Bài cuối: Bản sắc văn hóa trở thành nguồn lực nội sinh
HNN - Ở xã Bình Điền, những người am hiểu văn hóa Pa Hy đang trực tiếp truyền dạy dân ca, dân vũ và nhạc cụ truyền thống cho lớp trẻ. Từ Câu lạc bộ Dân ca truyền thống dân tộc Pa Hy, mạch nguồn văn hóa được tiếp nối.
Cải biên làn điệu, đặt lời mới, sân khấu hóa, kết hợp với âm nhạc đương đại... là những cách làm mới để đưa di sản Quan họ đến gần hơn với công chúng, nhất là thế hệ trẻ. Sáng tạo không phải rời xa vốn cổ mà tìm cách để những làn điệu truyền thống tiếp tục được lắng nghe, cảm nhận và yêu mến, để di sản bước vào không gian mới mà vẫn giữ trọn cái duyên, cái tình và cốt cách Kinh Bắc.
Ai Tiau Tiêi Ra Lũ (tên thường gọi Hồ Quang Tiến), chàng trai dân tộc Bru Vân Kiều sinh năm 1993, đang nỗ lực đưa những giá trị văn hóa của dân tộc mình đến gần hơn với cộng đồng, đặc biệt là thế hệ trẻ, thông qua không gian mạng.
Việc đưa chất liệu truyền thống vào các sản phẩm nghệ thuật đang trở thành xu hướng và mở ra nhiều hướng sáng tạo, góp phần làm mới cách tiếp cận và lan tỏa những giá trị văn hóa Việt Nam. Tuy nhiên, điều này cũng yêu cầu nghệ sĩ cần sự hiểu biết, tôn trọng và trách nhiệm với những giá trị văn hóa mà sản phẩm khai thác.
Sáng 20.9, CLB Dân ca và Chèo Rạch Giá, tỉnh An Giang tổ chức kỷ niệm Ngày Sân khấu Việt Nam và giao lưu 10 CLB Dân ca và Chèo các tỉnh, thành trong khu vực.
Trên tiến trình phát triển, cùng với quá trình đô thị hóa và XDNTM, không gian làng trải qua nhiều lần chia tách, sáp nhập, đổi thay về tên gọi, địa giới hành chính, cơ cấu tổ chức. Thế nhưng, phía sau những thay đổi ấy, hồn làng vẫn được lưu giữ.
UBND thành phố vừa ban hành Kế hoạch số 488/KH-UBND triển khai thực hiện Nghị quyết số 66/2026/NQ-HĐND ngày 29/6/2026 của HĐND thành phố về quy định nội dung, mức hỗ trợ bảo tồn, phát huy giá trị di sản văn hóa phi vật thể nghệ thuật bài chòi trên địa bàn thành phố giai đoạn 2026 - 2030.
Ngày 19/9, xã Sen Ngư tổ chức lễ ra mắt Câu lạc bộ (CLB) Dân ca-Hò khơi.
Diễn ra từ ngày 16 đến 19.9, chương trình tập huấn xây dựng mô hình CLB dân ca, dân vũ của đồng bào dân tộc thiểu số vùng biên giới tại xã Đồng Văn, tỉnh Tuyên Quang đã góp phần hình thành lực lượng nòng cốt bảo tồn, trao truyền văn hóa truyền thống gắn với xây dựng đời sống văn hóa và phát triển du lịch địa phương.
Tây Đô là địa phương sở hữu hệ thống di sản văn hóa vật thể và phi vật thể phong phú, đa dạng. Việc bảo tồn và phát huy giá trị di sản đã và đang được xã quan tâm thực hiện gắn với phát triển du lịch, tạo nên những sản phẩm đặc trưng, đa dạng, góp phần thu hút du khách và thúc đẩy kinh tế của địa phương phát triển.
Tối 18/9, Nhà hát Nghệ thuật truyền thống Đà Nẵng ra mắt show diễn mới “Khai Hà Nhất Thống Yến” phục vụ du khách trong và ngoài nước.
MV "Thử lòng quân tử" mới ra mắt của Phương Mỹ Chi kéo người xem về Phú Thọ, giới thiệu ngôi đền trăm tuổi, dân ca nghi lễ hát Xoan nhằm lan tỏa giá trị văn hóa và du lịch.
Phương Mỹ Chi chính thức phát hành MV Thử lòng quân tử, ca khúc thuộc album Dân chơi dân ca.
Không bắt đầu bằng những bài học lịch sử khô khan, tình yêu quê hương, đất nước được bồi đắp cho thiếu nhi qua những chuyến đi, câu hát và trang viết. Qua nhiều hoạt động văn hóa, nghệ thuật, các giá trị truyền thống được truyền tải gần gũi, sinh động, giúp thiếu nhi thêm yêu quê hương và tự hào dân tộc.
