Khối tài sản nằm trong các DN Nhà nước, DN có vốn Nhà nước đang được ước tính lên tới gần 400 tỷ USD. Hiện việc quản lý vốn Nhà nước tại các DN rất phân tán và do nhiều đầu mối đảm nhận. Tình trạng các bộ và UBND tỉnh, TP thực hiện đồng thời cả 3 chức năng: Quản lý Nhà nước về kinh tế, chủ quản cấp trên đối với DN và đại diện chủ sở hữu vốn Nhà nước tại DN vẫn còn phổ biến đang là thực trạng hiện nay trong quản lý vốn Nhà nước tại DN.
Với mục tiêu tách bạch chức năng quản lý nhà nước và đại diện quyền sở hữu tại doanh nghiệp nhà nước, Ủy ban Quản lý vốn (UBQLV) được thành lập dựa trên đề án của Bộ KH&ĐT. Tuy nhiên, mới hơn một năm kể từ khi 19 tập đoàn, tổng công ty nhà nước chuyển về UBQLV, hàng loạt vấn đề phát sinh.
'Nếu thực hiện theo cơ chế đặt hàng, theo Nghị định 32 của Chính phủ, Tổng công ty Đường sắt dù có ở Bộ Giao thông Vận tải hay Ủy ban Quản lý vốn Nhà nước thì vẫn phải thực hiện theo cơ chế chung' – bà Nguyễn Thị Phú Hà, Phó Chủ tịch Ủy ban Quản lý vốn nhà nước tại doanh nghiệp, thông tin tại buổi họp báo Chính phủ thường kỳ tháng Hai.
Bộ Giao thông vận tải (GTVT) vừa giao dự toán cho hoạt động kinh tế đường sắt từ ngân sách nhà nước năm 2020 cho ngành đường sắt với tổng số vốn 3.042 tỷ đồng, trong đó riêng vốn bảo trì là 2.800 tỷ đồng.
Doanh thu vận tải của ngành đường sắt chỉ vào khoảng 4.000 tỷ đồng/ năm, ở mức hòa vốn… Ngành đường sắt đang đối mặt với nguy cơ dừng chạy tàu vì khó khăn trong việc ký hợp đồng với các doanh nghiệp thực hiện công tác bảo trì, bảo dưỡng kết cấu hạ tầng đường sắt cũng như hơn 1 vạn người lao động không có lương.
Từ khi ra đời vào năm 1881 đến nay, ngành đường sắt đã mang lại những lợi ích to lớn cho phát triển kinh tế - xã hội Việt Nam. Tuy nhiên, mới đây, lãnh đạo Tổng công ty Đường sắt Việt Nam (VNR) ra cảnh báo, có thể dừng hoạt động tàu chạy vào tháng 3-2020. Trước tình hình này, hãy cùng nhìn lại những lợi ích kinh tế của đường sắt trước nguy cơ bị ngưng chạy toàn quốc.
Vài năm trở lại đây, trong các lĩnh vực trọng điểm của ngành giao thông vận tải thì đường sắt chưa bao giờ hết 'hot'. Đầu tiên là vấn đề an toàn tàu chạy bị đặt một dấu hỏi lớn khi hàng loạt vụ TNGT đường sắt nghiêm trọng liên tiếp xảy ra. Sau đó đến việc Tổng Công ty Đường sắt Việt Nam (VNR) muốn 'hô biến' các nhà ga ở vị trí đất vàng thành trung tâm thương mại để... thu hút khách đi tàu. Mới đây nhất là câu chuyện VNR muốn xin trở về Bộ GTVT chỉ sau chưa đầy 2 năm được chuyển giao cho Ủy ban Quản lý vốn Nhà nước tại DN.
Có đúng là 'do thiếu tiền lương…', hay đơn thuần 'Có chi vương víu trong hơi máy/Mấy chiếc toa đầy nặng khổ đau'. Vậy trong mô hình này, việc giao vốn bảo trì kết cấu hạ tầng đường sắt năm 2019 sẽ như thế nào?
Vì sao doanh nghiệp lâm cảnh khốn đốn 'chạy tàu cũng sai, không chạy tàu cũng sai'?
Ngày 24/2, Thủ tướng Nguyễn Xuân Phúc đã chủ trì cuộc họp Thường trực Chính phủ về giao ngân sách nhà nước thực hiện việc quản lý, bảo trì kết cấu hạ tầng đường sắt quốc gia, một nhiệm vụ được Tổng Công ty Đường sắt Việt Nam thực hiện từ trước đến nay.
Thủ tướng Chính phủ yêu cầu Bộ Giao thông vận tải, Bộ Tài chính cùng các bộ, ngành liên quan thống nhất có giải pháp khẩn trương tháo gỡ vướng mắc về kinh phí quản lý, bảo trì kết cấu hạ tầng đường sắt quốc gia, không được để ảnh hưởng đến đời sống người lao động.
Chỉ mới chuyển về Ủy ban Quản lý vốn Nhà nước chưa đầy 2 năm, Tổng Công ty Đường sắt Việt Nam (VNR) đã đứng trước nguy cơ phải dừng hoạt động trên toàn quốc vì ngập trong nợ lương hàng vạn nhân viên. Nếu điều này không sớm được giải quyết, nguy cơ ngành đường sắt sẽ phải dừng hoạt động trên phạm vi toàn quốc từ tháng 3/2020 tới là hoàn toàn có thể xảy ra.
