Hà Nội đang triển khai chiến dịch nạo vét bùn, khơi thông dòng chảy trên sông Tô Lịch. Đây không chỉ là hoạt động xử lý ô nhiễm đơn lẻ mà còn được xem là bước đầu tiên trong một chiến lược dài hơi, hướng tới mục tiêu làm sạch toàn diện các dòng sông của Thủ đô.
Đêm 4/3, Đoàn công tác của Liên đoàn Lao động thành phố và Sở Xây dựng Hà Nội đã trực tiếp đến thăm, động viên và tặng quà cho công nhân lao động đang thực hiện nhiệm vụ nạo vét sông Tô Lịch.
Sau hơn 1 thế kỷ, hệ thống sông Tô Lịch cũng đã bị thu hẹp, đứt mạch và trở thành vấn đề ô nhiễm nhức nhối của thành phố hơn chục triệu dân. Hồi sinh sông Tô Lịch là một thách thức rất lớn.
Là ngược về đâu nhỉ? Tôi tự hỏi lúc đi ngang người đàn ông mời mua kẹo bông như mua cái vé để 'ngược về tuổi thơ'. Với lực ly tâm, chỉ tý xíu đường được ông biến thành 'một đám mây trắng bông xốp' trước mắt chúng tôi. Những người cần giọt đường để kích hoạt trí nhớ cho cuộc hành trình về với tuổi thơ 'mang trong cái giọt mong manh của nó, cả tòa dinh thự mênh mông của sự hoài niệm' .
Cuối tháng 7/2024, sau những cơn mưa của cơn bão số 2, nước sông Tô Lịch dâng cao và đổi màu xanh. Từ lâu nay, người Hà Nội, ai cũng mơ một ngày dòng sông hồi sinh như trong câu ca: 'Nước sông Tô vừa trong vừa mát/Cho thuyền anh ghé sát thuyền em…'.
Ký ức về dòng sông Tô Lịch; Tấm lòng người dân Thủ đô dành cho Đại tướng Nguyễn Quyết; Lan tỏa mô hình nông nghiệp xanh ở Hà Nội; Lo ngại dịch sởi, cúm diễn biến phức tạp... là những thông tin đáng chú ý trên Báo Hànôịmới số ra ngày 27-12-2024.
Sau hơn 10 năm với nhiều nỗ lực của TP Hà Nội, dự án Nhà máy xử lý nước thải Yên Xá đã vận hành thử nghiệm vào tháng 12/2024. Bên cạnh đó, Hà Nội cũng có dự án khẩn cấp dẫn nước từ sông Hồng bổ cập nước cho sông Tô Lịch nhằm tạo dòng chảy, giảm sự ô nhiễm; kỳ vọng hồi sinh dòng sông chết nơi cửa ngõ phía Tây Thủ đô.
Tôi gặp anh ấy (Tổng Biên tập Vũ Sơn Thủy khi đó) trong một buổi giao ban. Cứ như là định mệnh! Anh ấy bảo, cậu học khoa Báo thì về chỗ tớ đi, Báo đang trên đà phát triển.
Cùng với sự phát triển, quá trình đô thị hóa nhanh, gia tăng dân số, thiếu sự quy hoạch, bảo vệ, dòng sông Tô Lịch đã 'chết' do phải oằn mình gánh nguồn nước thải ô nhiễm. Nhiều phương án được triển khai với kỳ vọng làm 'sống lại' dòng sông Tô Lịch, song chưa khả thi.
Sông Tô Lịch có giá trị lịch sử, văn hóa hàng nghìn năm và gắn liền với tiến trình phát triển của các thời kỳ Thăng Long - Hà Nội. Thế nhưng, 'Dòng sông Tô vừa trong vừa mát/Em ghé thuyền đỗ sát thuyền anh' giờ chỉ còn trong hoài niệm do bị bồi lấp, lưu chứa nước thải sinh hoạt và trở thành dòng 'sông chết'...
Tại buổi làm việc gần đây với Ban Thường vụ Thành ủy Hà Nội, Tổng Bí thư Tô Lâm đã nêu một số nhiệm vụ cấp bách mà thành phố cần phải sớm giải quyết đó là vấn đề ùn tắc giao thông và ô nhiễm môi trường; trong đó Tổng Bí thư yêu cầu phải sớm có phương án để cải thiện các con sông nội đô, sớm trả lại sự trong xanh cho sông Tô Lịch.
