Sau 74 năm, thành công của Cách mạng tháng Tám (19/8/1945 - 19/8/2019) vẫn để lại nhiều bài học lịch sử quý giá. Bài học lớn nhất vẫn còn nguyên giá trị đến hôm nay chính là phải có những hành động cụ thể để củng cố niềm tin, tập hợp và phát huy sức mạnh đại đoàn kết toàn dân.
Thắng lợi của Cách mạng Tháng Tám 1945 đã làm cho thực dân Pháp, phát xít Nhật cũng như các thế lực phản động quốc tế và bè lũ tay sai của chúng bàng hoàng. Tại sao chúng thất bại trong chiến tranh Việt Nam? Nhiều nhà chính trị, nhà nghiên cứu khoa học lịch sử, quân sự… trong và ngoài nước đã đi tìm câu trả lời cho câu hỏi trên dưới nhiều giác độ khác nhau.
Cách mạng Tháng Tám năm 1945 do Ðảng Cộng sản và Chủ tịch Hồ Chí Minh lãnh đạo đã để lại bài học thành công trên các vấn đề rất căn bản và trọng yếu của một cuộc biến đổi chính trị, xã hội sâu sắc và triệt để. Ðó là bài học về giương cao ngọn cờ giải phóng dân tộc vì độc lập của Tổ quốc, vì tự do, hạnh phúc của đồng bào; bài học về đại đoàn kết toàn dân tộc, phát huy cao nhất chủ nghĩa yêu nước, vì lợi ích quốc gia, dân tộc; bài học về kiên định mục tiêu chiến lược đồng thời khôn khéo về sách lược với sự nhạy cảm đặc biệt về chính trị của lãnh tụ và đội tiền phong lãnh đạo; bài học về xử lý đúng đắn tình thế và thời cơ cách mạng; bài học về xây dựng Ðảng với đội ngũ cán bộ, đảng viên trí tuệ, bản lĩnh và trách nhiệm cao trước đất nước và nhân dân.
Tháng 8-1945, Đảng Cộng sản Đông Dương chỉ có vỏn vẹn 5 ngàn đảng viên, rất nhiều trong số những đồng chí này còn bị giam cầm trong nhà tù của đế quốc, thực dân. 5 ngàn đảng viên đã lãnh đạo nhân dân làm nên một cuộc Cách mạng tháng Tám vĩ đại, giành lại độc lập, tự do cho Tổ quốc, kết thúc hơn 80 năm đô hộ của chủ nghĩa thực dân Pháp trên đất nước Việt Nam.
ĐBP - 74 năm đã đi qua nhưng Cách mạng Tháng Tám năm 1945 với sức mạnh bất diệt tiếp tục khẳng định ý nghĩa lớn lao, vai trò với lịch sử Việt Nam, phong trào giải phóng dân tộc trên toàn thế giới, đối với đất nước ta hôm nay và cả mai sau. Dưới sự lãnh đạo sáng suốt của Chủ tịch Hồ Chí Minh và Trung ương Ðảng trong những ngày tháng vô cùng khó khăn, gian khổ, vượt qua muôn vàn thử thách, cuộc Tổng khởi nghĩa Cách mạng Tháng Tám năm 1945 là biểu tượng tuyệt vời của sức mạnh đại đoàn kết toàn dân tộc, đại diện cho tinh thần, ý chí, bản lĩnh và trí tuệ Việt Nam.
Cách mạng Tháng Tám 1945 mở ra một kỷ nguyên mới cho dân tộc Việt Nam rũ bỏ ngàn năm đêm trường tăm tối, lầm than dưới chế độ phong kiến, thực dân để đứng lên ngẩng cao đầu làm công dân của nước độc lập, tự do. 74 năm đi qua nhưng bài học từ Cách mạng Tháng Tám vẫn còn nguyên giá trị trong giai đoạn nước ta đổi mới, phát triển và hội nhập hiện nay. Đánh giá về Cách mạng Tháng Tám, Chủ tịch Hồ Chí Minh khẳng định một trong những nguyên nhân làm nên thắng lợi đó là có sự tham gia của toàn dân đoàn kết. Theo Bác, lực lượng toàn dân là lực lượng vĩ đại hơn hết. Không ai chiến thắng được lực lượng đó. Lực lượng làm nên thành bại của cách mạng, thành công của công cuộc kiến thiết nước nhà đi tới ấm no, hạnh phúc và bảo vệ vững chắc chủ quyền, độc lập, thống nhất Tổ quốc, toàn vẹn lãnh thổ trong mọi thời đại, mọi hoàn cảnh chính là Nhân dân.
Cách mạng Tháng Tám năm 1945 là một mốc son chói lọi trong lịch sử hàng nghìn năm dựng nước và giữ nước của dân tộc Việt Nam. Đây là thắng lợi của chủ nghĩa Mác - Lênin ở một nước thuộc địa, nửa phong kiến, là cuộc cách mạng giải phóng dân tộc giành thắng lợi đầu tiên trong thế kỷ XX. Thắng lợi của Cách mạng Tháng Tám đã giật tung xiềng xích hơn 80 năm thống trị của chủ nghĩa thực dân, đế quốc; lật nhào chế độ chuyên chế phong kiến tồn tại hàng chục thế kỷ trên đất nước ta, đánh dấu sự kết thúc thời kỳ lịch sử đầy đau thương nhưng vô cùng anh dũng của nhân dân Việt Nam.