Dư luận bất ngờ trước thông tin ngành đường sắt có nguy cơ phải dừng chạy tàu nếu không kịp thời được giao vốn bảo trì để duy trì hoạt động.
Ngay từ những ngày đầu năm mới 2020, thay vì hứng khởi bắt tay vào việc, 20 doanh nghiệp thực hiện bảo trì kết cấu hạ tầng đường sắt lại lao đao, chạy vạy vay mượn để ứng lương cho công nhân. Khó khăn này do cơ chế hoạt động của ngành Đường sắt thay đổi, chuyển chức năng đại diện vốn nhà nước từ Bộ GTVT sang Ủy ban Quản lý vốn Nhà nước tại Doanh nghiệp (Siêu ủy ban).
Liên quan cảnh báo từ Chủ tịch HĐTV Tổng Công ty Đường sắt Việt Nam (VNR) về việc có thể phải dừng hoạt động chạy tàu trên toàn quốc do vấn đề giao dự toán ngân sách, tại Công ty CP Đường sắt (CTCPĐS) Bình Trị Thiên tình trạng lương bổng cho công nhân đang rất khó khăn. Theo lãnh đạo công ty này, lương tháng 1 của công nhân vẫn chưa được bố trí, công ty phải xoay xở bằng các nguồn và gõ cửa ngân hàng để vay tiền.
Theo ông Vũ Anh Minh, những tháng gần đây VNR phải ứng tiền trả lương cho hơn 11.000 nhân viên ngành đường sắt để duy trì hoạt động do chưa có tiền.
Lãnh đạo Tổng Công ty Đường sắt Việt Nam (VNR) khẳng định, nếu không có tiền thì VNR buộc phải dừng, muốn chạy cũng không được chứ không chỉ là nói suông để gây sức ép.
'Trên 1 vạn con người chưa có tiền lương và nguy cơ phải dừng chạy tàu là rất cao. Việc dừng chạy tàu sẽ gây ảnh hưởng rất lớn, nhưng nếu cho chạy tàu thì trái luật, thậm chí tuần đường gác chắn nào bị tai nạn thì lãnh đạo đơn vị đó có thể bị khởi tố', ông Vũ Anh Minh - Chủ tịch Hội đồng thành viên Tổng Công ty Đường sắt Việt Nam (VNR) - thống thiết tại buổi làm việc giữa Tổ công tác của Thủ tướng với Ủy ban Quản lý vốn nhà nước tại doanh nghiệp (CMSC), sáng qua - 20/2 tại Hà Nội.
Chưa đầy 2 năm chuyển giao phần vốn Nhà nước về Ủy ban quản lý vốn Nhà nước tại doanh nghiệp, phương án chuyển Tổng công ty Đường sắt Việt Nam về lại Bộ Giao thông Vận tải lại được đưa ra xem xét.
Chủ tịch Tổng công ty Đường sắt Việt Nam cho biết 11.000 nhân sự chạy tàu đang không có tiền lương. Nếu không giải quyết được, đường sắt sẽ phải dừng hoạt động trên toàn quốc.
Đề án cải thiện hạ tầng và chất lượng dịch vụ đường sắt phục vụ khách du lịch đang được Bộ Giao thông vận tải chủ trì soạn thảo.
Do gặp vướng mắc về cơ chế, hiện nay các doanh nghiệp thực hiện nhiệm vụ công ích của ngành đường sắt như: Bảo trì, sửa chữa, tuần đường, gác chắn… đang hoạt động mà không có kinh phí, không được ký hợp đồng. Tình trạng này ảnh hưởng trực tiếp đến an toàn chạy tàu và vận tải đường sắt.
Thủ tướng Chính phủ yêu cầu Bộ Giao thông vận tải và Ủy ban Quản lý vốn nhà nước tại doanh nghiệp đánh giá toàn diện đề xuất điều chuyển Tổng công ty Đường sắt Việt Nam từ Ủy ban Quản lý vốn nhà nước tại doanh nghiệp về trực thuộc Bộ Giao thông vận tải.
Thủ tướng Chính phủ vừa có ý kiến chỉ đạo về xử lý vật tư thu hồi từ thực hiện nhiệm vụ công ích trong lĩnh vực quản lý, bảo trì tài sản kết cấu hạ tầng đường sắt quốc gia do Nhà nước đầu tư.
Trong năm 2019, cả nước xảy ra 257 vụ tai nạn giao thông đường sắt, giảm 3 vụ so với năm 2018 (tương đương giảm 1,15%), làm 110 người chết, 180 người bị thương.
Vài năm trở lại đây, ngành đường sắt phải chật vật tìm mọi cách giữ chân công nhân bởi tỷ lệ xin nghỉ việc diễn ra khá đông. Tuy nhiên, nguyên nhân sâu xa nhất chính là giải pháp tăng lương, đảm bảo cuộc sống cho người lao động vẫn là bài toán chưa tìm ra lời giải.
Khoảng 2 tháng đầu năm 2019, ngành Đường sắt đã liên tiếp xảy ra 5 vụ tàu trật bánh. Trong đó, 4/5 vụ việc đến nay chưa tìm ra nguyên nhân. Tuy vậy, nhiều chuyên gia cho rằng, hạ tầng cũ kỹ lạc hậu, không được duy tu, bảo dưỡng theo định kỳ là yếu tố cốt lõi.