Ở tuổi 93, nhạc sĩ Doãn Nho đón chúng tôi tại ngôi nhà bình yên sát hồ Ba Mẫu bằng nụ cười đôn hậu của một người lính già đã đi qua trăm trận mạc. Với 70 năm tuổi Đảng, gương mặt hằn vết thời gian nhưng ánh mắt ông vẫn sáng bừng khi nhắc về những ngày mùa Thu tháng Tám năm 1945 lịch sử - thời khắc cậu bé liên lạc viên 12 tuổi hòa vào dòng người đánh trống ếch tiến vào Quảng trường Ba Đình.
Từ cô thiếu nữ 15 tuổi làm nhiệm vụ liên lạc, dán truyền đơn trong những ngày Cách mạng tháng Tám đến khoảnh khắc đứng dưới kỳ đài Ba Đình nghe Chủ tịch Hồ Chí Minh đọc Tuyên ngôn Độc lập, ký ức về mùa Thu năm 1945 vẫn vẹn nguyên trong tâm trí bà Phan Thị Phúc, phu nhân của cố Bộ trưởng Bộ Ngoại giao Nguyễn Cơ Thạch. Với bà, đó không chỉ là dấu mốc thiêng liêng của dân tộc mà còn mở ra hành trình học tập, cống hiến cho đất nước.
Chủ tịch Hồ Chí Minh coi việc thiết lập quan hệ bình đẳng giữa các quốc gia, chống lại mọi sự áp đặt, thống trị bất công của các “nước lớn” cũng là sự phát triển, hoàn thiện của cuộc cách mạng giải phóng dân tộc. Bài học kinh nghiệm nâng cao vị thế của cuộc cách mạng năm xưa đang được kế thừa và phát triển trong thời đại mới.
Trải qua 81 mùa Thu kể từ ngày Hà Nội vùng lên giành chính quyền và Chủ tịch Hồ Chí Minh đọc Tuyên ngôn Độc lập khai sinh nước Việt Nam Dân chủ Cộng hòa. Với bà Phan Thị Phúc, nguyên đội viên Đội Phụ nữ Cứu quốc thành Hoàng Diệu (phu nhân của nhà Ngoại giao lỗi lạc Nguyễn Cơ Thạch, nguyên Phó Thủ tướng), mùa Thu năm 1945 dường như vẫn chưa thuộc về quá khứ. Ở tuổi 98, ký ức về những ngày tháng ấy vẫn hiện hữu trong từng câu chuyện bà kể.
(NB&CL) Đó là dòng tít được in đậm trên trang nhất tờ báo Đông Phát, số báo đặc biệt xuất bản đúng ngày 2/9/1945. “Muôn năm độc lập! Độc lập muôn năm!”- đó cũng là nỗi mừng vui khôn xiết của những người dân Việt Nam khi lần đầu tiên họ có quyền tự hào mình đã trở thành công dân của một nước tự do và độc lập.
Để bảo đảm an toàn trong mùa mưa bão, cây bàng cổ thụ trăm năm tuổi ngay đầu phố Nguyễn Du, phường Hòa Bình đã phải chặt ngang thân. Gốc cây xù xì, phải đến ba người ôm, giờ chỉ còn trơ lại như một dấu tích. Ít ai biết rằng, cây bàng ấy từng là một chứng nhân lặng lẽ của những ngày tiền khởi nghĩa. Cách đây 81 năm, chính dưới bóng cây này, những người trong “Tổ công chức cứu quốc” từng treo, rải truyền đơn, vận động Nhân dân tham gia Mặt trận Việt Minh, chuẩn bị cho cuộc khởi nghĩa giành chính quyền.
Trong không gian trưng bày về Cách mạng Tháng Tám và Quốc khánh 2/9 tại Bảo tàng Lịch sử quân sự Việt Nam, có một hiện vật mà ít người chú ý tới: bộ quân phục của một quân nhân Mỹ. Vậy vì sao người Mỹ lại xuất hiện trong câu chuyện về những ngày Việt Nam giành độc lập năm 1945?
