Tận dụng lợi thế vùng bãi bồi Cửa Sót, mô hình nuôi hàu treo dây của gia đình bà Trương Thị Hòa (phường Trần Phú, Hà Tĩnh) không chỉ mang lại nguồn thu nhập ổn định mà còn mở ra hướng phát triển kinh tế mới cho người dân địa phương.
Con nước sông Cửa Lớn buổi hoàng hôn lặng lẽ chảy ngang vàm Kinh Ông Quyền. Nước mang vị mặn của biển Đông, len qua những rừng đước xanh rì rồi ôm lấy căn nhà nhỏ của vợ chồng chị Phan Thị Chuyển. Cũng từ con nước lớn ròng này, câu chuyện tình nghĩa vợ chồng chân chất miền biển đã lớn lên cùng nghề làm mắm cá sơn, thứ đặc sản từng bị xem là 'cá bỏ đi' của xứ rừng phương Nam.
Từ những chai nhựa, túi nylon tưởng chừng bỏ đi, phụ nữ các xã, phường đầu nguồn sông Tiền gom lại bán, gây quỹ hỗ trợ hàng trăm trường hợp có hoàn cảnh khó khăn mỗi năm. Việc làm này góp phần làm sạch môi trường và từng bước tạo ra một nguồn lực an sinh ngay trong cộng đồng.
Hằng năm, từ tháng 2 đến tháng 6 âm lịch, ngư dân các làng biển Cảnh Dương (Hòa Trạch), Lý Hòa (Đông Trạch), Nhân Trạch (Nam Trạch), Bảo Ninh (Đồng Hới)… bước vào mùa câu mực ống (còn gọi là mực lá). Mùa mực ống trùng với mùa du lịch nên ngư dân bán được giá, đồng thời chế biến thành mực một nắng, mực khô chất lượng cao, vì thế giá trị tăng gấp nhiều lần.
Nhiều thế hệ cư dân xóm chài ven sông Lô (Tuyên Quang) sống trong những căn nhà bè chòng chành theo con nước, nơi mọi sinh hoạt và cuộc mưu sinh đều gắn với sông nước quanh năm.
Từ chỗ mỗi năm chỉ thu hoạch một vụ, phụ thuộc nhiều vào may rủi và con nước, nhiều hộ nuôi sò huyết ở xã Cái Nước nay đã có thể nâng lên 2-2,5 vụ/năm nhờ thay đổi cách nuôi. Thay vì thả trực tiếp sò giống ra vuông lớn như trước, người dân chia quá trình nuôi thành 3 giai đoạn để dễ chăm sóc, kiểm soát môi trường và giảm hao hụt. Cách làm này đang mở ra hướng nâng cao thu nhập bền vững cho người nuôi thủy sản địa phương.
Ở những làng biển bãi ngang Quảng Ngãi, nhiều ngư dân vẫn mưu sinh bằng các nghề ven bờ như: cào nghêu, kéo lưới rùng. Theo nhịp nước lên xuống, họ lặng lẽ bước giật lùi trên cát để giữ lấy kế sinh nhai đã gắn bó suốt nhiều năm.
Trên con đường về xã Khánh Lâm, xe chạy dọc theo những con kênh nước phèn nhuộm đỏ chân rừng, len qua những vạt tràm đứng im thin thít như đang lắng nghe tiếng đất thở dưới chân người. Miệt rừng tràm nơi địa đầu cực Nam Tổ quốc vẫn mộc mạc như thuở nào: lặng lẽ, chân tình và sâu đậm như con nước luồn qua rừng tràm, âm thầm bồi đắp sức sống cho đất U Minh.
Ở miền đất địa đầu cực Nam Tổ quốc, nơi những con sông mở đường ra biển lớn, người dân Cà Mau từ bao đời nay vẫn sống cùng nước như sống cùng hơi thở. Sông là đường đi. Sông là kế sinh nhai. Sông là nơi dựng nhà, neo ghe, sinh con, lớn lên rồi già đi.
