Lâu đài cát, một biểu tượng của sự vô thường, có thể tiết lộ cho chúng ta biết về bản chất tâm thức của chính mình.
Thế kỷ XX là một trong những giai đoạn có sức ảnh hưởng lớn nhất trong lịch sử loài người. Đây là thời kỳ mà Đông và Tây gặp gỡ ở mức độ chưa từng có.
Hòa thượng Thích Bảo Nghiêm, Phó Chủ tịch Hội đồng Trị sự, Trưởng ban Trị sự GHPGVN TP.Hà Nội, chia sẻ với Báo Giác Ngộ về đặc thù tự viện ở miền Bắc, đặc biệt về việc thành lập Ban Quản trị tự viện - cấp Giáo hội cơ sở. Mời bạn đọc theo dõi nội dung trên Báo Giác Ngộ số 1322, ra ngày 3-10.
Giữa dòng chảy bất tận của thông báo, tin nhắn và những cú lướt vô thức, chúng ta dễ đánh mất mình trong thế giới số. Nhưng nếu biết dừng lại để thở, để cảm nhận, thì ngay cả một cú chạm màn hình cũng có thể trở thành khoảnh khắc của sự tỉnh thức.
Chính phủ vương quốc Bhutan đã thông báo rằng họ sẽ tổ chức một Đại lễ cầu nguyện hòa bình thế giới tại Thủ đô Thimphu từ ngày 4 đến ngày 17-11, hiện đã mở đăng ký cho người tham dự.
Con đường tu hành không phải là sự thoái lui hay trốn tránh cuộc đời, mà là tấm gương phản chiếu rõ ràng từng góc khuất sâu kín trong chính ta. Ở đó, ta không còn con đường nào khác ngoài việc mở rộng trái tim và trí tuệ, để học cách hiện diện trọn vẹn vì người khác.
Bản dịch của dịch giả đồng thời là hành giả Vipassana Chân Thông Chiếu, dành riêng cho Giác Ngộ sẽ cung cấp cái nhìn sâu sắc, tường tận về hai thuật ngữ quan trọng này từ kinh điển Pāli. Xin trân trọng giới thiệu cùng quý độc giả.
Trong lịch sử văn hóa Việt Nam, hiếu không chỉ là một đức tính căn bản mà còn là nền tảng để xây dựng nhân cách, gia đình và xã hội. Vào thế kỷ II, khi Phật giáo du nhập vào Giao Châu, Mâu Tử đã soạn Lý hoặc luận để giải trừ nghi hoặc với giới Nho sĩ và Đạo gia về Phật giáo.
Các cuộc khảo sát gần đây cho thấy rằng nhiều người Hàn Quốc đang rời bỏ các tôn giáo truyền thống, nhưng điều đó không có nghĩa họ đang từ bỏ tâm linh, mà đúng hơn, họ đang sống tâm linh một cách tự nhiên, thầm lặng và không cần danh xưng tín đồ.
Bhutan – vương quốc nhỏ bé nơi chân dãy Himalaya – đang viết nên một chương mới cho Phật giáo thế giới bằng sự kết hợp táo bạo giữa trí tuệ cổ truyền và tầm nhìn hiện đại.
Hạnh phúc chân thật không nằm nơi những gì dễ đổi thay. Tỳ-kheo Thanissaro nhắc nhở chúng ta: nếu còn tìm hạnh phúc trong những điều gắn liền với khổ đau, thì thất vọng chỉ là chuyện sớm muộn. Chỉ khi quay về với nội tâm tĩnh lặng, ta mới chạm được vào an lạc bền vững.
'Sổ hạ' là cách gọi vắn tắt Chứng điệp an cư kiết hạ của Tăng Ni, do Ban Tăng sự tiếp nhận và xét cấp. Công việc này trước đây do Ban Trị sự cấp quận, huyện tổng hợp và trình lên Ban Tăng sự/Ban Trị sự cấp tỉnh, thành, các tự viện không tự nộp trực tiếp.
Mời bạn đọc cùng theo dõi nội dung bài viết trên của nhà báo Nguyễn Cường, đăng trên chuyên mục Điểm nhìn - Báo Giác Ngộ số 1310, ra ngày 11-7.