Chèo hiếu (hát dân ca trong tang lễ) là một nét văn hoá truyền thống độc đáo của người Tày ở xã Mông Ân, huyện Bình Gia cũ, nay thuộc xã Bình Gia (tỉnh Lạng Sơn). Bản nhỏ Nà Cướm là một trong những nơi đang lưu giữ vốn di sản văn hoá phi vật thể đặc sắc đó.
Từ ngày 15-18/9, tại nhà văn hóa bản Mường Cang, Hội Văn học Nghệ thuật tỉnh phối hợp với UBND xã Than Uyên tổ chức hoạt động duy trì câu lạc bộ (CLB) múa, âm nhạc, trò chơi dân gian và dân ca dân tộc Thái xã Than Uyên năm 2026.
Cao Bằng có kho tàng dân ca khá đồ sộ với gần 80 làn điệu dân ca của 4 dân tộc: Tày, Nùng, Mông, Dao... Được kết tinh từ trí tuệ bao đời, mỗi làn điệu không chỉ mang giá trị văn hóa, lịch sử, nhân văn sâu sắc mà còn lưu giữ tiếng nói, cách diễn đạt và bản sắc riêng của từng dân tộc. Vì vậy, gìn giữ dân ca là góp phần bảo tồn tiếng nói dân tộc, để những giá trị truyền thống tiếp tục được trao truyền qua các thế hệ.
Phương Mỹ Chi tiết lộ Bảo Định không phải lựa chọn ngẫu nhiên mà là “nguyện vọng 1” cho vai nam chính của cô.
Ngày 16-9, ông Nguyễn Quốc Kỷ - Phó Chủ tịch UBND xã Phước Chánh (TP Đà Nẵng) cho biết, từ ngày 17 đến 22-9, đoàn nghệ nhân, diễn viên dân tộc Giẻ Triêng xã Phước Chánh sẽ tham gia các hoạt động trong khuôn khổ Chương trình "Vui Tết độc lập" năm 2026 tại Làng Văn hóa - Du lịch các dân tộc Việt Nam (Hà Nội). Năm nay, bà con Giẻ Triêng xã Phước Chánh đại diện cho các dân tộc của TP Đà Nẵng tham gia Chương trình "Vui Tết độc lập".
Sấng Cọ không chỉ là làn điệu dân ca, mà còn là giá trị văn hóa kết tinh trong đời sống tinh thần của đồng bào Sán Dìu xã Phú Thịnh. Dù từng đứng trước nguy cơ mai một trong làn sóng hội nhập, nhưng với tâm huyết của các nghệ nhân và chính quyền địa phương, “ngọn lửa” Sấng Cọ đang được tiếp nối, khẳng định sức sống bền bỉ.
Làn điệu dân ca quen thuộc của vùng đồng bằng Bắc Bộ – ca khúc "Trống Cơm" – vừa xuất hiện trên sân khấu của chương trình âm nhạc quốc tế "Ngôi sao Con đường tơ lụa" (Silk Way Star). Tiết mục do nam ca sĩ Đăng Khôi, đại diện của Việt Nam, trình diễn tại vòng thi mang chủ đề "Văn hóa". Đây cũng là lần đầu tiên ca khúc này được trình diễn trên một sân khấu quốc tế.
Chiều 16-9, đoàn Ban Tuyên giáo Thành ủy TPHCM do Phó Trưởng Ban Tuyên giáo Thành ủy TPHCM Đinh Thị Thanh Thủy, làm trưởng đoàn, đã đến thăm hỏi sức khỏe, trao quà tri ân Nhà thơ Lê Giang và Nghệ nhân ưu tú Cao Thị Thắng.
Trong dòng chảy âm nhạc Việt Nam đương đại, nơi truyền thống và hiện đại không ngừng giao thoa, Trần Mạnh Cường nổi lên như một gương mặt tiêu biểu của thế hệ nghệ sĩ trẻ đa tài, một nhạc sĩ 9x đã từng bước kết nối tinh hoa dân gian với “hơi thở” của đương đại…
Thực tế cho thấy, thời gian qua sự kết hợp giữa văn hóa (âm nhạc, điện ảnh…) và du lịch có thể giúp khai thác tốt hơn nguồn tài nguyên hiện có để hình thành những sản phẩm văn hóa - du lịch có sức hấp dẫn.
Giữa nhịp sống hiện đại, tiếng cồng chiêng, điệu múa và lời dân ca của người S’tiêng tại Đồng Nai vẫn đang được gìn giữ, tiếp nối qua nhiều thế hệ.
Chiếm trên 80% dân số toàn phường, đồng bào dân tộc Thái ở phường Chiềng An đang sở hữu một kho tàng di sản văn hóa phi vật thể phong phú và sâu sắc. Nhờ phát huy vai trò chủ thể của các nghệ nhân cùng sự ra đời của các câu lạc bộ bảo tồn tại cơ sở, địa phương đang tích cực gìn giữ tiếng nói, chữ viết và dân ca dân vũ truyền thống, góp phần thực hiện Đề án gắn bảo tồn văn hóa với phát triển du lịch giai đoạn 2025-2030.