HNN.VN - Ngoài Đại Nội huyền ảo, Huế còn có hệ đầm phá Tam Giang - Cầu Hai, một trong những hệ đầm phá nước lợ lớn nhất Đông Nam Á. Một không gian mà nếu biết kể đúng cách, có thể trở thành 'di sản sống' mang tầm quốc tế.
Giữa những xóm làng miền Tây, nơi con nước lớn ròng theo mùa, những chai nhựa, vỏ lon tưởng chừng vô giá trị lại được gom góp, đổi thành tiền. Số tiền ấy không giữ lại cho riêng ai, mà quay trở lại giúp những phận đời còn khó khăn. Từ những việc làm nhỏ bé, một nguồn lực mới đang được khơi dậy, lặng lẽ mà bền bỉ, thấm đẫm nghĩa tình.
Mỗi khi mùa mưa đến, người dân buôn Jứ (xã Ia Tul, tỉnh Gia Lai) lại thấp thỏm nhìn con nước sông Ba dâng lên nhanh. Với họ, lũ là nỗi ám ảnh kéo dài qua nhiều thế hệ. Và rồi, sau những trận ngập lịch sử, hàng trăm hộ dân buôn Jứ đang sáng lên hy vọng về một cuộc sống bình yên, tốt đẹp hơn.
Những ngày Nam Bộ bước vào cao điểm nắng nóng cũng là lúc bắt đầu mùa muối ở xã Cần Giờ, TP Hồ Chí Minh.
HNN - Có dòng sông chảy qua thương nhớ, mang theo những ngày cũ lặng lẽ trôi về phía xa xăm. Con nước ấy, ngược dòng là miền ký ức sâu thẳm, xuôi dòng là điệu hò 'mái nhì mái đẩy', là phù sa đỏ nặng đôi bờ. Người ta nói rằng, Huế sinh ra từ dòng Hương, như đứa trẻ lớn lên từ nhịp tim dịu dàng của mẹ. Và đôi khi, vào những buổi chiều bảng lảng sương, tôi có cảm giác dòng sông ấy cũng biết trở dạ…
Trên những bãi triều cạn ven biển Nghệ An, nghề nuôi ngao mở ra sinh kế cho hàng chục hộ dân, nhưng cũng chất chứa không ít nỗi lo. Ở đó, người dân âm thầm đánh cược mồ hôi, công sức và cả hy vọng vào một vụ mùa đủ đầy.
HNN - Khi màn sương sớm còn giăng mờ trên mặt đầm phá, những người làm nghề hái rong câu ở thôn Kế Sung, xã Phú Vinh đã lặng lẽ rời nhà. Hơn 4 giờ sáng, những chiếc thuyền nhỏ lại tiếp tục rẽ nước ra khơi, bắt đầu một ngày mưu sinh quen thuộc.
Từ khoảng 2 - 3 giờ sáng, khi nhiều người còn đang say ngủ, những con thuyền của người dân làng chài ven biển Sầm Sơn đã chuẩn bị ra khơi hoặc cập bến sau một đêm đánh bắt. Công việc cứ lặp đi lặp lại, không kể ngày đêm, không phân biệt thời tiết. Những con thuyền nhỏ, công suất thấp là phương tiện mưu sinh chủ yếu của ngư dân. Họ ra khơi gần bờ, đánh bắt bằng các ngư cụ đơn giản như lưới, vó. Mỗi chuyến đi kéo dài nhiều giờ, phụ thuộc hoàn toàn vào con nước và thời tiết.
Hơn nửa thế kỷ trôi qua, người dân cù lao Kinh Ngay, xã Cái Ngang, tỉnh Vĩnh Long đau đáu mong ước có một cây cầu nối đôi bờ để đi lại, vận chuyển hàng hóa thuận tiện.
Năm mươi mốt năm sau ngày miền Nam hoàn toàn giải phóng, thống nhất đất nước (30/4/1975 - 30/4/2026), Đồng bằng Sông Cửu Long đã chuyển mình mạnh mẽ, từ vùng đất 'nước mặn, phèn chua' trở thành trung tâm kinh tế nông nghiệp của cả nước. Sự đổi thay ấy không chỉ thể hiện ở diện mạo, mà sâu xa hơn là ở tư duy phát triển, cách làm và khát vọng vươn lên của con người vùng đất chín rồng.