Ngày 1-7-2025 chúng ta bắt đầu nền hành chính 3 cấp, nếu chỉ tính chính quyền địa phương là 2 cấp (tỉnh và xã/phường). Trước những băn khoăn và cả nghi ngại về sự vận hành cũng như hiệu quả của hệ thống mới, chúng ta thử phân tích về lý thuyết xem những gì là ưu và nhược điểm của cả hai hệ thống...
Nhà Xã hội học James Coleman đã tìm hiểu về sự phát triển của cộng đồng Phật tử tại Mỹ và đặt ra vấn đề rằng: Ai sẽ định hình nên diện mạo mới của Phật giáo phương Tây trong mắt công chúng?
Trong bối cảnh xã hội hiện đại không ngừng biến động, nơi con người dễ dàng bị cuốn vào vòng xoáy danh lợi và những xáo trộn nội tâm, an cư kiết hạ không chỉ là truyền thống mà còn là liều thuốc tinh thần quý báu cho chư Tăng Ni, đặc biệt là thế hệ tu sĩ trẻ.
Đó là nội dung bài viết của Anam Thubten Rinpoche - vị thầy tu tập theo truyền thống Nyingma của Phật giáo Tây Tạng, được Giáo sư Cao Huy Hóa dịch, đăng trên mục Điểm nhìn - Báo Giác Ngộ số 1305, ra ngày 6-6-2025.
Tại Đại lễ Vesak Liên Hiệp Quốc 2025 vừa qua, Đại sứ Phạm Sanh Châu đã có bài thuyết trình quan trọng về sứ mệnh của Phật giáo và bản sắc Phật giáo Việt Nam. Báo Giác Ngộ số 1303, ra ngày 23-5, trân trọng giới thiệu nội dung này cùng quý độc giả.
Ngày 17-7-1970, trên tạp chí Life của Hoa Kỳ đăng tải những bức ảnh về 'chuồng cọp thời Pháp'. Khu biệt giam bí mật trong trại Phú Tường thuộc hệ thống nhà tù Côn Đảo đi cùng với những nhục hình bị phanh phui.
Cuộc cách mạng tinh gọn bộ máy từ Trung ương đến địa phương được Đảng và Nhà nước thực hiện một cách quyết liệt đã đặt ra nhiều trăn trở cho Tăng Ni, Phật tử về sự cần thiết cải tổ bộ máy hành chính của GHPGVN để tránh sự chồng chéo, phù hợp với đặc thù của một tổ chức tôn giáo.
Đó là hình ảnh của Hòa thượng Thích Trí Thiền - vị Tăng sĩ đã bị bắt giam và vĩnh viễn nằm lại nơi Côn Đảo, một địa danh khốc liệt đã đi vào lịch sử đặc biệt gắn liền với hai cuộc kháng chiến chống Pháp, chống Mỹ giành độc lập dân tộc, thống nhất đất nước.
Hướng đến kỷ niệm 50 năm thống nhất đất nước 30-4 (1975-2025), Báo Giác Ngộ mở chuyên mục 'Nước non vọng tiếng ngàn thu', viết lại tấm gương của những vị Tăng Ni, Phật tử tham gia phong trào yêu nước giành độc lập và hòa bình cho dân tộc qua các thời kỳ.
Hòa thượng Thích Thiện Thống, Phó Chủ tịch Hội đồng Trị sự, Phó Trưởng ban kiêm Chánh Thư ký Ban Tăng sự T.Ư đã có những chia sẻ về nhiệm vụ của Ban Tăng sự T.Ư và thực trạng trong công tác quản lý Tăng Ni, tự viện trên Báo Giác Ngộ số 1272, do phóng viên Quảng Hậu thực hiện. Mời bạn đọc cùng theo dõi.
Năm Đinh Tỵ (1677), sau những ngày theo thương thuyền lênh đênh trên biển, Thiền sư Nguyên Thiều đặt bước chân đầu tiên đến xứ Đàng Trong, khởi đầu cho những năm tháng hành đạo trên đất Việt.
Anam Thubten Rinpoche, một vị sư Tây Tạng đang giảng dạy Phật pháp ở phương Tây, đã giải thích về khái niệm tôn giáo và giải thích lý do tại sao người phương Tây muốn tách Phật giáo ra khỏi khái niệm ấy.
Báo Giác Ngộ số 1270, ra ngày 20-9, có những nội dung nào đặc biệt? Mời bạn đọc cùng theo dõi.
