu nước (1954-1975), mở ra trang mới trong cuộc đọ sức quyết liệt giữa Quân đội nhân dân Việt Nam và lực lượng quân viễn chinh Mỹ trên chiến trường Tây Nguyên.
Chiến dịch Plei Me là chiến dịch tiến công đầu tiên trên chiến trường Tây Nguyên của Quân Giải phóng miền Nam Việt Nam khi đối đầu trực diện với quân Mỹ trong cuộc kháng chiến chống Mỹ, cứu nước.
Sáu mươi năm sau Chiến thắng Plei Me (19/10-26/11/1965), giá trị lịch sử và tầm vóc thời đại của chiến dịch vẫn tỏa sáng. Tuy nhiên, trên mạng xã hội xuất hiện nhiều thông tin bóp méo sự thật, xuyên tạc vai trò lãnh đạo của Đảng, hạ thấp chiến công của ta, gây hoài nghi trong dư luận.
60 năm đã trôi qua kể từ chiến thắng Plei Me lịch sử (tháng 11-1965), nhưng dư vang của trận đầu thắng Mỹ trên chiến trường Tây Nguyên vẫn còn vẹn nguyên trong ký ức của những cựu binh già.
Những năm tháng ác liệt nhất của cuộc kháng chiến chống Mỹ, cứu nước, đồng chí Chu Huy Mân (1913-2006), tên thật là Chu Văn Điều, bí danh là Lạc (sau này là Đại tướng, Chủ nhiệm Tổng cục Chính trị Quân đội nhân dân Việt Nam) có thời gian dài gắn bó với chiến trường Khu 5 và Mặt trận Tây Nguyên. Tên tuổi ông gắn liền cùng chiến thắng của Chiến dịch Plei Me (19-11-1965) với trận then chốt ở thung lũng Ia Đrăng diễn ra cách đây tròn 60 năm. Chiến thắng đã góp phần quan trọng khẳng định quyết tâm dám đánh và đánh thắng quân Mỹ xâm lược của quân dân ta.
Ngày 11/11, tại Nghĩa trang liệt sĩ Chư Prông, tỉnh Gia Lai trang trọng tổ chức Lễ viếng, truy điệu và an táng 18 hài cốt liệt sĩ hy sinh trong kháng chiến chống Mỹ, được Đội K52 – Bộ Chỉ huy Quân sự tỉnh tìm kiếm, quy tập tại xã Ia Boòng.
Đại tá Ngô Nhật Dương, nguyên Trưởng phòng Lịch sử Hậu cần-Kỹ thuật quân sự, Viện Lịch sử Quân sự (nay là Viện Chiến lược và Lịch sử Quốc phòng Việt Nam), từng viết trong cuốn 'Lê Triệu - Cuộc đời là chiến trận'.
Năm 1965, theo kế hoạch của Bộ Tổng Tư lệnh, Sư đoàn 1 Quân giải phóng miền Nam Việt Nam sẽ được thành lập trên chiến trường Tây Nguyên. Tuy nhiên, trước tình hình Mỹ ồ ạt đổ quân vào miền Nam, trong đó có Sư đoàn Kỵ binh không vận số 1 Mỹ lên đóng tại An Khê, kế hoạch thành lập bị hoãn lại. Dù vậy, đội hình Sư đoàn 1 Quân giải phóng vẫn kịp lập nên chiến công vang dội trong Chiến dịch Plei Me, mở đầu cho thế trận 'đánh Mỹ và thắng Mỹ' ngay từ những ngày đầu.
Nhân kỷ niệm 60 năm thắng lợi Chiến dịch Plei Me (19/11/1965 – 19/11/2025), tỉnh Gia Lai dự kiến tổ chức chuỗi hoạt động kỷ niệm trong hai ngày 18 và 19-11, gồm hội thảo khoa học và lễ kỷ niệm chính thức.
Chiều 20-10, Phó Chủ tịch UBND tỉnh Gia Lai Nguyễn Thị Thanh Lịch đã kiểm tra công tác chuẩn bị tổ chức Lễ kỷ niệm 60 năm thắng lợi Chiến dịch Plei Me tại xã Ia Pia.
Trận vây hãm trại biệt kích Plei Me mở màn Chiến dịch lịch sử Plei Me (từ ngày 19/10-26/11/1965), đến nay tròn 60 năm. Nhìn lại sự kiện cho thấy ý nghĩa chiến lược của 'trận đầu thắng Mỹ', khẳng định ý chí dám đánh và quyết thắng của quân và dân ta.
Cách đây 60 năm, trong Chiến dịch Plei Me, sau hơn một tháng chiến đấu liên tục, chủ động tiến công, thực hiện cách đánh 'vây điểm, diệt viện', ta phát huy được sở trường đánh gần và đã đánh thiệt hại nặng, gần như xóa sổ hai tiểu đoàn kỵ binh không vận số 1-lực lượng tinh nhuệ của quân đội Mỹ. Đây là chiến dịch đầu tiên ta giành thắng lợi trực tiếp trước quân Mỹ trên chiến trường miền Nam.