Sau nhiều năm chờ đợi, Nhà máy xử lý nước thải Yên Xá đã có thể vận hành thử nghiệm bắt đầu từ sáng nay (1/12/2024). Đây là một trong những dự án quy mô lớn nhất và mang tính cấp bách của Hà Nội về xử lý nước thải, với tổng mức đầu tư hơn 16.000 tỷ đồng, do Ban Quản lý dự án đầu tư xây dựng công trình hạ tầng kỹ thuật và nông nghiệp (Ban QLDA) làm chủ đầu tư.
Luôn trong tình trạng ô nhiễm cao, sông Tô Lịch được biết đến như một 'dòng sông chết' và là nỗi ám ảnh đối với người dân sinh sống xung quanh. Với quyết tâm hồi sinh dòng sông có nhiều giá trị, ý nghĩa lịch sử này, thành phố Hà Nội đã đưa ra nhiều giải pháp đồng bộ, trong đó quan trọng nhất phải kể đến là dự án Nhà máy xử lý nước thải Yên Xá. Với việc đưa nhà máy xử lý nước thải hiện đại nhất Hà Nội này vào hoạt động, chắc chắn sông Tô Lịch sẽ sớm trong xanh trở lại vào một ngày không xa.
Những ngày cuối tháng 7, sau hàng loạt trận mưa lớn, nước sông Tô Lịch hiện đang có màu xanh lục, mùi hôi thối cũng tạm biến mất.
Hàng Khay (phường Tràng Tiền, quận Hoàn Kiếm) là một trong ba đại lộ quanh hồ Gươm được mở rộng sớm nhất cùng với những phố 'Tây' ở Hà Nội xưa. Hiện trên nóc nhà số 3 vẫn còn chữ đắp nổi số năm 1886 đánh dấu thời gian cho tới ngày nay.
Sau khi chuyển màu xanh lục được vài ngày, nước sông Tô Lịch (Hà Nội) lại trở về với hình ảnh quen thuộc: màu đen kịt, chứa nhiều rác thải, hôi thối.
Sáng 20-6, Quốc hội thảo luận tại hội trường về Quy hoạch Thủ đô Hà Nội thời kỳ 2021-2030, tầm nhìn đến năm 2050 và Đồ án điều chỉnh Quy hoạch chung Thủ đô Hà Nội đến năm 2045, tầm nhìn đến năm 2065.
Khi còn là sinh viên, tôi thường đạp xe đi học, đi chơi quanh phố phường Hà Nội, điều khiến tôi ấn tượng nhất là các con sông, ao, hồ xen kẽ với những hàng cây xanh cổ thụ nằm trong lòng thành phố. Thế nên, trong lòng tôi luôn mong ước có một ngày những con sông ô nhiễm như Tô Lịch sẽ được hồi sinh.
Theo dòng sông Tô Lịch cũ (khởi nguồn từ bến chợ Gạo), phố Quán Thánh chính là đầu nguồn nước rẽ ngang từ Hàng Lược đổ về tận Bưởi. Với chiều dài 1.360 mét, phố Quán Thánh có hình thù cong lượn vài khúc từ đầu Hàng Cót tới đường Thanh Niên.
Với người dân Hà Nội, sự kiện 'chiếm sóng' nhiều nhất tuần qua có lẽ là việc ngành giao thông thành phố vừa thông tin về đề án mở rộng đoạn đường Láng nối từ Cầu Giấy tới Ngã Tư Sở.
Nếu cải tạo thành công môi trường sông Tô Lịch, hoàn toàn có thể đánh thức hệ thống di sản văn hóa lịch sử vẫn đang hiện diện ven sông, gắn với phát triển du lịch, dịch vụ.
Thủ đô Hà Nội trầm tích nghìn năm với nhiều điều kỳ diệu. Tô Lịch - nhánh của sông Hồng hội tụ trong mình nhiều vẻ đẹp. Qua thời gian, con sông đậm chất thơ biến đổi nhiều, song giá trị thì nguyên vẹn. Trong tương lai không xa, cùng những nỗ lực của thành phố Hà Nội, Tô Lịch hoàn toàn có thể trở thành con sông gắn với du lịch, văn hóa.
Thành phố Hà Nội quyết tâm khơi thông dòng chảy sông Tô Lịch. Một việc khó và cần nhiều nguồn lực lớn.
