Tết Độc lập 2/9/2025, nước sông Hồng cuồn cuộn đổ về. Năm nay nước lớn thật, giống như những ngày cuối tháng 8/1945, khi Chủ tịch Hồ Chí Minh về Hà Nội để chuẩn bị cho khoảnh khắc lịch sử: Khai sinh nước Việt Nam Dân chủ Cộng hòa.
Tháng 8/1945, trên hành trình trở về Hà Nội từ Việt Bắc, Bác Hồ đã dừng chân tại vùng đất Phú Thượng. Những nơi Người nghỉ lại tuy giản dị, nhưng đã lặng lẽ ghi dấu bước chuyển mình của lịch sử, mở đầu cho thời khắc trọng đại của dân tộc...
Gần tám thập kỷ đã trôi qua, nhưng trong tâm trí nhà sử học Lê Văn Lan và bà Công Thị Thu - hai nhân chứng của ngày 2/9/1945 - vẫn vẹn nguyên những hình ảnh thiêng liêng buổi chiều mùa thu Ba Đình lịch sử. Ký ức của những nhân chứng lịch sử này không chỉ là những lát cắt cá nhân mà còn là những trang sử sống động, phản chiếu tinh thần thời đại.
Ngôi nhà nhỏ của gia đình cụ Nguyễn Thị An tại làng Phú Gia, phường Phú Thượng, Hà Nội là nơi Bác Hồ đã trực tiếp làm việc với đồng chí Trường Chinh - Tổng Bí thư của Đảng cùng các đồng chí Võ Nguyên Giáp, Trần Đăng Ninh về kết quả của cuộc Tổng khởi nghĩa trong cả nước, để tiến tới việc chuẩn bị soạn thảo bản Tuyên ngôn độc lập khai sinh ra nước Việt Nam Dân chủ Cộng hòa ngày 2/9/1945, nay là nước Cộng hòa xã hội chủ nghĩa Việt Nam.
Nhân kỷ niệm 80 năm Cách mạng Tháng Tám (19-8-1945 – 19-8-2025) và Quốc khánh 2-9, đồng thời nhằm tôn vinh tinh thần dân tộc trong ngày Tết Độc lập và lan tỏa tới giới trẻ hiểu nguồn gốc, ý nghĩa những món ăn mộc mạc gắn liền với ký ức về Chủ tịch Hồ Chí Minh, hoạt động giới thiệu 'Bữa cơm Tết Độc lập' đang được tổ chức tại 70 Nguyễn Du (Hà Nội), mang đến nhiều trải nghiệm cho du khách.
Trước khi vào nội thành Hà Nội soạn thảo Tuyên ngôn độc lập, Bác Hồ cùng đoàn cán bộ từ chiến khu Việt Bắc dừng chân ở ngôi nhà của cụ Nguyễn Thị An tại làng Phú Gia (nay là số 6, ngõ 319 đường An Dương Vương, phường Phú Thượng, Hà Nội).
Được xây dựng từ năm 1929, ngôi nhà năm gian mái ngói của gia đình cụ Công Ngọc Lâm và cụ Nguyễn Thị An tại làng Phú Gia nằm khép mình bên bờ sông Hồng. Ngôi nhà đã trở thành điểm dừng chân an toàn cho lãnh tụ Nguyễn Ái Quốc trong những ngày Tháng Tám lịch sử năm 1945.
Ngày 22/8, phường Phú Thượng (Hà Nội) tổ chức kỷ niệm 80 năm Ngày Bác Hồ về ở và làm việc tại địa phương, đồng thời gắn biển các công trình di tích lịch sử cách mạng. Hoạt động nhằm tri ân, phát huy giá trị di tích, giáo dục truyền thống yêu nước cho các thế hệ hôm nay và mai sau.
