Sáng 19/4, trong khuôn khổ các hoạt động hưởng ứng Ngày Sách và Văn hóa đọc Việt Nam 21/4 và kỷ niệm 45 năm thành lập NXB Trẻ, cuộc trò chuyện giữa 3 diễn giả: GS.TS Nguyễn Đức Dân, PGS.TS Trịnh Sâm và Nhà báo Dương Thành Truyền tại buổi giao lưu 'Tiếng Việt lạ mà quen' đã khơi gợi tình yêu tiếng Việt và giới thiệu những góc nhìn mới mẻ qua 3 tác phẩm vừa ra mắt, góp phần làm giàu thêm kho tàng của bộ sách 'Tiếng Việt giàu đẹp' suốt hơn 25 năm qua.
Trong khuôn khổ Ngày Sách và Văn hóa đọc Việt Nam năm 2026, sáng 19.4, tại Đường Sách TP.HCM, Nhà xuất bản Trẻ đã tổ chức buổi giao lưu đầy cảm hứng với chủ đề 'Tiếng Việt lạ mà quen'.
Trong khuôn khổ Ngày Sách và Văn hóa đọc Việt Nam năm 2026, sáng 19-4, tại Đường sách TPHCM, NXB Trẻ tổ chức chương trình giao lưu, tọa đàm với chủ đề 'Tiếng Việt lạ mà quen'.
'Tầm nguyên từ điển' là cuốn từ điển truy tìm nguồn gốc của từ, nơi mỗi từ ngữ đều gắn với một câu chuyện về lịch sử và văn hóa.
Chiều 17-3, đoàn công tác Ban Tuyên giáo và Dân vận Thành ủy TPHCM do đồng chí Lê Văn Minh, Phó Trưởng ban Thường trực Ban Tuyên giáo và Dân vận Thành ủy TPHCM làm trưởng đoàn, đã đến thăm Nhà xuất bản Trẻ nhân kỷ niệm 45 năm ngày thành lập (24-3-1981 - 24-3-2026).
Ngôn ngữ, vốn dĩ là một không gian sống. Chạm đến hồn cốt một câu ca dao, tục ngữ... cũng đồng thời chạm vào những giá trị sâu bền của tâm thức cộng đồng.
Trong Nam có từ 'xạo xự', chưa cần phải tra từ điển, ta hoàn toàn toàn có biết đó là từ dùng chỉ những ai nói dóc, nói láo, bốc phét, là do có từ 'xạo' sờ sờ ra đó.
Vốn dòng dõi họ Lê (Lê Lai), sinh ra lớn lên ở giai đoạn đầu của nhà Nguyễn, Lê Công Trực sống qua 3 đời vua, và đều được đánh giá cao vì sự mẫn cán, một lòng tôi trung.
Trong chuyên mục Cà kê chuyện chữ nghĩa số trước, chúng tôi đã đề cập đến một số từ láy gốc Hán mông muội, mộng mị, mơ mòng. Trong bài này, chúng tôi tiếp tục phân tích nghĩa của các yếu tố trong các từ láy gốc Hán phân trần, phấn chấn, phiền phức. (Phần để trong ngoặc kép sau số mục là nguyên văn của Từ điển từ láy tiếng Việt - Viện Ngôn ngữ - Hoàng Văn Hành chủ biên; phần xuống dòng là phân tích và trao đổi của chúng tôi):
Khi mua vàng ở Việt Nam, người ta thường tính bằng chỉ, 10 chỉ là 1 lượng. Vậy tại sao lại có cách tính như vậy?
Nghe tên món bò bía, nhiều người nghĩ thành phần chính của nó là thịt bò nên khi thưởng thức thì sửng sốt thắc mắc: Vì sao gọi là bò bía mà không có bò?
Chúng ta thường thấy trong các loại hình nghệ thuật dân gian, nghệ sĩ nữ được gọi là 'đào', nghệ sĩ nam được gọi là 'kép'.