Trên công trường cầu Hiếu Liêm (Đồng Nai) các kỹ sư, công nhân đang tăng tốc đẩy nhanh lao dầm để kịp thông xe kỹ thuật trong ít ngày tới.
Trước những tác động của thiên tai và con người, rạn san hô tại quần thể Hòn Yến (xã Ô Loan, tỉnh Đắk Lắk) có nguy cơ ngày càng suy kiệt.
Con nước lớn dập dềnh qua chợ nổi Ngã Năm, nơi năm nhánh sông chụm lại, nhìn xa xa như mớ chỉ rối mà thiệt ra lại ràng buộc biết bao phận người. Trời hừng đông, sương còn bảng lảng, ghe xuồng đã tụ về, cây bẹo treo lủng lẳng đủ loại thực phẩm, trái cây như cam quýt, mận xoài… rực rỡ cả một khúc sông.
Về quê Hồ Văn Cường trải nghiệm cuộc sống mùa nước nổi, sẽ thấy miền Tây hiện ra theo cách ít ai ngờ
Không ồn ào hay náo nhiệt, vùng quê của Hồ Văn Cường (nay thuộc Đồng Tháp) mỗi mùa nước nổi lại khoác lên mình một vẻ đẹp rất riêng – nơi con nước không chỉ mang phù sa mà còn mang theo cả một nhịp sống bình dị, khó quên.
Tại cửa Ba Lạt (Ninh Bình), nơi dòng sông Hồng hòa vào Biển Đông, khi con nước vừa rút xuống lúc sáng sớm, những dải bãi bồi đẫm phù sa mềm mướt dần lộ ra. Mùi gió biển mặn mòi quyện với bùn non, chỉ cần thoảng qua cũng đủ gợi nhớ rất lâu.
Sáng sớm, khi sương còn phủ, dòng Cái Bé con nước lớn ròng mang theo những câu chuyện của bao thế hệ...
Ở cửa biển, ngư dân bám sát mép nước; người cất vó, người quăng chài, người kéo lưới. Động tác lặp lại, dứt khoát, ít sai lệch, đó là kinh nghiệm tích lũy qua nhiều mùa biển.
Giữa những ghềnh đá lởm chởm khi thủy triều rút, hình ảnh người dân cần mẫn 'truy tìm' từng con hàu sữa không chỉ là câu chuyện mưu sinh mà còn trở thành nét sinh hoạt đặc trưng của vùng biển Mũi Né (Lâm Đồng), gợi nhiều tò mò, thích thú đối với du khách.
Thủy triều vừa rút xuống cũng là lúc những người phụ nữ nơi biển Cửa Hiền (xã Nghi Lộc, tỉnh Nghệ An) bắt đầu bước chân lên những bãi đá lởm chởm, theo con nước rút để mưu sinh bằng nghề đục hàu - một công việc nhọc nhằn, tiềm ẩn nhiều hiểm nguy nhưng đã gắn bó với họ suốt nhiều năm tháng.
Tại 2 xã Vân Khánh và Tân Thạnh, nhịp sống mưu sinh của ngư dân vẫn đều đặn theo con nước. Người ra khơi đánh bắt hải sản đến người thu mua đều đang dần thay đổi cách làm để thích ứng. Giữa nhiều khó khăn, nghề biển vẫn được giữ bằng sự linh hoạt và niềm tin vào ngày mai.
Mỗi mùa nước nổi, loại cá này lại trở thành đặc sản được săn đón ở miền Tây nhờ thịt mềm, vị ngọt tự nhiên và hương vị khó quên. Dù dân dã, loại cá này vẫn khiến nhiều người 'trông ngóng' suốt cả năm.