Giữa nhịp sống hối hả của TPHCM, căn nhà nhỏ trên đường Bùi Thị Xuân vẫn giữ vẻ bình yên riêng. Sau nhiều lần tìm đến, phóng viên Tiền Phong có dịp trò chuyện với bà Lê Nguyễn Hồng Minh, con gái duy nhất của cố Tổng Bí thư Lê Hồng Phong và liệt sĩ Nguyễn Thị Minh Khai.
Cách đây 81 năm, tại ngôi nhà 48 phố Hàng Ngang (Hà Nội), Chủ tịch Hồ Chí Minh đã viết bản Tuyên ngôn Độc lập, khai sinh nước Việt Nam Dân chủ Cộng hòa. Đây là một bản Tuyên ngôn có giá trị trường tồn với những tư tưởng mang tính thời đại, mở ra một kỷ nguyên mới cho dân tộc.
Cách mạng đi vào bản làng không chỉ bằng những khẩu hiệu lớn, mà bằng những việc rất cụ thể gắn với cuộc sống của người dân. Chính từ những việc tưởng như nhỏ bé ấy, niềm tin vào cách mạng được hình thành và lớn dần…
Cô giáo Ngọc Trang khép vạt áo dài màu khói vờn trong gió nhẹ và nắng sớm mai mong manh tan loãng trên đồi cao. Cô khoác vòng tay, đám trò nhỏ ngồi vây quanh cô, trên mặt một lô cốt đúc ngầm vào sườn đồi. Cô nhìn những gương mặt ngây thơ, chất phác đang háo hức chờ đợi cô giảng dạy bài học sử quê nhà của các em trong buổi đi dã ngoại.
Trong lịch sử hình thành và phát triển của quốc gia dân tộc, đội ngũ trí thức nói chung, trí thức, người có uy tín của cộng đồng các dân tộc thiểu số luôn có những đóng góp quan trọng trong các cuộc chiến tranh, kháng chiến vệ quốc.
Bản Tuyên ngôn Độc lập do Chủ tịch Hồ Chí Minh soạn thảo và đọc trước hàng vạn đồng bào tại Quảng trường Ba Đình, Hà Nội vào ngày 2 tháng 9 năm 1945, khai sinh ra nước Việt Nam Dân chủ Cộng hòa.
Ngày 2/9/1945, tại Quảng trường Ba Đình lịch sử, Chủ tịch Hồ Chí Minh đọc Tuyên ngôn Độc lập, khai sinh nước Việt Nam Dân chủ Cộng hòa, mở ra kỷ nguyên mới trong lịch sử dân tộc.
Ngày 2/9/1945, tại Quảng trường Ba Đình lịch sử, Chủ tịch Hồ Chí Minh đọc Tuyên ngôn Độc lập, khai sinh nước Việt Nam Dân chủ Cộng hòa, mở ra kỷ nguyên mới trong lịch sử dân tộc. Đằng sau thời khắc thiêng liêng ấy là sức mạnh của cả dân tộc đã được tập hợp, tổ chức và phát huy dưới sự lãnh đạo của Đảng, kết tinh thành thắng lợi của Cách mạng Tháng Tám.
81 năm sau ngày 2/9/1945, bài học về sức mạnh lòng dân vẫn còn nguyên giá trị. Hôm nay, bài học ấy tiếp tục gợi mở yêu cầu cốt lõi đối với MTTQ Việt Nam: quy tụ lòng dân, phát huy dân chủ và tạo điều kiện để Nhân dân tham gia xây dựng Đảng, Nhà nước ngày càng vững mạnh.
“Một quả núi lớn phải nhìn từ nhiều phía mới thấy hết tầm vóc to cao. Một cuộc cách mạng vĩ đại cũng vậy, phải từ nhiều góc độ phản ánh mới thấy rõ tầm vóc vĩ đại của cuộc cách mạng ấy...”. Đó là lời nói đầu của ông Phạm Khắc Hòe trong cuốn hồi ký “Từ triều đình Huế đến chiến khu Việt Bắc” của ông. Sách do Nhà xuất bản Thuận Hóa phát hành năm 1987 và đã được tái bản nhiều lần.
