Trải qua chặng đường lịch sử 95 năm hình thành và phát triển của Đảng, chúng ta càng thấy rõ hơn sự năng động, sáng tạo, nhạy bén, kịp thời và vai trò to lớn của lãnh tụ Nguyễn Ái Quốc trong sự kiện trọng đại mang tính bước ngoặt của phong trào cách mạng Việt Nam và của lịch sử dân tộc ta.
Đảng Cộng sản Việt Nam ra đời gắn liền với công lao to lớn của Lãnh tụ Nguyễn Ái Quốc- Chủ tịch Hồ Chí Minh. Tổng Bí thư Hà Huy Tập đã từng khẳng định cống hiến của lãnh tụ Nguyễn Ái Quốc đối với sự kiện thành lập Đảng: 'Công lao to lớn của đồng chí là đã tập hợp được các lực lượng cộng sản phân tán lại thành một khối, nhờ đó mà đưa lại cho những người lao động Đông Dương một đội tiên phong chiến đấu và kiên quyết cách mạng'.
Giữa lúc đất nước đang rên xiết dưới ách thống trị của thực dân Pháp, phong kiến và tương lai dân tộc 'đen tối như không có đường ra', thì Đảng Cộng sản Việt Nam ra đời và chiếu rọi ánh sáng diệu kỳ của tư tưởng, đường lối đấu tranh đúng đắn lên bức tranh tối màu ấy. Và, trong thứ ánh sáng diệu kỳ ấy, có tư tưởng và khát vọng cứu nước, có tầm cao trí tuệ và chiều sâu văn hóa, tâm hồn của 'con người Việt Nam đẹp nhất': Hồ Chí Minh.
Thành công của Hội nghị hợp nhất thành lập Đảng Cộng sản Việt Nam mùa xuân năm 1930 có sự cống hiến quan trọng của lãnh tụ Nguyễn Ái Quốc trong việc đoàn kết đội ngũ các chiến sĩ cộng sản Việt Nam.
Đảng Cộng sản Việt Nam ra đời ngày 03/2/1930, là sự kiện lịch sử trọng đại, bước ngoặt vô cùng quan trọng trong lịch sử cách mạng Việt Nam, đánh dấu một mốc son chói lọi trên con đường phát triển của dân tộc. 95 năm qua, dưới sự lãnh đạo tài tình của Đảng, đất nước Việt Nam ngày càng rạng rỡ, cường thịnh hơn trên bản đồ quốc tế.
Quá trình tìm đường cứu nước, lãnh tụ Nguyễn Ái Quốc-Hồ Chí Minh đã tìm đến Chủ nghĩa Mác-Lênin và tiếp nhận ở đó hệ thống lý luận về đảng cộng sản. Đồng thời tỏ rõ bản lĩnh của một người có năng lực nhạy bén để tiếp cận Chủ nghĩa Mác-Lênin, nhưng cũng có tư duy độc lập để vận dụng và phát triển sáng tạo chân lý đó vào điều kiện cụ thể của Việt Nam.
Mùa Hè năm 1923, Nguyễn Ái Quốc nhận giấy mời đến Liên Xô tham dự Đại hội lần thứ V Quốc tế Cộng sản.