Chuyên gia cho rằng các cán bộ dám nghĩ, dám làm thường rất đơn độc, gặp nhiều nguy hiểm nên cần có cơ chế bảo vệ bằng những hành lang pháp lý cụ thể.
Xây dựng và hoàn thiện thể chế, tháo gỡ rào cản, vướng mắc trong quá trình thực thi công vụ là giải pháp quan trọng để loại bỏ tâm lý không dám làm, không dám chịu trách nhiệm của cán bộ, công chức.
Chính phủ vừa ban hành Nghị định số 73/2023/NĐ-CP ngày 29-9-2023 quy định về khuyến khích, bảo vệ cán bộ năng động, sáng tạo, dám nghĩ, dám làm, dám chịu trách nhiệm vì lợi ích chung. Đây là cơ sở cởi 'nút thắt' cho sự năng động, sáng tạo trong đội ngũ cán bộ các cơ quan hành chính hiện nay.
Khuyến khích, bảo vệ cán bộ năng động, sáng tạo, dám nghĩ, dám làm, dám chịu trách nhiệm vì lợi ích chung được xem như một 'luồng gió mới' tác động tích cực đến tâm lý xã hội và tạo niềm tin, nền tảng để cán bộ phấn đấu vượt khó, sáng tạo trong nhiệm vụ được giao.
Đổi mới sáng tạo, dám nghĩ, dám làm trong điều kiện hiện nay là yêu cầu khách quan đối với đội ngũ cán bộ, đảng viên, công chức, viên chức trong các lĩnh vực của đời sống xã hội và cán bộ, chiến sĩ Quân đội, nhất là trong những công việc mới, công việc có tính chất khó khăn, phức tạp.
Bộ trưởng Bộ Tư pháp và Bộ trưởng Bộ Nội vụ cùng cho rằng, vấn đề cán bộ sợ trách nhiệm là có, dự kiến Bộ Nội vụ sẽ trình Chính phủ Nghị định về bảo vệ cán bộ dám nghĩ, dám làm trong tháng 8 này.
Nghĩ thì dễ, nói cũng không khó, nhưng dám làm hay không và làm như thế nào mới là khó. Chỉ khi bắt tay vào thực hiện, triển khai bằng những hành động cụ thể thì những suy nghĩ, lời nói mới được kiểm chứng trong thực tế. Nếu không làm, không hành động thì tất cả những lời nói, ý nghĩ cũng chỉ là lý thuyết, không tạo ra được sự thay đổi trong cuộc sống. Chính vì vậy, dám làm thể hiện quyết tâm, dũng khí rất cao của người cán bộ, đảng viên.
Thời gian gần đây, ở nhiều diễn đàn từ Trung ương đến địa phương đã nhắc đến tình trạng một bộ phận cán bộ, công chức có tâm lý e dè, sợ sai, sợ trách nhiệm, không dám tham mưu đề xuất xử lý công việc.
Tại Hội nghị Quân ủy Trung ương lần thứ 6, nhiệm kỳ 2020-2025 vừa qua, Tổng Bí thư Nguyễn Phú Trọng, Bí thư Quân ủy Trung ương đã có chỉ đạo rất sâu sắc về công tác cán bộ. Theo đó, Tổng Bí thư yêu cầu, cần phải chú trọng bồi dưỡng, rèn luyện đội ngũ cán bộ Quân đội theo tinh thần '7 dám': 'Dám nghĩ; dám nói; dám làm; dám chịu trách nhiệm; dám đổi mới, sáng tạo; dám đương đầu với khó khăn, thử thách và dám hành động vì lợi ích chung'. Trong tinh thần '7 dám', thì dám nghĩ là yêu cầu căn bản, quan trọng đầu tiên để có thể tạo nên bước đột phá thay đổi trong tư duy, nhận thức.
Trong bối cảnh hội nhập và phát triển, Việt Nam đang đứng trước nhiều thời cơ và thách thức. Việc xử lý những cán bộ thiếu trách nhiệm, yếu về năng lực, gây cản trở cho sự phát triển kinh tế - xã hội đất nước là cần thiết. Tuy nhiên, để tăng cường niềm tin của nhân dân, cũng như thúc đẩy tinh thần cống hiến của đội ngũ công chức, viên chức trong hệ thống hành chính nhà nước, rất cần có cơ chế để bảo vệ những cán bộ dám nghĩ, dám làm, dấn thân vì lợi ích chung…
Lịch sử dân tộc Việt Nam hàng nghìn năm qua đã cho thấy nhiều tấm gương cao cả, sẵn sàng hy sinh lợi ích cá nhân vì lợi ích chung của dân tộc, Tổ quốc. Đặc biệt là từ khi Đảng ra đời (3/2/1930) và tiến hành công cuộc Đổi mới (năm 1986), nhiều nhân tài xuất hiện với những việc làm tâm huyết, đột phá, thể hiện rõ tinh thần quyết tâm, bản lĩnh của người cán bộ sẵn sàng vượt qua mọi khó khăn vì lợi ích của nhân dân. Bài học sâu sắc từ thực tiễn ấy chính là động lực to lớn để đội ngũ cán bộ ngày nay soi chiếu, tiếp tục phát huy tinh thần năng động, sáng tạo, dám nghĩ, dám làm, sẵn sàng 'dấn thân' với tinh thần trách nhiệm vì lợi ích của đất nước, nhân dân.