Xã Chợ Rã (Thái Nguyên) là vùng đất ghi dấu sự kiện đồng chí Võ Nguyên Giáp công bố thành lập Ủy ban nhân dân lâm thời châu Trưng Vương - một trong những nơi thành lập chính quyền cách mạng cấp huyện sớm nhất cả nước, ngày 30/3/1945, góp phần tạo tiền đề cho thắng lợi của Cách mạng Tháng Tám năm 1945.
Bài 4: Dưới cờ đỏ sao vàng - Vang lời ca chiến thắng từ rừng Trần Hưng Đạo đến Tân Trào.
Mỗi dân tộc trên thế giới đều có những cột mốc khắc sâu trong lịch sử đấu tranh dựng nước và giữ nước, là bước ngoặt quan trọng quyết định vận mệnh của dân tộc mình. Với dân tộc Việt Nam, Cách mạng Tháng Tám năm 1945 thành công và Quốc khánh 2/9 là một cột mốc vĩ đại như thế.
Kỷ niệm Cách mạng Tháng Tám và Quốc khánh 2/9, càng thấy rõ ý nghĩa và tầm vóc vĩ đại của cuộc cách mạng “long trời lở đất” đã làm thay đổi căn bản vận mệnh đất nước, mở ra kỷ nguyên độc lập, tự do cho dân tộc.
Mùa Thu năm 1945 đi vào lịch sử dân tộc như một mùa Thu đặc biệt: Mùa Thu của độc lập, tự do; mùa Thu nhân dân Việt Nam từ thân phận nô lệ đứng lên làm chủ vận mệnh đất nước. Chỉ trong khoảng nửa cuối tháng 8-1945, chính quyền cách mạng đã lần lượt về tay nhân dân ở Hà Nội, Huế, Sài Gòn và nhiều địa phương trong cả nước; ngày 2-9-1945, tại Quảng trường Ba Đình, Chủ tịch Hồ Chí Minh thay mặt Chính phủ lâm thời trịnh trọng tuyên bố với quốc dân và thế giới sự ra đời của nước Việt Nam Dân chủ Cộng hòa.
Bài 2: Màu cờ trong lòng dân - Đồng bào các dân tộc theo “Ông Ké” làm cách mạng
VHXQ - Cách mạng Tháng Tám ở xứ Quảng là bản hòa tấu của thời cơ, trí tuệ và sức dân: biết chớp thời điểm lịch sử, biết thương lượng để vô hiệu hóa đối phương và quyết đoán khi vận mệnh đã trao vào tay nhân dân.
Ngày 28-8, Đảng ủy phường Khương Đình đã tổ chức Lễ trao Huy hiệu 80 năm tuổi Đảng đợt 2-9 tặng đảng viên lão thành Nguyễn Thị Minh Hiên tại nhà riêng.
81 năm từ Quốc dân Đại hội Tân Trào đến Quốc hội khóa XVI hôm nay là một hành trình liên tục đổi mới tư duy lập pháp.
Hòa chung dòng thác cách mạng của cả nước, mùa thu năm 1945, nhân dân xứ Quảng vùng lên khởi nghĩa giành chính quyền. Những địa danh từng ghi dấu sự kiện lịch sử 81 năm trước, hôm nay tiếp tục trở thành không gian giáo dục truyền thống, để thế hệ trẻ tiếp nối lịch sử bằng những việc làm thiết thực.
Cồn Mã Nhón là khu di tích lịch sử cách mạng nổi tiếng tại xã Hoằng Hóa, tỉnh Thanh Hóa. Nơi đây ghi dấu sự kiện ngày 24/7/1945 lực lượng tự vệ và Nhân dân Hoằng Hóa đã phục kích, bắt sống tri phủ cùng đơn vị bảo an binh đi đàn áp cách mạng, giúp Hoằng Hóa trở thành địa phương giành chính quyền sớm nhất tỉnh trước Tổng khởi nghĩa.
Ngày này năm xưa (27/8) ghi dấu nhiều sự kiện đáng chú ý trong lịch sử đất nước: Ủy ban Dân tộc giải phóng Việt Nam cải tổ thành Chính phủ lâm thời nước Việt Nam Dân chủ Cộng hòa (1945); phát hành bộ tem bưu chính đầu tiên mang quốc hiệu Việt Nam (1946); khởi công xây dựng Nhà máy Xi măng Bút Sơn (1995) và thành lập Ban Chỉ đạo chống buôn lậu, hàng giả và gian lận thương mại (2001).
