Sự can dự ngày càng tăng của Trung Quốc tại Ấn Độ Dương đã mang đến thách thức cho Ấn Độ trong việc duy trì tầm ảnh hưởng tại vùng biển chiến lược này.
Tầm nhìn về một 'Ấn Độ Dương - Thái Bình Dương tự do và rộng mở' của cố Thủ tướng Nhật Bản Shinzo Abe đã tạo tiền đề cho những thay đổi trong cạnh tranh chiến lược ở châu Á.
Dự định đã được công bố từ hồi tháng Tư vừa qua nhưng đến nay thời điểm cụ thể mới được xác định: Tổng thống Mỹ Joe Biden mời lãnh đạo các đảo quốc ở khu vực Thái Bình Dương tham dự cuộc gặp cấp cao ở Mỹ vào ngày 28 và 29/9 tới.
Tướng Đức hôm 31/8 cho biết nước này có kế hoạch mở rộng hiện diện quân sự ở Ấn Độ Dương - Thái Bình Dương thông qua việc điều thêm tàu chiến và tham gia tập trận cùng đồng minh.
Với khả năng kết nối mọi cường quốc, Hiệp hội các quốc gia Đông Nam Á (ASEAN) đóng vai trò như một yếu tố quan trọng trong tầm nhìn của Mỹ về khu vực Ấn Độ Dương - Thái Bình Dương.
Theo phóng viên TTXVN tại Tokyo, ngày 4/8, Bộ trưởng Ngoại giao Nhật Bản Yoshimasa Hayashi và những người đồng cấp của các nước thành viên Hiệp hội Các quốc gia Đông Nam Á (ASEAN) đã cam kết hợp tác để thúc đẩy an ninh hàng hải tại khu vực Ấn Độ Dương - Thái Bình Dương.
Theo các nhà phân tích, Hàn Quốc cần đưa ra 'chiến lược phù hợp với khoảng cách' giữa cuộc đua bá chủ của Mỹ và Trung Quốc vào khu vực Ấn Độ - Thái Bình Dương.
Shinzo Abe là kiến trúc sư của chiến lược Ấn Độ Dương - Thái Bình Dương, nhưng song hành với tầm nhìn đó của ông là sự biện minh cho quá khứ của nước Nhật.
Vào tháng 4 năm ngoái, Hội đồng châu Âu đã nhất trí về Chiến lược hợp tác của EU ở Ấn Độ Dương - Thái Bình Dương.
Các nhà lập pháp đảng Dân chủ và Cộng hòa của Mỹ vào tuần tới sẽ giới thiệu dự luật giúp thúc đẩy Nhà Trắng tăng cường đầu tư cho khu vực Ấn Độ Dương - Thái Bình Dương.
Tối 16/6, tại New Dehli, các Bộ trưởng Ngoại giao ASEAN và Ấn Độ đã tham dự phiên thảo luận cấp bộ trưởng về 30 năm quan hệ ASEAN - Ấn Độ trong khuôn khổ Đối thoại Delhi lần thứ 12 với chủ đề 'Xây dựng cầu nối Ấn Độ Dương – Thái Bình Dương'.
Ngày 16/6, tại New Delhi, Đối thoại Delhi lần thứ 12 giữa Ấn Độ và Hiệp hội các nước Đông Nam Á (ASEAN) đã khai mạc và diễn ra trong 2 ngày.
Tại Đối thoại Shangri-La 2022, Bộ trưởng Quốc phòng Canada Anita Anand đã nhấn mạnh cam kết trong việc xây dựng một Ấn Độ Dương - Thái Bình Dương tự do, cởi mở và bao trùm, trong đó có chiến lược Ấn Độ Dương - Thái Bình Dương sắp được Ottawa công bố, nhằm định hướng Canada tham gia sâu hơn vào khu vực, đồng thời nhấn mạnh mục tiêu của Canada là đa dạng hóa và tăng cường hiện diện trong các hoạt động hỗ trợ khu vực từ góc độ quốc phòng.
