Công thức thành công của nhà xuất bản có 14 tác giả đoạt Nobel văn học

Sách của Carson tại hiệu sách Waterstones ở London, Anh. Ảnh: Reuters.

Năm 1995, nữ nhà văn người Canada Anne Carson đã xuất bản tập thơ đầu tay với New Directions - một nhà xuất bản nhỏ có trụ sở ở New York, Mỹ, nhưng sở hữu danh sách tác giả lẫy lừng như Tennessee Williams, William Carlos Williams và Pablo Neruda.

Tuy nhiên, Carson không gắn bó lâu dài với nơi này. Ngay trong năm đó, bà đã xuất bản một cuốn sách khác với Knopf, một nhà xuất bản có tiềm lực tài chính mạnh hơn và duy trì hợp tác với họ nhiều năm sau đó.

Bất chấp việc bị "ngó lơ", biên tập viên tại New Directions, Declan Spring, vẫn duy trì mối quan hệ với Carson. Ông thường cùng bà đi xem các buổi biểu diễn nhạc jazz mỗi khi bà đến New York và luôn hy vọng họ có thể giành lại sự hợp tác với một tài năng văn học kiệt xuất.

Cơ hội đã đến với ông hơn một thập kỷ sau đó, khi Carson có ý tưởng về một cuốn sách mang hình thức giống một cuốn sổ lưu niệm hơn là một tập sách dày cộm thông thường. Carson đã ra mắt tác phẩm này, mang tên Nox với New Directions và sau đó có thêm 7 tác phẩm nữa.

Carson, 76 tuổi, vừa được trao giải Nobel Văn học vào tuần trước. Trước đó, vào năm ngoái, một tác giả khác của New Directions là Laszlo Krasznahorkai (người Hungary) cũng giành được giải thưởng danh giá này.

Nữ nhà văn người Canada Anne Carson vừa đoạt giải Nobel Văn học 2026. Ảnh: Cccb.

Trong suốt 90 năm hoạt động, New Directions đã ra mắt tác phẩm của 14 người từng đoạt giải Nobel. Trung bình cứ khoảng 6,5 năm lại có một tác giả của họ giành giải Nobel. Điều đáng chú ý hơn cả là họ vẫn giữ chân được những nhà văn này, hoặc, như trường hợp của Carson, thu hút họ quay lại hợp tác.

Ghi điểm từ cách kết nối chân thành

Theo New York Times, New Directions là một nhà xuất bản nhỏ chuyên về dòng sách văn học nghệ thuật và có văn phòng vừa phải trên một tầng nhỏ, ngổn ngang đồ đạc, trong một tòa nhà văn phòng phong cách Art Deco ở khu Chelsea, New York. Họ không có tiềm lực tài chính mạnh, không thể so sánh với các nhà xuất bản lớn về khoản tiền ứng trước hay ngân sách tiếp thị khổng lồ, nhưng họ đã bù đắp bằng sự quan tâm chu đáo.

Carson nói về New Directions: "Họ là những người tuyệt vời nhất". Còn Spring cho hay khi các tác giả ghé thăm văn phòng, "tất cả chúng tôi đều tạm gác công việc lại để trò chuyện cùng họ".

Tổng biên tập Barbara Epler và các biên tập viên Declan Spring, Mieke Chew tại văn phòng của New Directions ở New York. Ảnh: New York Times.

Sự thân tình này còn được thể hiện ở cách New Directions giữ vững niềm tin vào tác giả dù những ấn phẩm đầu chưa thành công. Chia sẻ với Publishers Weekly năm 2025, biên tập viên cao cấp Tynan Kogane kể về mối quan hệ hợp tác lâu dài giữa New Directions và nhà văn Nhật Bản Yoko Tawada, bắt đầu bằng một cuốn sách được nhà xuất bản này phát hành năm 2002.