Nhân dịp kỷ niệm 81 năm Cách mạng Tháng Tám thành công và Quốc khánh 2/9, chiều 25/8, đồng chí Trần Đức Thắng, Ủy viên Bộ Chính trị, Bí thư Thành ủy Hà Nội đã đến thăm, tặng quà tri ân các chiến sĩ Việt Minh thành Hoàng Diệu.
Chiều 25/8, Ủy viên Bộ Chính trị, Bí thư Thành ủy, Trưởng đoàn đại biểu Quốc hội thành phố Hà Nội Trần Đức Thắng đến thăm, tặng quà tri ân các chiến sĩ Việt Minh thành Hoàng Diệu nhân dịp kỷ niệm 81 năm Cách mạng Tháng Tám thành công và Quốc khánh 2/9.
Nhân dịp kỷ niệm 81 năm Cách mạng Tháng Tám thành công (19/8/1945 - 19/8/2026) và Quốc khánh nước Cộng hòa xã hội chủ nghĩa Việt Nam (2/9/1945 - 2/9/2026), chiều 25-8, Ủy viên Bộ Chính trị, Bí thư Thành ủy, Trưởng đoàn đại biểu Quốc hội thành phố Hà Nội Trần Đức Thắng đã đến thăm, tặng quà tri ân các chiến sĩ Việt Minh thành Hoàng Diệu.
Đại hội toàn quốc thống nhất Việt Minh - Liên Việt họp tháng 3/1951 tại tỉnh Tuyên Quang nêu rõ: “Lịch sử Việt Minh 10 năm đấu tranh cho độc lập, tự do của dân tộc cũng là những trang sử vẻ vang vào bậc nhất của dân tộc Việt Nam ta”.
Cả nước ta đang hướng tới kỷ niệm 81 năm Cách mạng Tháng Tám và Quốc khánh 2/9 - sự kiện trọng đại đã làm thay đổi vận mệnh dân tộc, mở ra một trang sử mới huy hoàng trong lịch sử nước nhà.
Tháng Tám năm 1945, dưới sự lãnh đạo của Đảng và Chủ tịch Hồ Chí Minh, nhân dân Việt Nam đã làm nên cuộc Cách mạng “long trời lở đất” đập tan ách đô hộ của phát xít Nhật, lật đổ ách thống trị gần 100 năm của thực dân Pháp, xóa bỏ chế độ phong kiến hàng nghìn năm.
(NB&CL) Đó là nhìn nhận của ông Nguyễn Khang, nguyên Chủ tịch Ủy ban Quân sự cách mạng Hà Nội (Ủy ban khởi nghĩa). Cũng bởi: “Phong trào cứu quốc những ngày tháng Tám đã lên cao tới mức không thể tưởng tượng được và người Hà Nội ai cũng xem mình là Việt Minh” mà những ngày tháng 8 cách đây 81 năm, nhân dân Hà Nội đã hưởng ứng Mệnh lệnh khởi nghĩa với không khí sôi sục để rồi làm nên cuộc khởi nghĩa thành công rực rỡ, mở đường cho cả nước theo gương Hà Nội tổng khởi nghĩa giành thắng lợi.
Ngày 19/8/1945, dưới sự lãnh đạo của Đảng Cộng sản Việt Nam và Chủ tịch Hồ Chí Minh, nhân dân ta đã nhất tề nổi dậy tiến hành cuộc Cách mạng Tháng Tám vĩ đại.
Thắng lợi của Cách mạng Tháng Tám năm 1945 là một sự kiện vĩ đại trong lịch sử đấu tranh dựng nước và giữ nước của dân tộc Việt Nam. Cuộc cách mạng ấy đã để lại nhiều giá trị và bài học vô cùng quý giá đối với sự nghiệp xây dựng và bảo vệ vững chắc Tổ quốc Việt Nam XHCN mà thế hệ trẻ là những người gánh vác trọng trách quan trọng.