Sáng 22-8, phường Phú Thượng (Hà Nội) đã tổ chức lễ gắn biển công trình địa điểm lưu niệm sự kiện Cách mạng kháng chiến bến đò Xù và đình Phú Xá; công trình tu bổ, tôn tạo di tích lịch sử địa điểm lưu niệm nơi Chủ tịch Hồ Chí Minh ở và làm việc tại nhà cụ Nguyễn Thị An (phường Phú Thượng).
Niềm tự hào được đón Bác về thăm và làm việc đã được Đảng bộ, chính quyền, nhân dân quận Tây Hồ biến thành những việc làm thiết thực trong học tập và làm theo tấm gương của Người.
Tháng Giêng là thời điểm các tỉnh, địa phương tại Việt Nam nô nức tổ chức những lễ hội truyền thống. Mỗi lễ hội đều có một vẻ đẹp, nét độc đáo riêng biệt góp phần lưu giữ 'hồn cốt' Việt Nam từ hàng nghìn năm nay.
Nằm ven sông Hồng, thôn Phú Thượng xưa kia được gọi là làng Phú Gia, tên gọi nôm là làng Gạ. Dưới triều Nguyễn, làng thuộc tổng Phú Gia, huyện Từ Liêm, phủ Hoài Đức. Ngày nay, địa giới hành chính của thôn nằm gọn trong phường Phú Thượng (quận Tây Hồ, Hà Nội) được hợp lại bởi 3 ngôi làng cổ là Thượng Thụy, Phú Gia, Phú Xá.
Hòa chung niềm vui trong bầu không khí lễ hội mùa xuân đang diễn ra trên khắp cả nước, từ mùng 8 đến mùng 10 tháng Giêng hàng năm, nhân dân làng Phú Gia, hay còn gọi là Phú Thượng (Tây Hồ, Hà Nội) lại tưng bừng khai hội.
Tại đình làng Phú Gia (Hà Nội), Hội làng nghề Xôi Phú Thượng và Tiểu ban Quản lý di tích làng Phú Gia tổ chức Lễ hội Xôi lần thứ VIII.
Ngày 5/2 (tức Mùng 8 Tết Âm lịch), tại đình làng Phú Gia (quận Tây Hồ, TP Hà Nội), Hội làng nghề truyền thống Xôi Phú Thượng phối hợp với Tiểu ban Quản lý di tích làng Phú Gia tổ chức Lễ hội Xôi lần thứ VIII năm 2025.
Cứ vào ngày 8/1 âm lịch hàng năm, người dân làng Phú Gia (nay thuộc phường Phú Thượng, quận Tây Hồ) lại tổ chức Lễ hội xôi tôn vinh nghề truyền thống của làng, cầu mong mùa màng bội thu trong năm mới.
Hòa trong không khí vui tươi, phấn khởi chào mừng Xuân Ất Tỵ 2025, chào mừng Kỷ niệm 95 năm ngày thành lập Đảng Cộng sản Việt Nam, ngày 5/2, Hội làng nghề truyền thống Xôi Phú Thượng phối hợp với Tiểu ban QLDT làng Phú Gia tổ chức Lễ hội Xôi lần thứ VIII.
Ngôi nhà tại làng Phú Gia (nay là phường Phú Thượng, quận Tây Hồ, TP. Hà Nội) là nơi đầu tiên tại Thủ đô đón Bác Hồ trở về từ chiến khu Việt Bắc....
Những giai thoại gắn liền với vua Hàm Nghi và những báu vật nhà vua ban cho người dân xã Phú Gia (Hương Khê, Hà Tĩnh) được bà con lưu truyền qua nhiều thế hệ, gìn giữ cẩn thận đến ngày nay.
Trải qua hàng ngàn năm lịch sử, làng Gạ (phường Phú Thượng, quận Tây Hồ) đã được phù sa của sông Hồng bồi đắp, bởi vậy, lúa nếp làng Gạ rất thơm, nấu xôi đặc biệt ngon. Nhắc đến xôi Phú Thượng là nhắc đến một chất xôi ngon, dẻo, hòa quyện với đỗ lạc và đến nay, làng nghề này vẫn giữ được nghề làm xôi truyền thống.