Dân ca, dân vũ, trò chơi dân gian, sản vật và ẩm thực truyền thống của đồng bào các dân tộc thiểu số sẽ cùng hội tụ tại Khu di tích lịch sử Lam Kinh trong 3 ngày, từ 30.9 đến 2.10, trong khuôn khổ Lễ hội Lam Kinh năm 2026.
Nhằm bảo tồn, gìn giữ và phát huy bản sắc văn hóa truyền thống của đồng bào dân tộc Mường, sáng 13/9, UBND xã Tây Đô tổ chức lễ ra mắt Câu lạc bộ Cồng chiêng - Váy Mường Tân Lập tại thôn Hòa Sơn.
Dân ca Ví, Giặm là sản phẩm tinh thần thấm đượm hồn quê xứ Nghệ, gắn bó với đời sống và là niềm tự hào của người dân. Việc thành lập CLB dân ca từ cơ sở góp phần gìn giữ Ví, Giặm, tạo sự tiếp nối và lan tỏa tình yêu di sản đến thế hệ trẻ.
Cùng với việc phát triển kinh tế, xã Như Xuân luôn chú trọng gìn giữ, phát huy các giá trị văn hóa truyền thống của đồng bào dân tộc Thổ. Qua đó, tạo động lực thúc đẩy và lan tỏa sâu rộng phong trào “Toàn dân đoàn kết xây dựng đời sống văn hóa” tại địa phương.
Tối 12/9, tại Không gian văn hóa đường Hùng Vương, Sở Văn hóa, Thể thao và Du lịch phối hợp với UBND xã Lộc Bình tổ chức chương trình văn nghệ với chủ đề “Lộc Bình đổi mới và khát vọng”.
Giờ nghỉ trưa, tại căng tin ký túc xá một trường đại học có nhóm nữ sinh đến ngồi cạnh bàn tôi và bàn về việc chuẩn bị chương trình văn nghệ chào mừng Ngày Phụ nữ Việt Nam 20-10. Một bạn trông khá sành điệu trong nhóm lên tiếng: "Năm nay, chúng ta phải dàn dựng một tiết mục nhảy hiện đại thật sôi động mới được".
Đội văn nghệ truyền thống các bản Hồng Thu, Sì Lèng Chải, Chiêu Sải Phìn với 45 thành viên vừa được thành lập tại phường Đoàn Kết, tỉnh Lai Châu, góp phần gìn giữ bản sắc văn hóa Mông, Dao gắn với phát triển du lịch.
Từ những làn điệu dân ca, câu hò, điệu lý, chèo, xẩm, cải lương đến âm nhạc của các dân tộc thiểu số, kho tàng âm nhạc truyền thống Việt Nam đang được một thế hệ nghệ sĩ trẻ tiếp cận bằng tâm thế mới.
Lớp tập huấn nghiệp vụ văn hóa cơ sở tại xã Quài Tở góp phần xây dựng đội ngũ hạt nhân văn nghệ có kỹ năng gìn giữ, trao truyền bản sắc văn hóa Mông gắn với phát triển du lịch cộng đồng tại Bản Lồng.
Ở tuổi gần 70, Nghệ nhân Ưu tú Sầm Thị Xanh vẫn bền bỉ truyền dạy chữ Thái cổ, dân ca, dân vũ. Với bà, bảo tồn văn hóa không chỉ là gìn giữ di sản cha ông, mà còn phải để văn hóa hiện diện trong đời sống hôm nay, trở thành niềm tự hào và mở thêm sinh kế cho người dân.
Quảng Trị là vùng đất giàu truyền thống lịch sử, văn hóa, nơi ghi dấu những năm tháng đấu tranh hào hùng của dân tộc và lưu giữ nhiều làn điệu dân ca mang đậm bản sắc quê hương. Mạch nguồn lịch sử, văn hóa ấy đã trở thành nguồn cảm hứng và chất liệu sáng tác phong phú cho các nghệ sĩ thuộc Phân hội Âm nhạc, Hội Văn học Nghệ thuật (VHNT) Quảng Trị. Bằng tài năng, tâm huyết và tình yêu dành cho quê hương, các nghệ sĩ đã đưa những giá trị truyền thống vào âm nhạc, qua đó khắc họa một Quảng Trị giàu bản sắc và tràn đầy sức sống trên hành trình đổi mới, phát triển.
150 đại diện nông dân, phụ nữ và hợp tác xã đã trực tiếp nêu những vướng mắc về sản xuất, kinh doanh, chính sách hỗ trợ tại cuộc đối thoại với lãnh đạo Tỉnh ủy, UBND tỉnh Khánh Hòa vào sáng ngày 10/9.
Từ những buổi tập văn nghệ sau giờ lao động đến các chương trình giao lưu, biểu diễn phục vụ cộng đồng, đời sống văn hóa ở các khu dân cư trên địa bàn Phú Thọ đang được bồi đắp bằng những hoạt động gần gũi, thiết thực.