Trước tình hình gia tăng bệnh không lây nhiễm liên quan đến tác hại của đồ uống có đường, Tiến sĩ Angela Pratt, Trưởng đại diện Tổ chức Y tế Thế giới (WHO) tại Việt Nam đã có chia sẻ về những giải pháp kiểm soát đồ uống có đường, hướng tới mục tiêu vì sức khỏe người dân.
Để hạn chế tiêu dùng và sử dụng đồ uống có đường, WHO nhấn mạnh các quốc gia cần áp dụng đồng bộ các biện pháp. Trong đó, thuế là biện pháp có hiệu quả cao và chi phí thấp.
Tổ chức Y tế thế giới nhấn mạnh các quốc gia cần áp dụng đồng bộ các biện pháp: áp thuế đối với đồ uống có đường, truyền thông trên diện rộng về tác hại của tiêu dùng thường xuyên của loại nước này.
Hơn một thập kỷ qua, nhiều quốc gia trên thế giới đã chủ động áp dụng chính sách thuế với đồ uống có đường nhằm xây dựng nền tảng sức khỏe cộng đồng bền vững và góp phần định hướng thị trường tiêu dùng lành mạnh. Thực tế cho thấy, những chính sách này đã mang lại nhiều kết quả tích cực.
Trung tâm Vì sự phát triển Phụ nữ Bắc Trung Bộ – Hội Liên hiệp Phụ nữ Việt Nam tổ chức hoạt động truyền thông 'Nâng cao nhận thức cộng đồng về đồ uống có đường', hướng đến hội viên phụ nữ cấp cơ sở.
Tiêu thụ đồ uống có đường tại Việt Nam đang gia tăng nhanh chóng, gây ra những lo ngại lớn về sức khỏe cộng đồng. Từ năm 2009 đến 2023, lượng tiêu thụ đồ uống có đường đã tăng phi mã gấp 4 lần, với tổng lượng tiêu thụ tăng từ 3,44 tỷ lít năm 2009 lên 6,67 tỷ lít năm 2023, gần gấp đôi trong vòng hơn một thập kỷ.
Trung bình mỗi người Việt tiêu thụ khoảng 66,5 lít nước ngọt mỗi năm, tương đương 1,3 lít mỗi tuần. Tiêu thụ đồ uống có đường thường xuyên được chứng minh làm tăng nguy cơ mắc loạt bệnh không lây nhiễm nguy hiểm.
'Đánh thuế đồ uống có đường là một lựa chọn đạo đức, một trách nhiệm chính trị và là một chiến lược y tế công khôn ngoan. Việt Nam không thể tiếp tục chậm trễ thêm nữa', TS Angela Pratt - Trưởng đại diện WHO tại Việt Nam khuyến cáo.
Báo cáo của Bộ Y tế cho thấy, mức độ tiêu thụ đồ uống có đường tại nước ta tăng nhanh trong những năm gần đây và đã gây ra những lo ngại về sức khỏe cộng đồng. Dù đã muộn nhưng rất cần có giải pháp tổng thể để giảm lượng tiêu thụ đồ uống có đường và giảm thấp nhất tác động xấu của loại sản phẩm này đối với sức khỏe.
Việc tiêu thụ đồ uống có đường tăng tỷ lệ thuận với số người mắc bệnh đái tháo đường, tăng huyết áp, bệnh tim mạch, đột quỵ, tử vong, ung thư… đang gây ra gánh nặng lớn cho hệ thống y tế, đe dọa sức khỏe của thế hệ tương lai.
Tỉ lệ người mắc bệnh không lây nhiễm tại Việt Nam đang cao, và tình trạng thừa cân béo phì cũng gia tăng nhanh chóng. Nguyên nhân được các nhà khoa học đưa ra là tiêu thụ quá nhiều đồ uống có đường.
Có bằng chứng mạnh mẽ cho thấy những người thường xuyên dùng đồ uống có đường phải đối mặt với mức tăng cao nguy cơ mắc bệnh tiểu đường loại 2, bệnh tim, đột quỵ và ung thư.
Việt Nam đang đối mặt với thực trạng đáng báo động: Mức tiêu thụ đồ uống có đường tăng nhanh chưa từng thấy, đặc biệt ở nhóm trẻ em và thanh thiếu niên. Theo Bộ Y tế, nếu không hành động kịp thời bằng những chính sách đủ mạnh, trong đó có việc áp thuế tiêu thụ đặc biệt, chúng ta sẽ phải trả giá đắt bằng chính sức khỏe và sinh mạng của người dân.
Theo kết quả nghiên cứu của Trường Đại học Y tế Công cộng, nếu áp thuế để tăng giá bán lẻ đồ uống có đường lên 20% như khuyến cáo của Tổ chức Y tế thế giới (WHO) thì tỷ lệ thừa cân, béo phì tại Việt Nam có thể giảm lần lượt 2,1% và 1,5%, phòng tránh được 80.000 ca đái tháo đường, tiết kiệm cho hệ thống y tế gần 800 tỷ đồng.