'Một trong những đặc điểm của đời sống xuất gia là du hành. Không thường ở một nơi cố định, Tỳ-kheo có thể tùy duyên vân du giáo hóa. Đức Phật cũng tán thán hạnh du hành, không khuyến khích các Tỳ-kheo sống quá lâu tại một nơi. Tuy vậy, nếu Tỳ-kheo du hành trường kỳ lại bị Ngài quở trách'.
Trọng pháp là pháp quan trọng, người tu cần tôn trọng và gìn giữ trong đời sống tu hành. Khi đã sống trong một đoàn thể, ngoài giới luật thì mỗi vị cần điều chỉnh bản thân theo sáu trọng pháp để đoàn thể của mình luôn hòa hợp và trong sạch.
'...Sau tuần chung thất của mẹ, tôi mơ thấy một vị thầy tới nói rằng mẹ tôi đã vãng sinh. Xin cho biết ý nghĩa của giấc mơ này? Gia đình tôi đã làm khá đầy đủ các nghi lễ cầu siêu, vậy mẹ tôi có được vãng sinh?', thắc mắc này của bạn đọc sẽ được Tổ Tư vấn giải đáp trên Báo Giác Ngộ số 1250, ra ngày 3-5-2024.
Tôi nghe giảng thường gặp câu 'Tùy duyên mà bất biến, bất biến mà tùy duyên'. Xin cho biết ý nghĩa của câu này. Ứng dụng tinh thần này vào cuộc sống của hàng cư sĩ thế nào? Hai chữ 'tùy duyên' này có giống với tùy duyên mà người ta thường nói không?
Đó là những chia sẻ của Thiền sư Pomnyun Sunim - người sáng lập và là Chủ tịch Hội Phật giáo Tịnh độ (Hàn Quốc) trong cuộc phỏng vấn dành riêng với Báo Giác Ngộ, nhân chuyến thăm Việt Nam vào đầu tháng 3 vừa qua. Mời bạn đọc cùng theo dõi.
Sáng 31-3, Phân ban Gia đình Phật tử TP.HCM đã tổ chức khai khóa bậc học huynh trưởng bậc Kiên, Trì cho các học viên tại chùa Thiên Chánh, Q.Tân Phú, TP.HCM.
'Người phạm hay khuyết giới làm việc thiện và người giữ giới làm việc thiện thì phước đức khác nhau thế nào?', thắc mắc này của bạn đọc sẽ được Tổ Tư vấn giải đáp trên Báo Giác Ngộ số 1237, ra ngày 19-1-2024.
'Giữa biến ảo linh hoạt, khó lường, nhất là trong kỷ nguyên số hiện tại, chỉ với hành trang là tâm đại bi và sự tỉnh thức mới có thể giúp chúng ta cân bằng giữa khủng hoảng, an toàn trong bão tố thông tin và các vấn nạn khác của xã hội hiện đại', là thông điệp mà giai phẩm Giác Ngộ xuân Giáp Thìn - 2024.
Mẫu người Phật tử Việt Nam thời Trần là một mẫu người Bồ-tát trang nghiêm, là một mẫu người trượng phu trung hiếu. Bồ-tát dĩ nhiên là một phạm trù tư tưởng lớn của Phật giáo, còn trượng phu là một phạm trù của tư tưởng Nho giáo.
Tôi tìm hiểu giáo lý đạo Phật và được biết năm uẩn đều không. Tuy vậy tôi cũng chưa hiểu hết về sự vô thường và vô ngã của từng uẩn (sắc, thọ, tưởng, hành và thức). Mong được quý Báo chia sẻ về vấn đề này. Quan trọng hơn, nếu năm uẩn đều không thì cái gì tái sinh ở đời sau?
Cuộc sống bộn bề, nhiều lo toan làm cho con người cảm thấy mệt mỏi. Mệt mỏi hơn khi phải sống chung với những người, những điều… mình không ưa thích. Trong môi trường sống như vậy, người biết tu tập sẽ có cách làm cho cuộc sống nhẹ nhàng hơn.
Trong số các vũ khúc cung đình triều Nguyễn, 'Lục cúng hoa đăng' và 'Đấu chiến thắng Phật' là hai điệu múa mang đậm dấu ấn của Phật giáo, thể hiện phần nào sự ảnh hưởng của tôn giáo này trong đời sống tinh thần triều đại quân chủ cuối cùng của Việt Nam.
