Trong phiên họp sáng nay, 7-5, Quốc hội nghe Tờ trình về dự thảo Nghị quyết sửa đổi, bổ sung một số điều của Hiến pháp năm 2013.
Theo dự thảo nghị quyết sửa đổi Hiến pháp, Ủy ban Thường vụ Quốc hội sẽ chỉ định chủ tịch, phó chủ tịch HĐND...; Thủ tướng Chính phủ chỉ định chủ tịch, phó chủ tịch UBND của các tỉnh, thành phố trực thuộc trung ương hình thành sau sắp xếp.
Theo dự thảo Nghị quyết sửa đổi Hiến pháp, Thủ tướng chỉ định Chủ tịch, Phó Chủ tịch UBND của các tỉnh, thành phố trực thuộc Trung ương hình thành sau sắp xếp.
Thủ tướng chỉ đạo các bộ, cơ quan ngang bộ thực hiện cắt giảm, phân định thẩm quyền giải quyết thủ tục hành chính của chính quyền cấp huyện trước ngày 10/6.
Quyết định kết thúc hoạt động thành phố, thị xã thuộc tỉnh xuất phát từ việc Trung ương đã thống nhất chủ trương bỏ hoàn toàn cấp huyện, tổ chức bộ máy theo mô hình 2 cấp, theo Vụ trưởng Vụ Tổ chức chính quyền địa phương (Bộ Nội vụ)...
Sắp xếp đơn vị hành chính là nhiệm vụ chính trị đặc biệt quan trọng với thời gian, tiến độ gấp, do đó, Ban Thường vụ Tỉnh ủy Đồng Nai đề nghị các cấp ủy, cơ quan, sở, ngành, địa phương cần tập trung cao độ, triển khai nghiêm túc, bảo đảm theo quy định của Trung ương.
Ngày 12/4/2025, Bộ Y tế ban hành Công văn 2147/BYT-TCCB hướng dẫn định hướng sắp xếp, tổ chức lại cơ sở y tế tại đơn vị hành chính các cấp, thực hiện mô hình tổ chức chính quyền địa phương 2 cấp.
Theo Bộ Y tế, khi sáp nhập tỉnh và chuyển sang mô hình chính quyền 2 cấp, các cơ sở khám, chữa bệnh hiện có cơ bản vẫn được giữ nguyên và tiếp tục hoạt động như trước.
Ban Chấp hành Trung ương đồng ý chủ trương kết thúc hoạt động của đơn vị hành chính cấp huyện trên toàn quốc từ ngày 1/7/2025.
Theo Nghị quyết Trung ương mới ban hành, hệ thống chính quyền địa phương trên cả nước sẽ chuyển sang mô hình hai cấp gồm cấp tỉnh và cấp xã, chính thức kết thúc hoạt động của cấp huyện từ ngày 1/7/2025.
Khi không còn cấp huyện, đa số nhiệm vụ, quyền hạn của chính quyền địa phương cấp huyện được giao cho chính quyền địa phương cấp cơ sở.
Khi không còn cấp huyện, đa số nhiệm vụ, quyền hạn của huyện chuyển cho xã; còn của quận, thành phố thuộc tỉnh, thành phố thuộc thành phố trực thuộc trung ương, thị xã thì chuyển cho phường.
Bộ Nội vụ đề nghị UBND các tỉnh, thành phố trực thuộc Trung ương tạm dừng việc trình đề án sắp xếp, thành lập đơn vị hành chính cấp huyện, cấp xã.
Sau khi Bộ Chính trị thống nhất, Đảng ủy Chính phủ sẽ gửi đề án về phương án sáp nhập một số tỉnh, bỏ cấp huyện, tiếp tục sắp xếp đơn vị hành chính cấp tỉnh để lấy ý kiến của các bộ, ngành, địa phương.
Thủ tướng Chính phủ Phạm Minh Chính vừa ký Quyết định số 571/QĐ-TTg ngày 12/3/2025 thành lập Ban Chỉ đạo thực hiện sắp xếp, tổ chức lại đơn vị hành chính các cấp và xây dựng mô hình tổ chức chính quyền địa phương 2 cấp. Đây là bước cụ thể hóa Kết luận 127-KL/TW ngày 28/2/2025 của Bộ Chính trị.
Khi bỏ cấp huyện, cấp tỉnh và cấp xã sẽ phải đảm nhận thêm nhiều nhiệm vụ về cấp phép, giải quyết tranh chấp đất đai... Chúng ta sẵn sàng giải pháp để người dân không phải di chuyển xa hơn, cấp xã đủ năng lực giải quyết các nhu cầu cho người dân.
Theo quy định của Hiến pháp, Chủ tịch nước, Ủy ban thường vụ Quốc hội, Chính phủ hoặc ít nhất một phần ba tổng số đại biểu Quốc hội có quyền đề nghị làm Hiến pháp, sửa đổi Hiến pháp. Quốc hội quyết định việc làm Hiến pháp, sửa đổi Hiến pháp khi có ít nhất hai phần ba tổng số đại biểu Quốc hội biểu quyết tán thành.
Nhiều ý kiến thắc mắc nếu bỏ cấp huyện thì các đơn vị thị xã, thành phố thuộc tỉnh, thành phố thuộc thành phố trực thuộc Trung ương có thuộc diện bị'xóa sổ'.
Bỏ cấp hành chính trung gian (cấp huyện) có liên quan đến sửa đổi Hiến pháp, nên cần nghiên cứu, thảo luận kỹ, thấu đáo, rút kinh nghiệm qua các lần thí điểm, cần tham vấn ý kiến các chuyên gia, nhà khoa học và lấy ý kiến Nhân dân, đồng thời tham khảo có chọn lọc kinh nghiệm quốc tế trước khi trình cấp có thẩm quyền quyết định.
Bỏ cấp hành chính trung gian ở nước ta hiện nay là rất cần thiết và cấp thiết để thực hiện thành công cuộc cách mạng tin gọn tổ chức bộ máy nhà nước nói riêng và hệ thống chính trị nói chung. Tuy nhiên, cần tham vấn ý kiến các chuyên gia, lấy ý kiến Nhân dân, đồng thời tham khảo có chọn lọc kinh nghiệm quốc tế trước khi trình cấp có thẩm quyền quyết định...
PCN Ủy ban Pháp luật và Tư pháp Nguyễn Phương Thủy cho biết nếu bỏ cấp huyện theo định hướng của Bộ Chính trị, Ban Bí thư thì chắc chắn phải tính đến sửa Hiến pháp.
Kết luận số 126 đặt ra yêu cầu, nhiệm vụ mới là tiếp tục sắp xếp tổ chức bộ máy, trong đó nghiên cứu bỏ cấp huyện, sáp nhập tỉnh, thành. Nếu triển khai sắp xếp bỏ cấp huyện thì chắc chắn phải tính đến sửa Hiến pháp.
Tại Kết luận 126, Bộ Chính trị, Ban Bí thư giao Đảng ủy Chính phủ chủ trì phối hợp với các cơ quan liên quan nghiên cứu định hướng tiếp tục sắp xếp bỏ cấp huyện, sáp nhập cấp tỉnh. Tuy nhiên, vấn đề được dư luận và nhiều người đặt ra: với các thành phố trực thuộc tỉnh và các quận thuộc thành phố trực thuộc Trung ương có nên bỏ không, hay tiếp tục duy trì cho phù hợp với mô hình chính quyền đô thị?