Nằm giữa núi rừng Chư Prông (Gia Lai), thác Nhà Thương không chỉ là thắng cảnh nguyên sơ mà còn lưu giữ ký ức đặc biệt khi từng là 'bệnh viện dã chiến' trong chiến dịch Plei Me năm 1965.
Cách đây đúng 60 năm, vào tháng 10/1965, giữa núi rừng Tây Nguyên, chiến thắng Plei Me vang lên như hồi chuông cảnh báo đầu tiên cho chiến lược 'chiến tranh cục bộ' của Mỹ ở miền Nam Việt Nam. Đây là chiến thắng mang tính chất bản lề, mở đầu cho một thời kỳ đối đầu quyết liệt giữa Quân đội nhân dân Việt Nam với Quân viễn chinh Mỹ ngay từ trận đầu tiên. Từ một trận đánh vây điểm diệt viện, Plei Me nhanh chóng trở thành biểu tượng của bản lĩnh, trí tuệ và nghệ thuật quân sự Việt Nam trong chiến tranh hiện đại.
50 năm đã đi qua, song đại thắng mùa xuân năm 1975, thời khắc Sài Gòn giải phóng lúc 11 giờ 30 phút ngày 30-4-1975 mãi mãi là cột mốc chói lọi trong lịch sử chống xâm lược, mở ra kỷ nguyên mới của dân tộc Việt Nam: độc lập, thống nhất, hòa bình, tiến lên xây dựng chủ nghĩa xã hội.
Thiếu tướng Huỳnh Đắc Hương, người con Quảng Nam đã kinh qua rất nhiều vị trí 'tiên phong lĩnh ấn' cả trong và ngoài quân đội, nhưng ít ai biết rằng ông chính là vị chính ủy đầu tiên của Sư đoàn Bộ Binh 1.
Thung lũng Ia Drăng từng là vùng chiến địa nổi danh trên thế giới với đầy rẫy đạn bom. Hơn 50 năm sau, vùng thung lũng chết ấy đã hồi sinh với màu xanh của cây công nghiệp như tiêu, cà phê, cao su; mang lại việc làm và đời sống ấm no cho đồng bào địa phương cũng như dòng người đi kinh tế mới.
Cuối tháng 2 vừa qua, một cựu binh Mỹ đưa gia đình quay lại thăm nơi ông từng đóng quân trong Chiến dịch Plei Me, thung lũng Ia Drăng và một số địa danh khác trên địa bàn huyện Chư Prông, tỉnh Gia Lai.
Tháng 11-1974, Quân ủy Trung ương, Bộ Tổng Tư lệnh xác định 'chiến trường Tây Nguyên là hướng chủ yếu cho cả miền Nam' và giao nhiệm vụ cho Bộ tư lệnh Mặt trận Tây Nguyên.
Ngày 29-9, Khối thi đua các tổ chức Chính trị-Xã hội-Nghề nghiệp tỉnh Gia Lai (Khối thi đua) tổ chức chuyến thăm Khu Di tích lịch sử Chiến thắng Plei Me (xã Ia Ga) và Đồn Biên phòng Ia Lốp (xã Ia Mơ), huyện Chư Prông với nhiều hoạt động ý nghĩa.
Mới đây, trong buổi ra mắt cuốn 'Lịch sử Sư đoàn Bộ binh 1' tôi đã gặp lại ông, Thiếu tướng Huỳnh Đắc Hương, người con Quảng Nam đã kinh qua rất nhiều vị trí 'tiên phong lĩnh ấn' cả trong và ngoài quân đội, suốt từ khi thành lập nước, thành lập Quân đội nhân dân Việt Nam cho đến khi nghỉ hưu, năm 1990.
Kỷ niệm 49 năm giải phóng miền Nam, thống nhất đất nước (30/4/1975-30/4/2024), nhiều người dân cũng như các cựu chiến binh lại nhớ về Chiến thắng Plei Me-trận đầu thắng Mỹ trên chiến trường Tây Nguyên.
Thắng lợi trận vận động tiến công của bộ đội chủ lực Mặt trận Tây Nguyên, tiêu diệt quân Mỹ ở Ia Đrăng cuối năm 1965 có ý nghĩa to lớn cả về chiến lược, chiến dịch và chiến thuật. Đây là trận then chốt quyết định để lại nhiều kinh nghiệm quý, trong đó nổi bật là nghệ thuật đánh trận then chốt quyết định trong Chiến dịch Plei Me (từ ngày 19-10 đến 26-11-1965).