'Thực hành văn hóa tín ngưỡng Việt Nam' của tác giả Nguyễn Hạnh được nhận xét là tựa sách giàu giá trị khi gắn với kho tàng về lễ nghi, thờ cúng, phong tục tập quán từ ngàn xưa của dân tộc Việt Nam.
Là tựa sách phù hợp cho dịp Tết cổ truyền, cuốn 'Thực hành văn hóa tín ngưỡng Việt Nam' đào sâu vào các phong tục, tập tục thể hiện văn hóa tín ngưỡng của người Việt; giải thích cội nguồn, ý nghĩa và cách thực hiện, góp phần gìn giữ truyền thống.
Xót người tựa cửa hôm mai/ Quạt nồng ấp lạnh những ai đó giờ (Truyện Kiều). Thức khuya dậy sớm chuyên cần/ Quạt nồng ấp lạnh giữ phần đạo con (Ca dao).
Bằng việc 'thám bản tầm nguyên' (tra cứu đến tận nguồn gốc) trong cách cấu tạo từ, nghiên cứu những tác phẩm sử, điển cố, điển tích cũng như từ điển… học giả Nguyễn Hạnh đã đưa ra những góc nhìn tương đối mới lạ về cuộc hành trình tìm về cội nguồn tín ngưỡng người Việt, từ thời dựng nước cho đến ngày nay qua tác phẩm 'Thực hành văn hóa tín ngưỡng Việt Nam'.
Tiếp nối xu hướng những năm qua, các sàn diễn thời trang năm 2023 thường xuyên đưa người xem du ngoạn và thưởng thức thiên nhiên, văn hóa tại nhiều vùng miền đất nước. Bằng ngôn ngữ của thời trang, thông điệp gìn giữ và phát huy bản sắc Việt Nam thêm một lần được tôn vinh, lan tỏa tới công chúng trong nước và quốc tế.
Đố bạn đoán được nguồn gốc của từ 'minh tinh'?
Một chuyện đã cũ, để 'canh' mua đủ bộ Từ điển bách khoa Việt Nam 4 tập phải mất 10 năm, 1995-2005, nhưng tình cờ đọc mấy bài viết của An Chi, trước đó bút danh là Huệ Thiên thấy 'trớt quớt' và có chút suy giảm lòng tin ở bộ từ điển bách khoa đồ sộ này.
* Các truyền thuyết nào được nhắc đến trong câu ca dao 'Tục truyền tháng Bảy mưa ngâu/ Con trời lấy chú chăn trâu cũng phiền'? (Trương Văn Mỹ, quận Sơn Trà, Đà Nẵng)
Có bao giờ bạn thắc mắc tên gọi 'mưa ngâu' bắt nguồn từ đâu?
Nếu biết nghĩa chính xác của từ này thì kiến thức của bạn cũng phong phú lắm đấy!
Đây không phải là cuốn sách thuần túy giới thiệu về văn hóa của một vùng đất như kiểu địa phương chí thông thường, mà là một tập nghiên cứu dày dặn, có bề sâu, bộc lộ tư chất của một người có nền tảng học thuật và nghiên cứu bài bản. Dấu ấn thượng châu thổ do NXB Tổng hợp phát hành vào quý I năm 2021.
Học giả An Chi vốn nổi tiếng nhờ có thời gian giải đáp kiến thức 'trên trời dưới đất' trong chuyên mục 'Chuyện Đông chuyện Tây' (Tạp chí Kiến thức ngày nay). Mới đây, NXB Tổng hợp TP Hồ Chí Minh đã chọn lọc 261 câu hỏi và giải đáp thuộc lĩnh vực nguyên từ để in cuốn 'Từ nguyên' tập 1.
Các bạn đọc Truyện Kiều của Nguyễn Du, hẳn không quên mấy câu thơ: 'Mụ nghe nàng nói hay tình, Bây giờ mới nổi tam bành mụ lên'.