Đại sứ Australia tại Mỹ cho biết, các tàu ngầm hạt nhân Canberra đặt hàng Mỹ trong khuôn khổ AUKUS không phát động một cuộc tấn công nhằm vào bất kỳ ai.
Nga - Trung sắp có thương vụ vũ khí lớn, báo chí Mỹ đang dấy lên đồn đoán này, được xem như phản ứng có thể được Moskva và Bắc Kinh đưa ra nhằm đối phó việc Mỹ và đồng minh thành lập liên minh quân sự AUKUS.
Australia dự kiến có tàu ngầm hạt nhân đầu tiên nhờ AUKUS. Tuy nhiên, xưởng đóng tàu ở Mỹ, Anh đều quá tải với đơn hàng mới và thiếu nguồn lực dự phòng cho kế hoạch của Canberra.
Nhiều quốc gia Ấn Độ-Thái Bình Dương quan tâm và đang phát triển cả tàu ngầm hạt nhân và phi hạt nhân để thay thế hoặc mở rộng hạm đội của mình. Số lượng tàu ngầm ngày càng tăng khiến cuộc cạnh tranh giữa các quốc gia càng trở nên nguy hiểm.
Hải quân Mỹ vừa thử nghiệm thành công hai tên lửa đạn đạo Trident II D5LE phóng từ tàu ngầm.
Theo tờ Forbes của Mỹ, quyết định từ bỏ tàu ngầm thông thường để phát triển đội tàu ngầm hạt nhân của Australia dù rất tốn kém, nhưng lại tỏ ra hiệu quả trong việc kìm chân các tàu chiến Trung Quốc trong khu vực.
Trao đổi với phóng viên Tiền Phong ngày 4/10, GS Carlyle Thayer, Đại học New South Wales, Học viện Quốc phòng Úc, cho biết, Trung Quốc có kế hoạch bổ sung 21 tàu ngầm tấn công đa năng chạy bằng năng lượng hạt nhân (SSN) từ nay đến năm 2030.
Khác với tàu ngầm diesel, tàu ngầm chạy bằng năng lượng hạt nhân có thế mạnh là mang được nhiên liệu đủ cho 30 năm hoạt động.
Việc Hải quân Australia sẵn sàng từ bỏ thỏa thuận với Pháp để có được tàu ngầm hạt nhân Mỹ đã khiến nhiều chuyên gia phải đặt câu hỏi về mục đích.
Dựa trên việc so sánh công nghệ từ các tàu ngầm đời mới nhất của Mỹ, Anh và Pháp, có thể hiểu một phần lý do Australia ngừng thỏa thuận tàu ngầm với Paris.
Tại sao Australia - một quốc gia có hạm đội tàu ngầm nhỏ và khá cũ và không có kinh nghiệm về khai thác tàu ngầm hạt nhân, lại quyết định dốc toàn lực vào thiết kế tàu ngầm hạt nhân?
Tại thời điểm này, vẫn chưa rõ liệu Australia sẽ theo đuổi công nghệ tàu ngầm của Anh, Mỹ hay kết hợp cả hai. Dựa trên những so sánh công nghệ của các tàu ngầm Mỹ, Anh và Pháp, có thể hiểu một phần lý do Canberra ngừng thỏa thuận với Paris.
Sau khi từ bỏ hợp đồng mua tàu ngầm của Pháp; Australia hiện có thể thuê ngay tàu ngầm hạt nhân lớp Los Angeles của Mỹ để huấn luyện, mà không cần chờ tới 18 tháng để có chiếc tàu ngầm đầu tiên.
Việc Úc sẽ sở hữu ít nhất 8 tàu ngầm hạt nhân theo thỏa thuận an ninh ba bên với Mỹ và Anh không chỉ khiến Pháp nổi giận, mà còn gây bất ngờ cho Ấn Độ, khiến New Delhi không biết nên phản ứng như thế nào.
Australia quyết định hủy hợp đồng trị giá 40 tỷ USD với Pháp vì tàu ngầm thông thường của nước này không có ưu điểm nổi trội, trong khi tiến độ bị chậm, đồng thời dự án bị liên tục đội giá lên tới 65 tỷ USD.
Vật liệu chế tạo đặc biệt, thiết kế khí động học độc đáo kết hợp với động cơ phản lực nước giúp tàu ngầm hạt nhân lớp Virginia trở thành 'sát thủ dưới đại dương'. Loại tàu ngầm này có thể được Mỹ chia sẻ công nghệ cho Australia sau khi thành lập liên minh AUKUS.
Một trong những lý do Australia chuyển hướng sang tàu ngầm hạt nhân của Mỹ - Anh là vì nước này muốn sở hữu đội tàu ngầm có khả năng tuần tra Biển Đông với ít rủi ro bị phát hiện.
Dù xây dựng một lực lượng hải quân theo tiêu chuẩn khá hiện đại, mạnh mẽ, nhưng biên đội tàu ngầm lớp Collins gồm 6 chiếc của Australia lại bị cho là không tương xứng, chính vì thế nước này mới lên kế hoạch mua tàu ngầm hạt nhân của Mỹ-Anh.
Sau khi hủy hợp đồng mua tàu ngầm từ Pháp, Mỹ và Anh sẽ thay thế để cung cấp cho Australia những chiếc tàu ngầm hạt nhân giúp nước này có thêm khả năng để đối đầu với Trung Quốc trong khu vực.
Giới chức Pháp chỉ trích Australia 'phản bội' vì hủy hợp đồng mua 12 tàu ngầm lớp Barracuda trị giá gần 40 tỷ USD để theo đuổi thỏa thuận với Mỹ, Anh nhằm sở hữu tàu ngầm nguyên tử.
Thủ tướng Australia nhấn mạnh chương trình hợp tác 3 bên về chế tạo tàu ngầm hạt nhân là cần thiết cho an ninh quốc gia của Canberra và Australia sẽ tăng cường chi tiêu quốc phòng trong thời gian tới.
Truyền thông quốc tế cho biết, các tên lửa Tomahawk sẽ là vũ khí chính trên tàu ngầm hạt nhân của Australia trong tương lai.