Sau hơn 200 năm hình thành và phát triển, 'Nghề chằm nón ngựa Phú Gia' ở xã Cát Tường, huyện Phù Cát (Bình Định) đã được Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch công nhận là Di sản văn hóa phi vật thể quốc gia. Đây là động lực để những người ở làng nón ngựa Phú Gia quyết tâm giữ nghề, giữ nét văn hóa, tinh hoa của cha ông ngày trước.
Nghề chằm nón ngựa Phú Gia được ghi danh di sản văn hóa phi vật thể quốc gia khẳng định giá trị bền vững và sức sống mãnh liệt một sản phẩm thủ công truyền thống.
Nghề chằm nón ngựa Phú Gia (hay nón ngựa Gò Găng, tỉnh Bình Định) là một nghệ thuật truyền thống chứa đựng nhiều giá trị nghệ thuật, văn hóa, lịch sử và cộng đồng ở 'đất võ, trời văn' Bình Định.
Trở về từ chiến khu Việt Bắc, nơi đầu tiên mà Bác Hồ dừng chân là căn nhà của cụ Nguyễn Thị An tại làng Phú Gia (nay là phường Phú Thượng, quận Tây Hồ). Đến nay, ngôi nhà này trở thành Di tích lịch sử cấp Quốc gia và là 'địa chỉ đỏ' giáo dục tinh thần yêu nước cho thế hệ trẻ.
Xôi là món ăn quen thuộc hiện diện ở khắp mọi miền đất nước, nhưng chỉ ở Thủ đô và đặc biệt là ở Phú Thượng (Hà Nội), xôi mới có một sức hút kỳ lạ.
Thừa Thiên Huế là vùng đất mang dấu ấn của thời di dân mở nước hơn 700 năm. Vì thế, cội nguồn văn hóa hình thành từ sự dung hợp bản sắc văn hóa của cư dân bản địa cùng cư dân Việt từ khắp các vùng miền của đất nước. Văn hóa dân gian luôn gắn liền với đời sống tinh thần của cộng đồng người Huế.
Làng nón ngựa Phú Gia (thuộc làng Phú Gia, xã Cát Tường, huyện Phù Cát) có tuổi đời hơn 300 năm, là niềm tự hào của người Bình Định.
Hương xôi lan tỏa bốn mùa Kẻ Gạ. Hàng trăm năm qua, xôi Phú Thượng đã làm nên hương sắc Tràng An. Vị thơm ngon của xôi và tình người Kẻ Gạ trở thành chất keo bền chặt hấp dẫn thực khách.
Mấy trăm năm thịnh suy, những đôi tay gầy guộc của người làng đã cần mẫn tạo nên một di sản. Một di sản bằng sự giữ gìn truyền thống và sáng tạo, mang nét cũ xưa và cả hơi thở hiện đại của thời cuộc vào trong chiếc nón mỏng manh, nhẹ nhàng ấy.
Tháng 8/1945, Chủ tịch Hồ Chí Minh từ Chiến khu Việt Bắc về Hà Nội qua bến đò Xù, Phú Xá. Người đã đến gia đình cụ Nguyễn Thị An tại làng Phú Gia (nay là phường Phú Thượng, quận Tây Hồ) để dừng chân nghỉ ngơi và làm việc. Đến nay, ngôi nhà của cụ Nguyễn Thị An vẫn lưu giữ vẹn nguyên những kỷ niệm quý báu, những di vật, hiện vật cùng nhiều tài liệu, hình ảnh vô giá liên quan đến Chủ tịch Hồ Chí Minh.
