Dạy con yêu bản thân nhưng không ích kỷ

Ảnh minh họa: ITN.

Một người mẹ tâm sự: “Ở nhà, tôi luôn dạy con phải quan tâm đến cảm xúc của mình, kết quả là một hôm, họ hàng đến nhà ăn cơm, con tôi bưng món sườn xào chua ngọt mà nó thích nhất ra trước mặt mọi người, nói: Đây là món con thích, các cô chú đừng đụng vào. Lúc đó tôi ngại quá, không biết giấu mặt đi đâu, chỉ sợ họ hàng nghĩ tôi dạy con trở thành một đứa trẻ ích kỷ”.

Thực ra, nhiều bậc phụ huynh đều có sự bối rối tương tự: Muốn con học cách yêu bản thân nhưng lại sợ con chỉ quan tâm đến mình, bỏ qua cảm xúc của người khác.

Sau khi phục vụ tư vấn hàng trăm gia đình, các chuyên gia tâm lý nhận ra, cốt lõi vấn đề không phải là “có nên dạy con yêu bản thân hay không”, mà là “phải dạy con hiểu ý nghĩa thực sự của việc yêu bản thân”. Yêu bản thân không phải là “chỉ lo cho bản thân thoải mái”, mà là “vừa giữ được cảm xúc của bản thân, vừa nhìn thấy nhu cầu của người khác”.

Những hiểu lầm phổ biến

Ngoài câu chuyện kể trên, còn có trường hợp phụ huynh đưa con đi siêu thị, con sà ngay vào gian hàng đồ chơi và nhất định đòi mua. Phụ huynh nói: “Ở nhà đã có đồ tương tự rồi”, con liền khóc lóc, ăn vạ: “Bố mẹ không mua là không yêu con, con chỉ muốn bản thân vui”; hoặc khi bạn mượn đồ dùng học tập, con thẳng thừng từ chối: “Đây là của tớ, tớ không muốn cho mượn”, hoàn toàn không nghĩ đến tình huống bạn đang cần gấp.

Những hành vi này thoạt nhìn có vẻ là “chú ý đến bản thân”, nhưng thực chất biến “yêu bản thân” thành “ích kỷ” - chỉ thấy nhu cầu của bản thân, bỏ qua cảm xúc của người khác, theo thời gian sẽ dần làm tổn hao thiện chí của người khác đối với trẻ, sẽ khiến trẻ rơi vào cô lập.

Hiểu đúng về “yêu bản thân”

Giới chuyên gia đã tổng kết quy luật “dòng chảy cảm xúc”: Lòng tốt mà bạn dành cho người khác cuối cùng sẽ quay trở lại với chính bạn theo một cách khác. Chẳng hạn có một đứa trẻ, trước đây luôn giành giật sách tranh của em gái, phụ huynh đã dùng phương pháp “đặt mình vào vị trí người khác” và giải thích: “Nếu em gái lấy chiếc ô tô mà con thích nhất không cho con chơi, con có buồn không?”.

Đứa trẻ suy nghĩ rồi gật đầu, phụ huynh tiếp tục nói: “Khi em thấy con giành sách tranh của em, em cũng sẽ thấy buồn đấy. Chúng ta có thể thương lượng với em: Em xem trước nhé, xem xong cho anh mượn được không? Như vậy em gái vui, con cũng được đọc sách tranh, tốt quá phải không?”.

Sau đó, đứa trẻ không những sẵn sàng chia sẻ mà còn chủ động giúp em gái lấy sách tranh, bầu không khí trong nhà cũng trở nên hòa thuận hơn. Đứa trẻ cảm nhận được sự biết ơn của em gái, sự khuyến khích của mẹ, bản thân cũng vui hơn, đây chính là sức mạnh của “dòng chảy cảm xúc”.

Còn một phương pháp hướng dẫn thực tế, thường được các nhà giáo dục gọi là “thông cảm hai chiều”. Ví dụ, khi con đi học về muốn xem hoạt hình trước rồi mới làm bài tập, cha mẹ đừng vội nói “Không được, phải làm bài tập trước”, mà nên thử nói: “Bố/mẹ biết con cả ngày mệt mỏi, muốn xem hoạt hình để thư giãn (thông cảm với nhu cầu của con), nhưng nếu xem hoạt hình trước, tối làm bài tập có thể muộn, con sẽ không có sức (giải thích rõ ảnh hưởng). Chúng ta có thể làm 30 phút bài tập trước, sau đó cùng xem 20 phút, như vậy con vừa được thư giãn, vừa không phải thức khuya, được không?”.

Cách này không phủ nhận cảm xúc của trẻ, đồng thời truyền đạt mối quan tâm của cha mẹ, giúp trẻ từ từ học cách cân bằng giữa “bản thân thoải mái” và “quan tâm người khác”. Có bạn bè sẵn sàng chia sẻ với con, có gia đình sẵn sàng ủng hộ con, tâm hồn con mới ổn định và mạnh mẽ hơn.

Theo toutiao.com