WHO khuyến nghị áp thuế tiêu thụ đặc biệt đối với đồ uống có đường nhằm làm tăng giá thành, từ đó giảm tiêu dùng.
Sự hiện diện khắp mọi nơi của các sản phẩm đồ uống có đường, từ tủ lạnh trong nhà đến cổng trường, quán xá đang âm thầm 'cuốn' trẻ em vào vòng xoáy tiềm ẩn nguy cơ bệnh tật. Vậy đồ uống có đường gây hại gì cho sức khỏe của trẻ?
Vừa qua, Trung tâm Vì sự phát triển Phụ nữ Bắc Trung Bộ (thuộc Hội Liên hiệp Phụ nữ Việt Nam) đã tổ chức cuộc thi truyền thông với chủ đề 'Đồ uống có đường – Hiểu đúng, uống đúng' tại Trường THPT Ngô Quyền, huyện Bố Trạch, tỉnh Quảng Bình.
Năm 2023, tiêu thụ độ uống có đường tại Việt Nam đạt 6,67 tỉ lít, tăng hơn 4 lần so với năm 2009. Cùng với sự gia tăng đó, tỉ lệ thừa cân béo phì và tiểu đường ở Việt Nam cũng tăng gần gấp đôi.
Sáng 16/5, tại Hà Nội, Trung ương Đoàn TNCS Hồ Chí Minh đã tổ chức cuộc tọa đàm chuyên sâu với chủ đề 'Tìm hiểu về tác hại của đồ uống có đường đối với thanh thiếu nhi hiện nay'. Sự kiện thu hút sự tham gia của đại diện nhiều tổ chức trong nước và quốc tế, theo hình thức trực tiếp và trực tuyến, nhằm cảnh báo sớm và thúc đẩy các giải pháp bảo vệ sức khỏe thế hệ trẻ.
Nhiều nghiên cứu chỉ ra rằng, tiêu thụ quá mức đồ uống có đường gây hại cho sức khỏe, làm gia tăng béo phì, đái tháo đường và các bệnh không lây nhiễm khác...
Thường xuyên dùng đồ uống có đường đối mặt với nguy cơ cao mắc bệnh tiểu đường tuýp 2, bệnh tim, đột quỵ và ung thư. Đáng lo ngại, mức tiêu thụ loại đồ uống này ở Việt Nam đang tăng nhanh, trung bình mỗi người uống 70 lít/năm.
Từ ly trà sữa trân châu béo ngậy, lon nước ngọt mát lạnh đến những chai nước tăng lực đầy năng lượng - đồ uống có đường đang len lỏi vào từng ngóc ngách cuộc sống hiện đại. Trung bình, mỗi người Việt Nam uống gần 70 lít đồ uống có đường mỗi năm, tương đương 1,3 lít mỗi tuần.
Trung bình một người Việt Nam tiêu thụ khoảng 46,5g đường tự do/ngày, cao gần gấp đôi so với mức khuyến cáo của Tổ chức Y tế thế giới. Thói quen sử dụng đồ uống có đường ngày càng tăng ở người Việt, kéo theo nguy cơ bệnh tật, tăng cân, béo phì ở cả người lớn và trẻ nhỏ...
Người Việt trung bình tiêu thụ 70 lít đồ uống có đường mỗi năm, tương đương 1,3 lít/tuần/người. Liên tục sử dụng thức uống này dẫn tới nguy cơ mắc đái tháo đường type 2, rối loạn chuyển hóa, bệnh tim mạch.
Bằng chứng từ các quốc gia cho thấy, khi đánh thuế cao với đồ uống có đường, người dân sẽ chuyển sang uống các đồ lành mạnh hơn.
Theo Tổ chức Y tế Thế giới (WHO), việc thường xuyên sử dụng đồ uống có đường (ĐUCĐ) làm gia tăng nguy cơ mắc các bệnh như tim mạch, ung thư... Đây là vấn đề nghiêm trọng, bởi những nhóm bệnh này là nguyên nhân hàng đầu gây tử vong tại Việt Nam.
Chỉ ra những nguy cơ gia tăng các bệnh không lây nhiễm, TS.Angela Pratt cho rằng giải pháp hiệu quả là áp dụng thuế để khiến giá đồ uống có đường đắt đỏ hơn, từ đó giúp giảm tiêu dùng các sản phẩm này.
Người càng uống nhiều đồ uống có đường càng tử vong sớm. So với việc uống đồ uống có đường ít hơn 1 lần/tháng thì người uống 1-4 lần/tháng có nguy cơ tử vong cao hơn 1%; uống 2-6 lần/tháng có nguy cơ cao hơn 6%; uống 1-2 lần/ngày tăng 14% và uống trên 2 lần/ngày tăng 21%.