Hội nghị thượng đỉnh kinh doanh Ấn Độ Dương – Thái Bình Dương lần thứ 2 có nội dung trọng tâm hợp nhất phát triển các ngành công nghiệp trong một khu vực tự do.
Thứ trưởng Bộ Ngoại giao Mỹ Wendy Sherman cho biết ASEAN và Mỹ chia sẻ tầm nhìn chung về an ninh khu vực Ấn Độ Dương - Thái Bình Dương, các thách thức toàn cầu về y tế và khí hậu.
Vừa qua, Tổng thống Mỹ Joe Biden đã có chuyến công du châu Á thăm Hàn Quốc và Nhật Bản. Giới chuyên gia chính trị quốc tế đánh giá, trong Tuyên bố chung Mỹ - Nhật Bản, hai nước đã cho thấy những cam kết mạnh mẽ về nỗ lực củng cố trật tự quốc tế tự do và rộng mở. Trong khi đó, chuyến thăm Hàn Quốc của Tổng thống Biden cũng đã giúp hai nước đạt được nhiều thỏa thuận quan trọng.
Chuyến thăm Ấn Độ của Thủ tướng Anh Boris Johnson vào cuối tháng 4 vừa qua được coi là một phần trong nỗ lực kiên trì thực hiện mục tiêu củng cố quan hệ Anh - Ấn cũng như chính sách nghiêng sang Ấn Độ Dương - Thái Bình Dương được nêu trong bản Đánh giá tích hợp năm 2021.
Ngày 24/5, lãnh đạo 4 quốc gia thuộc 'Bộ tứ' khẳng định sẽ làm việc cùng nhau để bảo vệ khu vực Ấn Độ Dương – Thái Bình Dương mở và tự do, đồng thời chống biến đổi khí hậu.
Liên minh châu Âu đã quyết tâm đẩy mạnh chiến lược quốc phòng của mình ở khu vực Ấn Độ Dương - Thái Bình Dương vì lo ngại về sự hiện diện ngày càng tăng của Trung Quốc và mối quan ngại đối với trật tự quốc tế mới do cuộc khủng hoảng ở Ukraine.
Chính phủ Mỹ dự kiến sẽ khởi động một sáng kiến kinh tế ở khu vực Ấn Độ Dương – Thái Bình Dương nhân dịp Tổng thống Joe Biden thăm Nhật Bản trong tháng này, Đại sứ Nhật Bản tại Mỹ Koji Tomita cho biết ngày 9/5.
Theo giới quan sát, hội nhập kinh tế vẫn là vấn đề cốt lõi thúc đẩy lợi ích của Mỹ-ASEAN và sẽ được bàn thảo tại Hội nghị cấp cao đặc biệt sắp tới.
Đức và Ấn Độ nhấn mạnh tầm quan trọng của thương mại không bị cản trở và tự do hàng hải phù hợp với luật pháp quốc tế, đặc biệt là UNCLOS 1982 ở tất cả các vùng biển, bao gồm Ấn Độ Dương và Biển Đông.
Trong tuyên bố chung ngày 2/5, Đức và Ấn Độ nhấn mạnh tầm quan trọng của một khu vực Ấn Độ Dương - Thái Bình Dương tự do, rộng mở và thống nhất, trong đó thừa nhận nhận vai trò trung tâm của Hiệp hội các quốc gia Đông Nam Á (ASEAN).
Theo thông báo từ Nhà Trắng, ngày 12 và 13.5 tới sẽ diễn ra hội nghị cấp cao đặc biệt Mỹ - ASEAN với sự tham gia của Tổng thống Joe Biden và các lãnh đạo Hiệp hội Các quốc gia Đông Nam Á (ASEAN). Bên cạnh ý nghĩa biểu tượng nhằm kỷ niệm gần nửa thế kỷ thiết lập quan hệ đối tác – đối thoại giữa hai bên, hội nghị còn là dịp để thể hiện cam kết lâu dài của Mỹ đối với ASEAN, công nhận vai trò trung tâm của ASEAN trong việc đưa ra các giải pháp bền vững cho những thách thức cấp bách nhất và đặc biệt sẽ bàn đến Khuôn khổ kinh tế Ấn Độ Dương - Thái Bình Dương (IPEF), vốn được Mỹ coi như một trụ cột cho Chiến lược của mình với khu vực.