Tuần qua, câu chuyện 'hồi sinh' sông Tô Lịch đang liên tục nhận về sự chú ý của cộng đồng. Trước hết, đó là những trao đổi quanh đề xuất nghiên cứu đập tràn trên sông Hồng để tiếp nước cho sông Tô và một số sông trong nội thành Hà Nội.
Con đường ấy có những ngôi nhà được ví là xứ sở bình minh. Nơi đó luôn có tiếng gà cất lên tiếng gáy canh năm đánh thức những tia nắng còn ngủ quên nơi chân trời. Đã hàng trăm năm trước dân phố cổ Hà thành thường thức dậy như thế. Thuyền bè nhổ sào cập bến sông Tô. Các ngôi nhà trên phố kẽo kẹt chống cánh cửa tre lên bán hàng. Những ký ức ấy dội về trong tôi mỗi khi: 'Hàng Bừa, Hàng Cuốc, ngổn ngang/ Giở về Hàng Cót lại sang Hàng Gà' (Dạo chơi phố cổ).
Thời gian tới là TP. Hà Nội sẽ nghiên cứu và đầu tư xây dựng đập tràn Xuân Quan nhằm cải thiện khả năng lấy nước vào hệ thống thủy lợi. Qua đó góp phần 'hồi sinh' dòng sông 2.000 năm tuổi.
Hàng Cót là con phố ẩn chứa nhiều điều thú vị bất ngờ. Đoạn đầu phố từ Phan Đình Phùng về ngã tư Phùng Hưng, Hàng Lược, Gầm Cầu luôn rộn ràng xe cộ. Khúc đường này còn có cầu đường sắt đi ngang qua phía trên thỉnh thoảng lại hú còi inh ỏi.
Từ lúc ra đời, nét đặc trưng của Thăng Long là không gian mặt nước của hồ và các con sông. Sông, hồ đã kết tỏa và bồi đắp nên văn hóa và cảnh quan của Kinh đô. Năm 1915, khi người Pháp đã chia Hà Nội làm 8 tiểu khu và vùng nông thôn là bắt đầu hình thành rõ ràng nội đô và ngoại thành. Các phố phường Hà Nội cũng dựa trên lợi thế các con sông để giao thương, phát triển. Lúc này sông Tô Lịch là trục giao lưu văn hóa, buôn bán sản vật làng nghề ven sông vì nó là trung tâm tỏa đi các nơi như ra sông Hồng, qua sông Đáy, sông Nhuệ, Kim Ngưu. Sông và phố nương tựa nhau để tồn tại, phát triển. Vậy mà, nay…
'Nhị Hà quanh Bắc sang Đông/ Kim Ngưu Tô Lịch là sông bên này' - câu ca dao cổ ngắn gọn đã đúc kết địa thế của Hà Nội - 'Thành phố trong sông'. Hay nói đúng hơn là những con sông đã bồi lắng phù sa kết tạo nên thành phố hơn nghìn năm tuổi với bề dày truyền thống lịch sử và văn hóa. Đối chiếu với Bản đồ Hồng Đức năm 1490 hay là 'Hoài Đức phủ toàn đồ', tấm bản đồ đầu tiên được vẽ bằng công nghệ hiện đại năm 1831 mới thấy, những dòng sông và dòng chảy của nó là khởi nguồn để bồi đắp, lắng đọng cho Thăng Long - Đông Đô - Hà Nội lịch sử, hình thành nên con người, cảnh quan và cả một không gian văn hóa cho Thủ đô hơn nghìn năm tuổi.
An ninh Thủ đô có cuộc trao đổi với Tiến sĩ - Kiến trúc sư Lê Phước Anh, giảng viên Trường Khoa học liên ngành và Nghệ thuật, Đại học Quốc gia Hà Nội, để góp thêm tiếng nói phản biện xã hội, nhằm giữ gìn cho thế hệ hôm nay và mai sau những di sản vô cùng quý báu mà thiên nhiên ban tặng cho một Thủ đô văn hiến, để Hà Nội luôn là 'Thành phố trong sông'.
'Chợ hoa xuân' được hình thành tự nhiên mỗi năm một phiên trên phố Hàng Lược như một tiền lệ thân thương với mọi người dân Hà Nội. Năm nay, những quán bán hoa được rục rịch chuẩn bị từ trước rằm tháng Chạp với niềm háo hức đón xuân Giáp Thìn.
