'Núc' trong bếp núc có nghĩa là gì, ngay cả học sinh giỏi Văn cũng chưa chắc giải nghĩa được

Đến bây giờ vẫn có nhiều từ chúng ta sử dụng nhiều nhưng đôi khi lại không thực sự hiểu ý nghĩa của nó là gì.

Đánh lộn sòng rồi đánh một giấc…

'Chùa Đàn, ấy là tất cả nhà văn Nguyễn Tuân, một Nguyễn-Tuân-toàn-vẹn, tinh hoa tư tưởng, tài hoa văn chương', Giáo sư Hoàng Như Mai nhận định khi viết Lời nói đầu trong bản in năm 1989 do nhà xuất bản Văn học tái bản, tr.11. Đọc tác phẩm này, về chữ nghĩa hẳn chúng ta thích thú với đoạn: 'Lãnh Út gọi Bá Nhỡ lên, bảo ban về việc ngày mai điều khiển dân ấp Mê Thảo đi đánh cây cổ thụ ở suối Vầu'. Ơ hay, cây cổ thụ này tội tình gì mà phải đánh?

Chữ và nghĩa: 'Tiếng' với dăm bảy đường nghĩa

Đây là một từ có 1 âm tiết trong tiếng Việt nhưng rất khó có thể cắt nghĩa nếu không đặt nó vào ngữ cảnh tình huống. Cũng bởi tiếng có những biến thể từ vựng với những ngữ nghĩa biểu hiện khác nhau.

Nghĩa của 'KHAO' trong 'KHÔ KHAO', 'KHÁT KHAO'

Một số từ như khô khao, khát khao, khao khát, được Từ điển từ láy tiếng Việt (Viện Ngôn ngữ - Hoàng Văn Hành chủ biên) thu thập và giải nghĩa. Vậy, khao trong những từ vừa nêu có nghĩa là gì?

Cù gù, gật gù, bầu bù

'Nác su' ý nói 'nước sâu''Trấy bù' để gọi 'quả bầu' đó thôiQua câu vần vè đáng yêu này, ta thấy với người xứ Nghệ đã phát âm 'âu' thành 'u', tuy nhiên không phải tất cả, thí dụ người ta vẫn nói đi tàu, trái đậu v.v… chứ không biến âm.

Ai cũng nói 'Ăn vóc học hay' nhưng đố bạn 'ăn vóc' là ăn cái gì?

Liệu đây là một loại thức ăn hay có ý nghĩa sâu xa nào khác?

Sự thật bất ngờ về câu thành ngữ 'Thuốc đắng dã tật'

Kì thực, đáp án đúng không phải 'giã', cũng chẳng phải 'dã'.

Câu đố Tiếng Việt: Tại sao người miền Bắc gọi là 'con lợn', người miền Nam gọi là 'con heo'?

Điều thú vị là người miền Nam dù gọi là 'con heo' nhưng lại có món bánh 'da lợn' rất ngon, chứ không gọi là bánh da heo.

Thổi giá, lùa gà, úp sọt

'Thổi giá, lùa gà, úp sọt'. Sự tổng kết này ít nhiều đã phản ánh một thực trạng cần phê phán/ lên án và cần có biện pháp ngăn ngừa hiệu quả nhất.

'Kính' trong 'cổ kính' nghĩa là gì?

Trong tiếng Việt, 'cổ kính' là từ khá thông dụng. Tuy nhiên, việc giải nghĩa từ, yếu tố cấu tạo từ của 'cổ kính' trong các sách từ điển tiếng Việt còn thiếu thống nhất.

Từ thau lau tới nhà bàn

Này cô Hai, về câu ca dao 'độc' và 'lạ' này, trước hết cần phải cám ơn nhà nghiên cứu Nguyễn Văn Hầu.

Tìm sách ngày Xuân

Lễ hội Đường sách tết trở thành điểm hẹn những ngày đầu năm mới của người dân thành phố. Từ đây, người ta chuyện trò cùng nhau bên trang sách, tặng nhau câu chữ đầu năm và cùng lan tỏa văn hóa đọc một cách có chiều sâu.

Không gian 'Nghệ thuật sách Việt Nam' tại Đường sách Tết Quý Mão

Chiều 19.1, Lễ hội Đường sách Tết Quý Mão 2023 chủ đề 'Thành phố Hồ Chí Minh - Xuân an vui, xuân thịnh vượng' đã khai mạc trên tuyến đường Lê Lợi (từ đường Nguyễn Huệ đến bùng binh Quách Thị Trang, Q1).

Đùm nhau lành rách hỡi ai ơi

Nhớ về năm tháng còn đi học, có lẽ một trong những hình ảnh yêu thương nhất, khó quên nhất đối với chúng ta còn là lúc nửa khuya giật mình tỉnh giấc. Thấy gì? Thấy mẹ còn ngồi vá/ khâu áo dưới ngọn đèn lờ mờ ánh sáng. Có bài học thuộc lòng hồi học lớp 3, sau hơn nửa thế kỷ, tôi vẫn còn nhớ như in.

Tôi, con đường nhỏ chạy lang thang

Ông nhà văn Lỗ Tấn nói phải lắm, đại khái: 'Trên trái đất này, ban đầu làm gì có đường, người ta đi mãi thành đường đó thôi'.

Đất năm dây phần do phần thủ...

Này cô Hai, có phải theo năm tháng, trong tiếng Việt có những từ không còn sử dụng hoặc dần dần phai nghĩa, vì thế, có những văn bản khi đọc, chúng ta không rõ nghĩa của nó?

Lê Minh Quốc trong 'cuộc chơi' cùng tiếng Việt

Với bộ 3 tập sách Văn hóa Việt nhìn từ tiếng Việt, nhà văn, nhà thơ, nhà nghiên cứu Lê Minh Quốc có một cuộc 'rong chơi' cùng tiếng Việt, nhưng 'nghề chơi cũng lắm công phu'!

Vì sao ngày vía Thần Tài phải mua vàng

Hầu hết sách, tài liệu nghiên cứu về tín ngưỡng thờ Thần Tài của người Việt xưa không đề cập đến tục mua vàng cầu may. Quan niệm này được cho bắt nguồn từ giới kinh doanh.