Trong cuộc đời của mình, từ khi còn nhỏ cho đến lúc xuống tàu ra đi tìm đường cứu nước thì Hà Nội là nơi Bác Hồ kính yêu đã sống và làm việc lâu nhất. Khi nói chuyện với cán bộ và nhân dân Thủ đô, Bác thường hay dùng chữ 'Thủ đô ta' - cách nói thể hiện tình cảm và trách nhiệm của Người với 'trái tim' của cả nước.
Mảnh đất Kẻ Gạ (làng Phú Gia xưa, nay thuộc phường Phú Thượng, quận Tây Hồ) có nghề nấu xôi lâu đời. Sự khéo léo, cần cù của những người phụ nữ nơi đây giúp xôi Kẻ Gạ trở thành một món quà vừa ngon, vừa rẻ của người Hà Nội.
Làng nghề xôi Phú Thượng từ lâu đã nổi tiếng với nghề làm xôi truyền thống. Rất nhiều loại xôi mang thương hiệu làng Phú Thượng đã trở thành đặc sản ẩm thực của Thủ đô được người tiêu dùng khắp nơi yêu thích. Cứ mỗi sáng, hàng trăm chiếc ô tô chở xôi từ Phú Thượng tỏa đi khắp phố làm nên một thức quà sáng ngon miệng, mang đậm hương sắc ẩm thực Hà Thành.
Một ngày cuối tháng Hai vừa qua, người dân làng Phú Gia, xã Lộc Tiến, huyện Phú Lộc đã đổ về sân Nhà văn hóa cùng tham gia lễ phục dựng trò chơi Đu Tiên và các trò chơi dân gian. Nhìn những ánh mắt rạng ngời dõi theo những vòng đu quay, mới nhận ra trong lòng họ đang ngập tràn hạnh phúc, bởi sau 25 năm, giờ trò đu tiên mới được phục dựng trên mảnh đất quê hương.
Ở tuổi 95, bà Công Thị Thu, người từng được mệnh danh là 'hoa khôi Kẻ Gạ' xúc động kể về cuộc đời của mình và những ký ức về làng Phú Thượng (Tây Hồ, Hà Nội), nơi bà sinh ra, lớn lên.
Trải qua 139 năm, những báu vật do vua Hàm Nghi tặng cho dân làng Phú Gia, huyện Hương Khê (Hà Tĩnh) vẫn được người dân nơi đây thay nhau trông giữ cẩn thận. Bởi, họ xem đó là 'linh hồn' của làng, đem lại bình yên, mưa thuận gió hòa, mùa màng bội thu cho muôn dân.
Sáng 25/2, tại xã Lộc Tiến, huyện Phú Lộc đã khai hội đu tiên truyền thống Phú Gia. Sau nhiều năm bị mai một, đến nay, lễ hội được phục dựng để người dân và du khách trải nghiệm, vui xuân.
Hàng ngày, cứ khoảng 2-3h sáng, người dân Phú Thượng lại dậy nấu xôi. Vài tiếng sau, những thúng xôi nóng hổi, thơm phức được đặt lên xe, chở đi bán khắp phố phường.
Nghề làm xôi truyền thống tại làng Phú Thượng (quận Tây Hồ, Hà Nội) vừa được ghi danh vào Di sản văn hóa phi vật thể Quốc gia. Từ lâu, xôi Phú Thượng đã trở thành đặc sản ẩm thực thu hút nhiều thực khách trong và ngoài nước.
Ngày 17/2 (ngày 8/1 Âm lịch), người dân làng Phú Gia (nay thuộc phường Phú Thượng, quận Tây Hồ, Hà Nội) lại tổ chức lễ hội xôi tôn vinh nghề truyền thống.
Chiều 17/2, tại di tích Đình Phú Gia, quận Tây Hồ, Hà Nội tổ chức Lễ hội truyền thống Xôi Phú Thượng lần thứ VII và Lễ công bố Quyết định ghi danh Nghề làm xôi Phú Thượng vào danh mục Di sản văn hóa phi vật thể Quốc gia.