Dự thảo Nghị định về khuyến khích và bảo vệ cán bộ dám nghĩ, dám làm, dám chịu trách nhiệm vì lợi ích chung đã được Bộ Nội vụ hoàn thành, nhưng nhiều nội dung còn đang vướng về vấn đề pháp lý. Cơ quan soạn thảo cùng một số đại biểu cho rằng, vấn đề này nên trình ra Quốc hội ban hành Nghị quyết, tạo thuận lợi trong việc triển khai thực hiện.
Vụ trưởng Vụ Công chức-Viên chức (Bộ Nội vụ) Nguyễn Tuấn Ninh vừa có trao đổi làm rõ một số vấn đề dư luận đang quan tâm xung quanh việc đề xuất Quốc hội ban hành Nghị quyết thí điểm trước khi ban hành Nghị định quy định về khuyến khích, bảo vệ cán bộ dám nghĩ, dám làm.
Ông Nguyễn Tuấn Ninh cho biết, các chính sách khuyến khích bảo vệ cán bộ dám nghĩ dám làm được đưa ra cụ thể như tuyên dương, khen thưởng, đào tạo, bồi dưỡng...
Chiều 16-6, tại buổi họp báo của Bộ Nội vụ, lãnh đạo Vụ Công chức, viên chức (Bộ Nội vụ) đã thông tin bước đầu về quá trình xây dựng các quy định liên quan tới việc khuyến khích bảo vệ cán bộ năng động sáng tạo, dám nghĩ dám làm, dám chịu trách nhiệm.
Sinh thời, Chủ tịch Hồ Chí Minh nhiều lần khẳng định: 'Cán bộ là cái gốc của mọi công việc'; 'Cán bộ là tiền vốn của đoàn thể. Có vốn mới làm ra lãi. Bất cứ chính sách, công tác gì nếu có cán bộ tốt thì thành công, tức là có lãi. Không có cán bộ tốt thì hỏng việc, tức là lỗ vốn'.
Một bộ phận cán bộ, công chức có tâm lý né tránh, sợ trách nhiệm, đùn đẩy, sợ sai, gây ách tắc, làm cản trở sự phát triển kinh tế của đất nước - là vấn đề 'nóng' được bàn thảo từ khi khai mạc kỳ họp thứ 5 Quốc hội khóa XV cho đến nay. Theo GS.TS Hoàng Văn Cường (ĐBQH đoàn Hà Nội), cần nghị quyết riêng của Quốc hội để tạo một khuôn khổ pháp lý cho những người dám nghĩ, dám làm, năng động, sáng tạo.
Liên quan đến câu chuyện cán bộ né tránh, sợ trách nhiệm, đùn đầy công việc, ĐBQH Lê Thanh Vân cho rằng cần xử lý cán bộ chây ì, không dám làm để 'xốc'lại hệ thống.
Gần đây báo chí, dư luận và lãnh đạo cấp cao nhắc nhiều đến tình trạng không ít cán bộ, công chức thiếu tinh thần dám nghĩ, dám làm, sợ khuyết điểm, không dám chịu trách nhiệm, sống co thủ, cầu an… Vì họ như những 'linh kiện sống' trong bộ máy quản lý nhà nước ở các cấp, nên tình trạng đó ảnh hưởng trực tiếp đến hiệu quả quản lý và phát triển kinh tế - xã hội.
Mới đây, giải trình trước Quốc hội, lãnh đạo Bộ Nội vụ thừa nhận thực trạng cán bộ né tránh, sợ sai, sợ trách nhiệm, không dám thực thi công vụ không diễn ra đơn lẻ mà ở nhiều địa phương, kể cả một số bộ, ngành Trung ương.
Thời gian gần đây, dư luận 'sốt ruột' vì tình trạng không ít cán bộ, công chức, viên chức làm việc cầm chừng, đùn đẩy, né tránh, thiếu trách nhiệm, sợ sai trong thực thi công vụ, ảnh hưởng tiêu cực đến quá trình phát triển đất nước.
Sáng 31-5, phát biểu ý kiến trước Quốc hội, đại biểu Trần Hữu Hậu (Tây Ninh) cho rằng cần có cơ chế để sửa ngay luật, quy định chưa phù hợp theo quy trình chặt chẽ nhưng đơn giản, ngắn gọn, để cán bộ không cần dám nghĩ, dám làm mà tập trung công sức, trí tuệ để năng động, sáng tạo thực hiện công việc hiệu quả nhất…
Chia sẻ với phóng viên, Đại biểu Quốc hội Hoàng Văn Cường cho rằng, chủ trương bảo vệ cán bộ 'dám nghĩ, dám làm' sẽ tạo động lực để đổi mới, tạo sự nhảy vọt về phát triển cho các địa phương. Do vậy, rất cần có một nơi thực sự năng động, có năng lực để triển khai chủ trương này của Đảng.