Nằm chơi vơi nơi cửa biển phía Đông Nam thành phố Hồ Chí Minh, xã đảo Thạnh An lặng lẽ đối diện với không ít nhọc nhằn bởi sự cách trở địa lý. Thế nhưng, chính nơi đầu sóng ngọn gió ấy, suốt hơn một thập kỷ qua, cán bộ, chiến sĩ Đồn Biên phòng Thạnh An (Bộ đội Biên phòng thành phố Hồ Chí Minh) đã âm thầm, bền bỉ vun đắp 'thế trận lòng dân' bằng những việc làm cụ thể, thiết thực. Từ những mô hình dân vận gần gũi đến sự chăm lo chu đáo cho người dân, cho học sinh, hình ảnh người lính quân hàm xanh dần trở thành điểm tựa vững vàng nơi cửa biển.
Buổi sáng ở xã Vạn Lộc, biển vẫn rì rào như mọi ngày, thuyền về, chợ cá lại nhóm lên. Nhưng cùng con nước, có một thứ cũng lặng lẽ về, đó là rác. Chai nhựa, túi nilon, phao xốp, lưới rách... mắc vào rừng ngập mặn, vướng ở mép sóng, nằm chỏng chơ trên bãi đá, bám dọc chân đê. Ở làng chài, rác không còn là chuyện 'mất đẹp', mà đã trở thành câu chuyện liên quan trực tiếp đến sinh kế, môi trường sống của người dân.
Dưới cái nắng gắt những ngày hè, khi thủy triều vừa rút, những người phụ nữ ven biển Cửa Hiền (xã Hải Lộc, Nghệ An) lại lặng lẽ vác đồ nghề ra bãi đá. Trong cái nóng hầm hập, họ miệt mài 'hái lộc trời' từ những vỏ hàu sắc nhọn để mưu sinh qua ngày.
Khi trời còn chưa kịp sáng, mặt đầm phá vẫn phủ một lớp sương mỏng, chiếc đò nhỏ của vợ chồng ông Nguyễn Văn Bé đã lặng lẽ trôi giữa không gian tĩnh lặng.
Giữa trời nắng gắt gần 40 độ C, trên bãi bùn ven rừng ngập mặn ở Hà Tĩnh, nhiều phụ nữ vẫn nhọc nhằn lội bùn mò ốc để mưu sinh.
Phú Thọ là nơi hội tụ của ba dòng sông lớn: Sông Hồng, sông Lô và sông Đà. Người ta vẫn thường nhắc đến những đồi chè xanh ngắt hay rừng cọ trập trùng trù phú, ấm no... Nhưng khuất sau những triền đê vạm vỡ, bao bọc xóm làng nhiều đời nay, vẫn còn có một 'thế giới' khác âm thầm tồn tại qua hàng thế kỷ: 'Thế giới' của những xóm 'lênh đênh' nửa dưới nước nửa gửi'thân' trên bờ... Ở đây, có nhiều cuộc đời đang chìm nổi mưu sinh cùng sông nước.
Ở xã đảo Thạnh An, một địa bàn xa xôi của TPHCM, quanh năm gió biển và con nước chi phối đời sống, người dân nơi đây xem khó khăn như một phần tất yếu. Nhưng cũng chính nơi ấy, có những đảng viên lặng lẽ chọn ở lại, bám đảo, góp sức mình để giữ cho cuộc sống trên đảo không bị 'chênh chao' theo con nước.
Ngư dân vùng biển Cô Tô, Vân Đồn (Quảng Ninh) đang bước vào cao điểm khai thác sứa biển, một loại sản vật từ biển cả được ví như 'vàng trắng' ban tặng cho nơi đây.
Những ngày đầu tháng 4, nhiều bãi nuôi ngao ở xã Quảng Hà (tỉnh Quảng Ninh) rơi vào cảnh xác xơ khi ngao chết hàng loạt, nổi trắng bãi. Nhiều hộ dân sống dựa vào nghề nuôi nhuyễn thể đã mất trắng số vốn dồn vào con giống, cải tạo bãi và công chăm sóc suốt nhiều tháng qua.
Tháng Tư, nắng đầu hạ trải vàng rực rỡ trên mênh mông, bạt ngàn màu xanh của những cánh rừng sú, vẹt, bần chua. Đây cũng là thời điểm người dân sinh sống quanh khu vực Vườn quốc gia Xuân Thủy bước vào mùa khai thác cáy mật sôi động.