Chiều 6/1, Triển lãm mỹ thuật 'Mạch nguồn' do Trung tâm Hoạt động Văn hóa Khoa học Văn Miếu - Quốc Tử Giám tổ chức, đã diễn ra tại khu Thái học thuộc Di tích Quốc gia đặc biệt Văn Miếu - Quốc Tử Giám (Hà Nội).
Chiều 6-1, Trung tâm Hoạt động văn hóa khoa học Văn Miếu - Quốc Tử Giám khai mạc triển lãm 'Mạch nguồn' với nhiều tác phẩm sắp đặt hấp dẫn.
Chiều 6/1, tại di tích Quốc gia đặc biệt Văn Miếu - Quốc Tử Giám diễn ra triển lãm 'Mạch nguồn'. Đây là triển lãm đầu tiên trong năm 2024 diễn ra tại Văn Miếu - Quốc Tử Giám.
Văn hóa là hồn cốt của mỗi dân tộc, là những giá trị vật chất, tinh thần mà dân tộc đó sáng tạo ra trong lịch sử. Việc bảo tồn, gìn giữ và phát huy những giá trị văn hóa đậm đà bản sắc dân tộc, tín ngưỡng dân gian nét đẹp văn hóa truyền thống luôn là nhiệm vụ quan trọng. Và đây cũng chính là thông điệp, ý nghĩa nhân văn của triển lãm 'Chuyện Đình trong phố' diễn ra vào ngày 17/12 tại phường Hàng Bạc, quận Hoàn Kiếm.
Một thông tin đáng chú ý trong tuần qua: Sở Giao thông Vận tải Hà Nội vừa đề xuất tổ chức hai tuyến đường dành cho xe đạp tại các khu vực dọc sông Tô Lịch và quanh công viên Hòa Bình.
Hàng Chiếu (phường Đồng Xuân - quận Hoàn Kiếm - Hà Nội) là con phố đầy kỷ niệm với tôi một thời trai trẻ. Nơi đây tôi khá thân với cố thi sĩ Tạ Vũ (1935-2014) ở ngay đầu phố (số 3).
Tôi nhớ phố Hàng Đường đầu tiên trong ba con phố liền kề nhau. Tuyến đường này đều thuộc phường Hàng Đào, quận Hoàn Kiếm, Hà Nội. Người ta thường đi từ phố Hàng Đào tới Hàng Ngang rồi mới đến Hàng Đường. Nhưng tôi dạo chơi ngược lại vì theo la bàn chỉ từ Bắc về Nam (theo số nhà từ thấp lên cao). Hay có thể là từ cái món ô mai thơm lừng trên phố chăng? Ký ức tôi sống dậy với tuổi học trò khi hay lang thang tới nhà bạn ở ngay ngã tư Ngõ Gạch - Hàng Đường.
Hai con phố Đồng Xuân và Hàng Giấy như có duyên nợ dính kết từ xa xưa. Chẳng những hiện nay cùng nằm trong phường Đồng Xuân mà cả hai phố được hình thành trên cùng một dải đê bên dòng sông Tô Lịch. Đình thôn Đồng Xuân hiện vẫn nằm trên phố Hàng Giấy (số 83). Câu ca dao xưa trong bài dạo chơi 36 phố phường cũng ghi: 'Qua Tòa Thương chính, giả về Đồng Xuân/ Trải qua Hàng Giấy dần dần/ Cung đàn nhịp phách nên xuân bốn mùa...'.
Hội Láng từng là một trong những hội lớn và hấp dẫn nhất phía Tây thành Thăng Long. Do nhiều nguyên nhân, một thời gian dài, nhiều nghi thức cổ truyền không được thực hành đầy đủ. Năm 2023, các nét văn hóa đặc sắc của lễ hội đã được khôi phục sau 70 năm.
Vũ Xuân Đông sinh năm 1974, mệnh Thủy. Theo tử vi tướng số, anh hợp với công việc liên quan tới nước. Lời tiên tri ấy đã nghiệm đúng với Vũ Xuân Đông - người có hơn 20 năm vẽ sông Tô Lịch, làm hồi sinh dòng sông bằng các tác phẩm nghệ thuật, gợi ký ức cho người xem về cảnh sắc nên thơ, trữ tình của một trong những con sông nổi tiếng bậc nhất Kinh thành Thăng Long.