Tuần qua, khi thảo luận về tình hình kinh tế xã hội, các đại biểu Quốc hội tiếp tục cảnh báo về tình trạng cán bộ né tránh, sợ sai, sợ trách nhiệm sẽ gây nguy hại rất lớn cho phát triển kinh tế - xã hội của đất nước.
Bộ Nội vụ đang tham mưu, báo cáo với Quốc hội có Nghị quyết thí điểm về khuyến khích bảo vệ cán bộ dám nghĩ, dám làm nhằm hoàn thiện đủ cơ sở hành lang pháp lý …
Vai trò và trách nhiệm của người đứng đầu trong dám nghĩ, dám làm, dám chịu trách nhiệm và kiên quyết mạnh tay xử lý cán bộ có biểu hiện đùn đẩy, né tránh trách nhiệm là rất cần thiết, mang tính quyết định.
Tại diễn đàn Quốc hội mới đây, Phó Thủ tướng Chính phủ Lê Minh Khái cho hay, Chính phủ sẽ đẩy mạnh xây dựng, hoàn thiện thể chế để nâng cao kỷ cương, đạo đức công vụ, tinh giản biên chế.
Theo PGS. TSKH VÕ ĐẠI LƯỢC, nguyên Viện trưởng Viện Kinh tế và chính trị thế giới, nghị quyết thay thế Nghị quyết sẽ tạo động lực cho TPHCM 'dám nghĩ, dám làm, dám đi đầu'.
Trong bài phát biểu chống tham nhũng vừa rồi, Tổng Bí thư nhấn mạnh ý không được cài cắm chính sách là rất chính xác, được nhiều người ủng hộ. Ông nắm rất rõ tình hình tham nhũng trong chính sách.
Trò chuyện với Tiền Phong về câu chuyện một số địa phương 'bước qua nỗi sợ, tạo đột phá kinh tế', ông Vũ Tiến Lộc, Ủy viên Ủy ban Kinh tế của Quốc hội, Chủ tịch Trung tâm Trọng tài Quốc tế Việt Nam cho rằng, sự phát triển kinh tế của các địa phương là thước đo cao nhất của tinh thần lãnh đạo.
Ông Nguyễn Xuân Thắng, Giám đốc Học viện Chính trị Quốc gia Hồ Chí Minh, Chủ tịch Hội đồng lý luận Trung ương bày tỏ mong muốn tìm hiểu rõ nguyên nhân, phân biệt rõ động cơ 'tốt – xấu' của những vi phạm, để bảo vệ cán bộ, đảng viên dám nghĩ, dám làm, dám đấu tranh, dám đổi mới sáng tạo vì lợi ích chung.
Ngày 22-9-2021, Bộ Chính trị ban hành Kết luận số 14-KL/TW về 'Chủ trương khuyến khích và bảo vệ cán bộ năng động, sáng tạo vì lợi ích chung' .
Thực tiễn đổi mới nước ta đã cho thấy những tấm gương dám nghĩ, dám làm, dám đột phá vì lợi ích của nhân dân, của đất nước. Đó là những cái tên như Kim Ngọc với những quyết định xé rào, 'khoán hộ', 'khoán mười', góp phần thúc đẩy đổi mới trong hoạt động sản xuất nông nghiệp, giúp Việt Nam từ chỗ thiếu lương thực, trở thành nước xuất khẩu gạo hàng đầu trên thế giới. Đó là Thủ tướng Võ Văn Kiệt với những biệt danh: 'Chủ tịch gạo', 'Bí thư xé rào', 'Thủ tướng điện'; 'Kiến trúc sư Đổi mới'…
'Quan trọng nhất vẫn là người đứng đầu, phải trách nhiệm, gương mẫu trong thực hiện nhiệm vụ, phân công công việc cụ thể, rõ ràng, có kiểm tra, giám sát, đánh giá. Nếu cấp dưới có biểu hiện lơ là, phải chấn chỉnh ngay.', Ủy viên dự khuyết T.Ư, Chủ tịch UBND tỉnh Cà Mau Huỳnh Quốc Việt trao đổi với Tiền Phong về chủ trương khuyến khích, bảo vệ cán bộ dám nghĩ, dám làm, dám chịu trách nhiệm để thúc đẩy kinh tế- xã hội địa phương.
Tình trạng sợ sai, sợ rủi ro, không dám quyết, dám làm đang diễn ra ở nhiều nơi, nhiều chỗ, từ Trung ương cho đến địa phương. Đây cũng là lý do làm giảm động lực để thúc đẩy tăng trưởng kinh tế.
Cán bộ không dám làm, đùn đẩy trách nhiệm, sợ sai là một thực tế không chỉ ở TP.HCM mà cả các địa phương, bộ ngành. Thủ tướng vừa ra công điện: thay thế, điều chuyển cán bộ không dám làm, thiếu trách nhiệm.