Theo thông báo từ Nhà Trắng, ngày 12 và 13.5 tới sẽ diễn ra hội nghị cấp cao đặc biệt Mỹ - ASEAN với sự tham gia của Tổng thống Joe Biden và các lãnh đạo Hiệp hội Các quốc gia Đông Nam Á (ASEAN). Bên cạnh ý nghĩa biểu tượng nhằm kỷ niệm gần nửa thế kỷ thiết lập quan hệ đối tác – đối thoại giữa hai bên, hội nghị còn là dịp để thể hiện cam kết lâu dài của Mỹ đối với ASEAN, công nhận vai trò trung tâm của ASEAN trong việc đưa ra các giải pháp bền vững cho những thách thức cấp bách nhất và đặc biệt sẽ bàn đến Khuôn khổ kinh tế Ấn Độ Dương - Thái Bình Dương (IPEF), vốn được Mỹ coi như một trụ cột cho Chiến lược của mình với khu vực.
Tình hình thế giới những tháng đầu năm 2022 chuyển biến nhanh và phức tạp khó lường, sự cạnh tranh địa chính trị giữa các nước và các khu vực cũng đã tăng tốc theo. Sau khi Mỹ chính thức công bố chiến lược Ấn Độ Dương - Thái Bình Dương, thì Liên minh châu Âu (EU) cũng tăng cường quan hệ với các đối tác lớn nhằm thể hiện sự can dự tích cực của EU với châu Á, đặc biệt quan hệ đối tác thiết yếu với Nhật Bản.
Chuyến thăm của Thủ tướng Anh Boris Johnson tới Ấn Độ kết thúc ngày 22/4 đánh dấu bước phát triển quan trọng trong quan hệ hợp tác quốc phòng và thương mại giữa Anh và quốc gia Nam Á đóng vai trò then chốt trong chiến lược ngả về Ấn Độ Dương - Thái Bình Dương của 'nước Anh toàn cầu'.
Ngoại trưởng Trung Quốc Vương Nghị cáo buộc Washington đang cố gắng xây dựng một phiên bản NATO ở khu vực Ấn Độ Dương - Thái Bình Dương.
EU tái khẳng định quyết tâm tăng cường cam kết về an ninh và quốc phòng với các đối tác trong khu vực, chẳng hạn bằng cách tăng cường đối thoại và quan hệ song phương.
Việt Nam quan tâm và mong muốn thúc đẩy hợp tác với Mỹ, hy vọng các sáng kiến hợp tác góp phần vào hòa bình, ổn định và phát triển khu vực.
Người phát ngôn Bộ Ngoại giao cho biết Việt Nam quan tâm và mong muốn thúc đẩy hợp tác với Mỹ, hy vọng các sáng kiến hợp tác góp phần vào hòa bình, ổn định và phát triển khu vực.
Ngày 11/2, Mỹ chính thức công bố chiến lược Ấn Độ Dương – Thái Bình Dương, trong đó nhắc đến Việt Nam. Việt Nam khẳng định quan tâm và mong muốn thúc đẩy hợp tác với Mỹ cũng như tất cả các đối tác khác.
Hôm 11/2, Mỹ công bố một chiến lược Ấn Độ Dương – Thái Bình Dương, trong bối cảnh biên giới Nga – Ukraine căng thẳng.
Anh cam kết dành 25 triệu bảng (34 triệu USD) để tăng cường an ninh ở khu vực Ấn Độ Dương – Thái Bình Dương theo thỏa thuận với Úc. Lãnh đạo hai nước tuyên bố phản đối mạnh mẽ những hành động đơn phương làm gia tăng căng thẳng ở Biển Đông.
Như một phần trong thỏa thuận an ninh ký kết với Australia, Chính phủ Anh cam kết khoản hỗ trợ 25 triệu bảng (khoảng 44 triệu USD) nhằm tăng cường an ninh và phát triển tại khu vực Ấn Độ Dương-Thái Bình Dương.