Những ai thích tụ tập lễ lộc đông vui gặp gỡ chuyện trò, dù không có gì bất thiện nhưng sẽ khiến hướng ngoại, loạn tâm. Để tái lập sự an tịnh như trước phải mất một thời gian tâm tư mới lắng đọng...
Dưới những bóng cây xanh mát trong khuôn viên ngôi già-lam Pháp Thường, gần 1.000 trại sinh trại Lục Hòa XIII do Phân ban Gia đình Phật tử TP.HCM tổ chức hào hứng hòa mình trong các hoạt động trại đầy tươi trẻ.
Sáng 29-7, tại tịnh viện Pháp Thường (Đồng Nai), Phân ban Gia đình Phật tử TP.HCM tổ chức khai mạc trại Lục Hòa XIII trong 2 ngày 29 và 30-7-2023.
Thời đại càng văn minh thì sự nói dối và tội ác càng dễ hơn vì ngày xưa nếu giết một người là cầm dao, gươm đâm chém, cảnh tượng tuôn máu xối xả ngay trước mắt khiến bạn run sợ và ngại làm điều đó. Ngày nay chỉ cần ngồi ở trong phòng, ấn một nút là có thể giết hàng trăm người hoặc nhiều hơn thế nữa.
Với chức năng đặc thù, được xem là 'người thư ký của thời đại', báo chí ghi nhận diễn tiến của các sự kiện một cách sinh động, nếu không nói là sinh động nhất, do đó, là nguồn tiếp cận để nghiên cứu, tìm hiểu về lịch sử, những biến cố đã xảy ra trong quá khứ.
An cư là cấm túc ở một chỗ, hạn chế tuyệt đối sự đi lại và nỗ lực tu học trong ba tháng mùa mưa, gọi là kiết hạ. Chế độ sinh hoạt tu tập này không phải chỉ có trong Phật giáo. Vào thời Đức Phật còn tại thế, các tôn giáo khác đều có an cư ba tháng mùa mưa.
Tôi là người mới xuất gia, chuẩn bị thọ giới nên muốn tìm hiểu về nguồn gốc, ý nghĩa của chiếc y ca-sa. Tôi muốn biết rõ hơn về cách sử dụng như: giặt y thì có phải giặt riêng, có được đắp y trong chánh điện, có được ngồi lên y, đắp y rồi có được cười đùa không?
30 năm là một chặng đường không dài so với lịch sử hơn 2.000 năm Phật giáo Việt Nam và với hơn 300 năm hình thành vùng đất An Giang, nhưng là một chặng đường phát triển quan trọng để lại nhiều dấu son cho Phật giáo tỉnh nhà.
Những người tu được là có kết quả tốt phần lớn nhờ căn lành của mình. Kinh Pháp hoa, Phật cũng nói căn lành rất quan trọng. Người có trồng căn lành ở chư Phật quá khứ rồi, đời này họ dễ gặp chân tu, dễ phát tâm Bồ-đề, từ đó, dễ hành đạo có kết quả.
Thông tư số 04/2023/TT-BTC hướng dẫn quản lý, thu chi tài chính cho công tác tổ chức lễ hội và tiền công đức, tài trợ cho di tích và hoạt động lễ hội có hiệu lực từ ngày 19-3-2023. Chùa nào phải chịu sự kiểm tra về 'tiền công đức' và tiền nào phải chịu sự kiểm tra?
Đó là chủ đề bài giảng của Trưởng lão Hòa thượng Thích Trí Quảng cho Tăng Ni sinh Học viện Phật giáo VN tại TP.HCM. Chuyên mục Phật học của Báo Giác Ngộ số 1192, ra ngày 10-3 trân trọng giới thiệu cùng bạn đọc nội dung bài giảng này.
'Tôi thấy nhiều người thành tâm tham dự các pháp hội cầu an vào thời điểm đầu năm. Xin cho biết quan điểm của Phật giáo về vấn đề này. Cầu an liệu có được an?' - Thắc mắc đó của độc giả sẽ được Tổ Tư vấn chia sẻ trên Báo Giác Ngộ số 1191, ra ngày 3-3.