"Có lẽ chúng tôi chỉ bán được 300 bản (ấn bản đầu). Nhưng cứ sau vài năm, chúng tôi lại ra mắt một cuốn sách mới của Yoko Tawada. Và khoảng 10 năm trước, một trong số đó đã thực sự bùng nổ”, Kogane nhớ lại. Hiện nay, họ thường xuyên in tới 25.000 bản cho mỗi đầu sách của Tawada.

"Với những cuốn sách tôi từng hợp tác cùng họ, tôi hoàn toàn tin rằng nếu giao cho một nhà xuất bản lớn hơn thì tác phẩm đó không nhận được sự quan tâm, doanh số, các bài đánh giá hay giải thưởng tương tự… New Directions thực sự thấu hiểu tác phẩm theo cách một đơn vị lớn hơn chưa chắc đã làm được", Jonah Straus, người đại diện văn học cho John Keene, nhận định.

Cuốn sách Counternarratives của Keene, do New Directions phát hành năm 2015, đã giành được nhiều giải thưởng văn học.

Giữ vững chiến lược xuất bản tinh hoa

Ngày nay, người ta thường nói rằng chế độ làm việc trọn đời đã lùi vào dĩ vãng, ngành xuất bản là một lĩnh vực đang đi vào ngõ cụt, tiểu thuyết và thơ ca đã "chết", The New Yorker viết. Theo logic đó, sự nghiệp của Barbara Epler lẽ ra không thể tồn tại. Tuy nhiên, trong 40 năm qua, Barbara Epler, người đứng đầu New Directions, vẫn trung thành với nhà xuất bản này và tiếp nối tầm nhìn của nhà sáng lập James Laughlin.

Tổng biên tập Barbara Epler tại phòng làm việc New Directions. Ảnh: Monocle.

New Directions được James Laughlin, khi đó là sinh viên năm hai tại Đại học Harvard, thành lập vào năm 1936. Theo The New Yorker, ấn phẩm đầu tiên Laughlin xuất bản là một tuyển tập quy tụ các tác phẩm của Wallace Stevens, Gertrude Stein, Ezra Pound, Jean Cocteau, Marianne Moore, William Carlos Williams, Henry Miller cùng nhiều tên tuổi khác. Đây là những tác phẩm mang phong cách cực kỳ táo bạo và mới lạ vào thời bấy giờ.

Laughlin không hề có ý định thâu tóm thị trường hay tạo ra sự đột phá chấn động. Mục tiêu của ông là xây dựng một tổ chức có sức sống bền bỉ với thời gian. Nhà tiểu luận kiêm dịch giả Eliot Weinberger đã nhận xét: "Đó là một lối kinh doanh mang phong cách quý tộc, cổ điển và chú trọng đầu tư dài hạn".

Tiếp nối tinh thần đó, đội ngũ đầy nhiệt huyết của New Directions thường cùng nhau thống nhất những cuốn sách sẽ mua bản quyền và phối hợp chặt chẽ trong từng chi tiết, từ nội dung đến thiết kế bìa sách ấn tượng. Họ cũng có tư duy cởi mở, tinh thần dám chấp nhận rủi ro và luôn tìm cách chi tiêu hợp lý để vừa mang lại doanh thu cho công ty vừa tìm kiếm những tác phẩm mới xuất sắc.

"Tôi không hẳn cho rằng họ đang chạy đua để giành giải Nobel, nhưng họ có tầm nhìn rất rộng mở khi lựa chọn tác phẩm để xuất bản", Straus nhận định.

Cũng chính tầm nhìn độc đáo này đã góp phần tạo nên tên tuổi của New Directions. Kogane bày tỏ tại một phiên chia sẻ ở Đại học Princeton: "Tôi nghĩ những ai biết đến New Directions đều hiểu rõ thế nào là một cuốn sách của New Directions. Tôi không cho rằng có ai ở khán phòng này có thể định nghĩa được thế nào là một cuốn sách của Penguin Random House".