Lốc xoáy là hiện tượng nguy hiểm, khó dự báo, thường xảy ra trong các cơn bão. Nhận diện sớm và ứng phó đúng cách là chìa khóa để bảo vệ bản thân trước 'cơn cuồng phong' bất ngờ.
Theo Phó giáo sư, Tiến sĩ, Giám đốc Trung tâm dự báo khí tượng thủy văn Quốc gia Mai Văn Khiêm, dông lốc, lốc xoáy là hiện tượng xảy ra liên tục, đặc biệt vào mùa mưa bão, đặc biệt biến đổi khí hậu làm tăng năng lượng và hơi nước trong khí quyển, kích hoạt các cơn dông mạnh hơn và dễ hình thành lốc xoáy hơn. Tần suất và cường độ của các hiện tượng thời tiết cực đoan như dông lốc đang có xu hướng gia tăng, gây thiệt hại nghiêm trọng về người và tài sản.
Trước xu thế thời tiết cực đoan do biến đổi khí hậu, bài học lớn rút ra là nâng cao năng lực dự báo, cảnh báo, ứng phó từ sớm, từ xa, đồng thời xây dựng kịch bản đa thiên tai với từng địa phương.
Theo Phó Giáo sư, Tiến sĩ, Giám đốc Trung tâm Dự báo khí tượng thủy văn Quốc gia Mai Văn Khiêm, dông lốc, lốc xoáy là hiện tượng xảy ra liên tục, đặc biệt vào mùa mưa bão, đặc biệt biến đổi khí hậu làm tăng năng lượng và hơi nước trong khí quyển, kích hoạt các cơn dông mạnh hơn và dễ hình thành lốc xoáy hơn.
Lốc xoáy được hình thành từ sự kết hợp của nhiều yếu tố khí tượng phức tạp, chủ yếu xuất hiện trong những cơn giông hoặc cơn bão mạnh.
Trận lốc xoáy vừa quét qua nhiều xã ở Ninh Bình gây hậu quả nghiêm trọng, khiến 9 người thiệt mạng và 24 người bị thương. Trên thế giới có nhiều quốc gia cũng thường xuyên phải hứng chịu lốc xoáy thảm khốc, có trận lốc xoáy khiến cả trăm người thiệt mạng, hàng nghìn người bị thương.
Cơ quan khí tượng khuyến cáo người dân khi thấy các dấu hiệu của cơn dông lốc như mây đen mịt mù, không khí lạnh và gió mạnh nên tìm nơi trú ẩn vào các vị trí an toàn; ở trong nhà không nên ra ngoài.
Xuất hiện bất ngờ không thể dự báo trước, sức tàn phá không kém vùng tâm bão, lốc xoáy là 'kẻ hủy diệt nguy hiểm' nhất trong bão, cùng với lũ quét và sạt lở đất, gây ra thiệt hại đặc biệt lớn về người và vật chất.
Các cơn lốc xoáy dù quy mô nhỏ nhưng tốc độ gió lại rất lớn, tương đương với gió trong bão và gió giật mạnh trong các cơn dông. Do vậy, người dân cần lưu ý các khuyến cáo dưới đây.
Các trận lốc xoáy này có quy mô rất nhỏ (vài chục tới vài trăm mét), thời gian xảy ra ngắn (vài phút tới vài chục phút) và thường chỉ được ghi nhận ở những vùng không gian rộng như cánh đồng, dọc các đường cao tốc và ít khi ghi nhận được trong thành phố do không gian chật hẹp.
Về bản chất, hiện tượng 'vòi rồng' cũng tương tự như một cơn bão mạnh nhưng cực nhỏ cả về kích thước lẫn thời gian tồn tại để radar hoặc vệ tinh có thể phát hiện được.
Nhiều trận lốc xoáy đã xuất hiện ở Ninh Bình, Hưng Yên và Thanh Hóa xảy ra vào ngày 29/9, gây thiệt hại nghiêm trọng về người và tài sản.
Những cơn lốc xoáy dù quy mô nhỏ nhưng tốc độ gió lại rất lớn, tương đương với gió trong các cơn bão và gió giật mạnh trong các cơn dông. Trong khi tâm bão 10 đổ bộ đất liền Nghệ An - Hà Tĩnh, các tỉnh Ninh Bình, Hưng Yên, Hải Phòng... bất ngờ xuất hiện lốc xoáy, gây thiệt hại nặng nề về người, tài sản.
Liên quan đến các vụ việc lốc xoáy gây nhiều thiệt hại ở Ninh Bình, Hưng Yên và nhiều tỉnh khác ngày 29/9, các chuyên gia cảnh báo dù phạm vi hẹp, song tốc độ gió trong lốc xoáy rất lớn, khó dự báo, gây nguy hiểm cho tính mạng và tài sản người dân.
Trong Bão số 10, lốc xoáy đã làm 11 người chết ở Ninh Bình, Hưng Yên. Các chuyên gia khí tượng lý giải về hiện tượng dông lốc, lốc xoáy và khuyến cáo các kỹ năng phòng tránh.
Bão số 10 Bualoi khi đi vào Bắc Trung Bộ thì phần rìa phía bắc nằm ở vùng đồng bằng Bắc Bộ xảy ra giông mạnh. Nhiều ổ giông lớn hình thành kèm theo đó là các cơn lốc xoáy được ghi nhận ở nhiều địa phương miền Bắc.
Trận lốc xoáy kinh hoàng quét qua Ninh Bình sáng 29/9, cướp đi sinh mạng của 9 người, là một trong những hiện tượng thời tiết cực đoan nguy hiểm và khó lường nhất...
Các chuyên gia lý giải nguyên nhân khiến lốc xoáy quét qua nhiều tỉnh, thành miền Bắc, gây thiệt hại nặng về người và tài sản.
Do ảnh hưởng của hoàn lưu phía bắc cơn bão Bualoi, trong sáng 29/9, đã ghi nhận nhiều trận dông mạnh kèm theo lốc xoáy tại các tỉnh ở Ninh Bình, Hưng Yên, Hải Phòng.
Trong ngày 29/9, bão số 10 đã đi vào đất liền các tỉnh khu vực miền Trung. Tại nhiều địa phương, đã ghi nhận các cơn lốc xoáy xảy ra.
Ninh Bình xuất hiện lốc xoáy trong Bão số 10 (Bualoi) đã khiến nhiều người thương vong. Đáng nói, khu vực xảy ra lốc xoáy nằm khá xa tâm bão (Nghệ An - Hà Tĩnh).