Suối Giàng được mệnh danh là “thủ phủ chè Shan tuyết cổ thụ của Việt Nam” bởi nơi đây sở hữu quần thể chè cổ thụ khổng lồ, ước tính lên đến hàng ngàn cây, với tuổi đời từ vài chục đến hàng trăm năm.
Lễ hội Trà Shan tuyết Suối Giàng năm 2026 sẽ diễn ra từ ngày 16 đến 18/10 tại xã Văn Chấn, với nhiều hoạt động văn hóa, du lịch đặc sắc, góp phần tôn vinh giá trị cây chè Shan tuyết cổ thụ, quảng bá sản phẩm trà và giới thiệu bản sắc văn hóa các dân tộc địa phương.
Là một trong những vùng “ngũ đại danh trà” của Thái Nguyên, năm nay, lần đầu tiên, xã Đồng Phúc sẽ tham gia hoạt động hưởng ứng Festival trà quốc tế-Thái Nguyên năm 2026. Với chương trình “Đồng Phúc mùa vàng-Hương trà giữa tầng mây”, Đồng Phúc sẽ tạo điểm nhấn về vùng chè Shan tuyết cổ thụ độc đáo.
Giữa đại ngàn Dền Sáng, nơi mây núi bao phủ quanh năm, hơn 1.000 gốc chè Shan tuyết cổ thụ vẫn xanh tươi qua hơn một thế kỷ. Những thân chè sần sùi, phủ rêu phong, vươn cao giữa núi rừng không chỉ lưu giữ dấu ấn của nhiều thế hệ mà còn trở thành “kho báu” được người dân địa phương gìn giữ, chăm sóc.
Từ vùng chè Bản Liền đến ruộng bậc thang Mù Cang Chải, nông nghiệp và du lịch đang mở ra những cách tạo sinh kế mới cho người dân vùng cao Lào Cai. Giá trị của hướng đi ấy nằm ở việc nông sản được nâng chất lượng, văn hóa được gìn giữ và cộng đồng có phần trong thành quả phát triển.
Với diện tích hơn 15.000 ha, cây chè là một trong những cây trồng chủ lực, mang lại nguồn thu ổn định cho người dân nhiều địa phương trên địa bàn tỉnh.
Xu hướng tiêu dùng sản phẩm hữu cơ đang tăng mạnh tại Việt Nam và trên thế giới, mở ra cơ hội lớn để phát triển nền nông nghiệp xanh và nâng cao giá trị nông sản. Trong bối cảnh đó, xã Bản Liền là điểm sáng của tỉnh Lào Cai trong sản xuất nông nghiệp xanh với hàng nghìn ha chè Shan tuyết cổ thụ hữu cơ. Nhiều diện tích quế, lúa nương đặc sản hữu cơ đang được nhân rộng cùng xu hướng chăn nuôi an toàn sinh học phổ biến.
Hương vị đặc trưng của chè Phình Hồ không chỉ được tạo nên bởi điều kiện tự nhiên đặc biệt mà còn bởi kinh nghiệm canh tác, cách thu hái và chế biến được người dân địa phương gìn giữ qua nhiều thế hệ.
Tại xã Suối Giàng, tỉnh Yên Bái, những cây chè Shan tuyết cổ thụ hàng trăm năm tuổi đang được gắn mã QR. Chỉ với điện thoại thông minh hoặc máy tính bảng, người dân và du khách có thể tìm hiểu tuổi đời, tọa độ, độ cao, điều kiện thời tiết, khí hậu, độ ẩm và câu chuyện riêng của từng cây.
Ở những vùng khó khăn, lợi thế về sản vật bản địa chỉ thực sự trở thành giá trị kinh tế khi được tổ chức sản xuất, chuẩn hóa chất lượng và kết nối với thị trường. Từ câu chuyện cây chè Shan tuyết ở Bản Liền (tỉnh Lào Cai), mô hình HTX đang cho thấy vai trò trong tạo sinh kế, nâng giá trị sản phẩm và mở ra hướng phát triển bền vững cho người dân vùng cao.
Lai Châu có lợi thế lớn về chè cổ thụ khi nhiều cây chè hàng trăm năm tuổi vẫn sinh trưởng trong các khu rừng tự nhiên ở vùng cao. Những cây chè cổ thụ vừa lưu giữ nguồn gen quý, vừa cho sản phẩm chè khô có chất lượng và hương vị đặc trưng, mang lại giá trị kinh tế cao. Tỉnh đang triển khai các giải pháp điều tra, định vị, bảo vệ và từng bước nâng giá trị chè cổ thụ, hướng tới phát triển kinh tế dưới tán rừng gắn với sinh kế của người dân.
Chuyển đổi số với vùng chè Shan tuyết là hướng đi mở ra cách tiếp cận mới không chỉ bán trà mà dần xác lập giá trị của vùng nguyên liệu, của cây chè cổ thụ và tri thức bản địa bằng khoa học-công nghệ.
Sau lễ ra mắt ngày 16/9 tại Hà Nội, Chi hội Chè Shan Tuyết vùng núi cao Việt Nam được kỳ vọng trở thành đầu mối liên kết các doanh nghiệp, hợp tác xã và hộ sản xuất, từng bước chuẩn hóa chất lượng, nâng cao giá trị và xây dựng thương hiệu cho dòng chè đặc sản này.