Ngày 17-10-2023, Chủ tịch nước đã ký quyết định truy tặng danh hiệu Anh hùng lực lượng vũ trang nhân dân cho Thượng tướng Hoàng Minh Thảo, Thượng tướng Đặng Vũ Hiệp và Thượng tướng Vũ Lăng.
Ngày 13/11, Ban Liên lạc Cựu chiến binh Sư đoàn 1 (Quân giải phóng miền Nam Việt Nam) đã khánh thành 'Đài Vinh danh chiến công - tưởng niệm Anh hùng - Liệt sĩ' của Sư đoàn 1, tại ấp Sóc Con Trăng, thuộc xã Tân Hòa, huyện Tân Châu, Tây Ninh.
Sáng 3-8, đoàn công tác do Trung tướng Phạm Ngọc Khóa-Phó Chủ tịch Thường trực Hội Hỗ trợ khắc phục hậu quả bom mìn Việt Nam làm trưởng đoàn đã có buổi làm việc với UBND huyện Chư Prông. Nội dung làm việc nhằm khảo sát, chuẩn bị để thực hiện chương trình hỗ trợ sinh kế cho nạn nhân bom mìn; tặng xe đạp cho học sinh khó khăn; khám-chữa bệnh cho người nghèo, gia đình chính sách, nạn nhân của bom mìn trên địa bàn huyện.
Kỷ niệm 110 năm Ngày sinh Đại tướng Chu Huy Mân (17/3/1913 - 17/3/2023), sáng qua (17/3), Bộ Quốc phòng đã phối hợp với Ban Tuyên giáo Trung ương và Học viện Chính trị Quốc gia Hồ Chí Minh tổ chức Hội thảo khoa học cấp Bộ với chủ đề: 'Đại tướng Chu Huy Mân - Nhà chính trị, quân sự xuất sắc của cách mạng Việt Nam, người con ưu tú của quê hương Nghệ An'.
Đại tướng Chu Huy Mân, tên khai sinh Chu Văn Điều, sinh ngày 17-3-1913, tại xã Yên Lưu, tổng Yên Trường, Phủ Hưng (nay là xã Hưng Hòa, thành phố Vinh, tỉnh Nghệ An). Đồng chí tham gia cách mạng từ rất sớm, trở thành nhà chính trị, quân sự xuất sắc và có những đóng góp to lớn vào hai cuộc kháng chiến chống thực dân Pháp và đế quốc Mỹ, thống nhất đất nước.
Cuộc đời và sự nghiệp của Đại tướng Chu Huy Mân là tấm gương sáng ngời về bản lĩnh, tài năng và sự cống hiến cho sự nghiệp cách mạng vẻ vang của Đảng, dân tộc và quân đội.
Đại tướng Chu Huy Mân (17/3/1913 - 1/7/2006) tên khai sinh là Chu Văn Ðiều, nguyên Ủy viên Bộ Chính trị, nguyên Phó Chủ tịch Hội đồng Nhà nước, nguyên Phó Bí thư Đảng ủy Quân sự Trung ương (nay là Quân ủy Trung ương), nguyên Chủ nhiệm Tổng cục Chính trị Quân đội nhân dân Việt Nam.
Đại tướng Chu Huy Mân được đánh giá là người cộng sản kiên trung, vị tướng tài ba, đức độ. Sinh thời, Đại tướng được đồng chí, đồng đội, bà con họ hàng và nhân dân hết mực quý trọng.
Sinh thời, Đại tướng Chu Huy Mân, nguyên Chủ nhiệm Tổng cục Chính trị Quân đội nhân dân Việt Nam và tôi có nhiều giai đoạn gắn bó, làm việc cùng nhau. Giờ đây, tôi đã ở tuổi bách niên, mà khi nhắc tới anh và những kỷ niệm xưa tôi như sống lại ký ức của một thời thanh niên hoạt động sôi nổi.
Làm nhiệm vụ trong 9 năm (1965-1974), với chiến thuật 'Nắm thắt lưng địch mà đánh', Sư đoàn 1 đã liên tục giành thắng lợi giòn giã ở các chiến trường Tây Nguyên, Đông Nam Bộ, Tây Nam Bộ... góp phần quan trọng cùng quân, dân cả nước đánh đuổi giặc Mỹ xâm lược.
Ngày này năm xưa 14/11, Bác Hồ ký Sắc lệnh thành lập Bộ Canh nông; Việt Nam là thành viên chính thức của Diễn đàn hợp tác kinh tế châu Á – Thái Bình Dương.
Trong chiến tranh, các phóng viên chiến trường luôn ở lằn ranh sinh tử, những bài báo được ra đời giữa bom rơi lửa đạn, trong căn hầm leo lét đèn dầu. Phóng viên chiến trường Nguyễn Quang Vinh là một trong số đó. Những lần đạp xe 160km để ghi hình trong ngày và 10 lần chết hụt đã không quật ngã được tinh thần và ý chí của ông.