Xung đột khiến kinh tế Trung Đông phân hóa

Phát biểu tại cuộc họp báo ở Bangkok hôm thứ Bảy (ngày 17/10), Bộ trưởng Tài chính Ả Rập Xê Út Mohammed Al-Jadaan cho biết khu vực Trung Đông và Bắc Phi (MENA) đang phân hóa thành hai nhóm: những nền kinh tế đã chuẩn bị tốt trước khủng hoảng và những nước bước vào biến động với nền tảng tài chính yếu.

Theo ông Al-Jadaan, phần lớn các thành viên Hội đồng Hợp tác Vùng Vịnh (GCC), gồm Bahrain, Kuwait, Oman, Qatar, Ả Rập Xê Út và Các Tiểu vương quốc Ả Rập Thống nhất, thuộc nhóm có khả năng chống chịu tốt hơn nhờ các cải cách cơ cấu và nguồn dự phòng tài chính được xây dựng từ trước.

Bộ trưởng Tài chính Ả Rập Xê Út Mohammed Al-Jadaan (trái) và Tổng Giám đốc IMF Kristalina Georgieva tại cuộc họp báo do Ủy ban Tiền tệ và Tài chính Quốc tế (IMFC) tổ chức ở Bangkok ngày 17/10. Ảnh: Ken Kobayashi.

Ngược lại, những quốc gia vốn gặp khó khăn về kinh tế và thiếu dư địa tài chính đang chịu sức ép lớn hơn. Ông Al-Jadaan cho rằng các nước này cần sự hỗ trợ từ cộng đồng quốc tế, đồng thời kêu gọi các quốc gia trong khu vực góp phần hạ nhiệt căng thẳng và nối lại các chương trình cải cách.

Triển vọng kinh tế khu vực tiếp tục chịu nhiều bất định do thời gian và mức độ nghiêm trọng của xung đột liên quan đến Iran. Giá năng lượng duy trì ở mức cao và gián đoạn thương mại có nguy cơ làm suy yếu hoạt động kinh tế, gia tăng áp lực lên ngân sách và đời sống người dân.

Trong báo cáo Triển vọng Kinh tế Thế giới công bố tuần này, Quỹ Tiền tệ Quốc tế (IMF) đã hạ dự báo tăng trưởng năm 2026 của khu vực MENA xuống âm 2%, thấp hơn 1,5 điểm phần trăm so với dự báo hồi tháng 7. Mức điều chỉnh này trái ngược với tăng trưởng 3,3% mà khu vực ghi nhận trong năm 2025.

Tổng Giám đốc IMF Kristalina Georgieva cho biết tổ chức đang phối hợp với các nền kinh tế dễ bị tổn thương để xây dựng nhiều chương trình hỗ trợ tài chính và chính sách phù hợp với điều kiện của từng nước.

Iraq và Lebanon là hai trường hợp được IMF đặc biệt quan tâm. Theo bà Georgieva, Iraq đã đề nghị một chương trình hỗ trợ và IMF dự kiến đồng hành thông qua cả nguồn lực tài chính lẫn tư vấn chính sách. Quỹ cũng đang làm việc với chính quyền Lebanon nhằm thúc đẩy tiến triển trong các nỗ lực hỗ trợ kinh tế.

Ông Al-Jadaan cảnh báo chiến tranh và xung đột không chỉ gây tổn thất nhân đạo mà còn tạo ra những thiệt hại kinh tế lớn, với tác động lan rộng trong khu vực. Khả năng phục hồi của từng quốc gia vì vậy sẽ phụ thuộc đáng kể vào nền tảng tài chính sẵn có, hiệu quả cải cách và mức độ hỗ trợ quốc tế trong thời gian tới.