Chè Shan tuyết hiện chủ yếu xuất khẩu thô với giá rẻ, trong khi sản xuất còn manh mún, thiếu vốn, dẫn đến tình trạng tranh mua, tranh bán, hạ giá lẫn nhau. Để giải quyết thực trạng này, Hiệp hội Chè Việt Nam (VITAS) thành lập Chi hội Chè Shan Tuyết vùng núi cao Việt Nam nhằm chuẩn hóa chất lượng, chống hàng nhái và nâng tầm giá trị chè Shan tuyết Việt Nam.
Ngày 16/9, tại Hà Nội, Hiệp hội Chè Việt Nam (VITAS) tổ chức công bố Quyết định số 53/QĐ-HHC về việc thành lập Chi hội Chè Shan tuyết vùng núi cao Việt Nam, tên giao dịch quốc tế là “Vietnam High-Mountain Snow Shan Tea Chapter”. Chi hội quy tụ các tổ chức, cá nhân sản xuất, chế biến chè Shan tuyết vùng núi cao, tạo đầu mối chuyên môn trong bảo tồn vùng chè cổ thụ, chuẩn hóa sản phẩm và phát triển thị trường.
Hiệp hội Chè Việt Nam (VITAS) vừa tổ chức lễ ra mắt Chi hội Chè Shan Tuyết vùng núi cao Việt Nam, tên giao dịch quốc tế là Vietnam High-Mountain Snow Shan Tea Chapter.
Xã Nậm Dịch (Tuyên Quang) hướng tới đào tạo nguồn nhân lực để biến tiềm năng thành sinh kế và thu nhập bền vững.
Chi hội Chè Shan tuyết vùng núi cao Việt Nam ra đời nhằm bảo tồn và phát triển các vùng chè cổ thụ hàng trăm năm tuổi.
Festival Trà Shan tuyết Lào Cai dự kiến sẽ diễn ra vào cuối tháng 9/2026, hứa hẹn mang đến nhiều hoạt động văn hóa, trải nghiệm đặc sắc, tôn vinh giá trị cây chè Shan tuyết cổ thụ, quảng bá sản phẩm đặc sản và tiềm năng du lịch của địa phương.
Festival diễn ra từ ngày 25-27/9, với nhiều hoạt động quảng bá trà Shan tuyết, văn hóa Mông, thổ cẩm, du lịch và đặc sản địa phương.
Ngày 4/9, Liên hiệp các Hội Khoa học và Kỹ thuật tỉnh Tuyên Quang tổ chức Hội nghị tổng kết Dự án "Tăng cường năng lực bảo tồn, phát huy giá trị Quần thể di sản chè Shan tuyết cổ thụ gắn với cải thiện sinh kế cho cộng đồng vùng đệm Khu bảo tồn thiên nhiên Tây Côn Lĩnh".
Sáng 4-9, Liên hiệp các Hội Khoa học và Kỹ thuật tỉnh Tuyên Quang tổ chức Hội nghị tổng kết Dự án "Tăng cường năng lực bảo tồn, phát huy giá trị Quần thể di sản chè Shan tuyết cổ thụ gắn với cải thiện sinh kế cho cộng đồng vùng đệm Khu bảo tồn thiên nhiên Tây Côn Lĩnh". Dự hội nghị có lãnh đạo một số sở, ban, ngành của tỉnh và đại diện lãnh đạo xã Cao Bồ.
Từ những thửa ruộng bậc thang, cây chè Shan tuyết cổ thụ, nghề đan lát truyền thống đến những điệu xòe, tiếng khèn, lễ hội và phong tục được trao truyền trong cộng đồng, Lào Cai đang từng bước đánh thức giá trị di sản, biến những giá trị văn hóa đặc sắc thành sản phẩm du lịch, sinh kế và nguồn lực cho phát triển bền vững.
Từ vị thế một trong “Ngũ đại danh trà” Thái Nguyên, xã Đồng Phúc đang đứng trước cơ hội lớn để đánh thức tiềm năng văn hóa bản địa, biến di sản chè Shan tuyết cổ thụ thành nguồn lực phát triển du lịch cộng đồng bền vững sau Festival Trà Quốc tế 2026.
LTS: Muốn giữ vùng chè cổ thụ, trước hết phải biến di sản thành sinh kế, bằng việc gắn kết bảo tồn nguồn gen với chuỗi liên kết chế biến sâu và quy hoạch hạ tầng phát triển, vùng chè Shan tuyết xã Đồng Phúc (Thái Nguyên) đang từng bước thoát khỏi tư duy nhỏ lẻ, khẳng định vị thế thương hiệu giá trị cao và tạo động lực kinh tế nội sinh bền vững.
Từ những gốc trà di sản trầm lặng, một sức sống mới đang trỗi dậy mạnh mẽ, mở ra hành trình vươn tầm thế giới cho vùng đất được coi là một trong "ngũ đại danh trà" nổi tiếng của Thái Nguyên.
Xã Đồng Phúc (Thái Nguyên) có khoảng 309,2ha diện tích chè Shan tuyết đang cho thu hoạch. Trong đó, có 740 cây chè Shan tuyết cổ thụ, phân bố tại 7 thôn. Đây là những cá thể chè có giá trị đặc biệt về nguồn gen, gắn liền với lịch sử canh tác lâu đời của nhân dân địa phương và đang được xã chú trọng đầu tư.