Khi nhu cầu vốn cho tăng trưởng ngày càng lớn, tín dụng ngân hàng tiếp tục giữ vai trò chủ lực nhưng khó có thể một mình đáp ứng mọi nhu cầu của nền kinh tế, nhất là nguồn vốn trung và dài hạn. Phát triển thị trường vốn đủ sâu, rộng và minh bạch vì vậy không chỉ mở thêm nguồn lực cho doanh nghiệp, mà còn góp phần tái cân bằng cấu trúc dẫn vốn, san sẻ áp lực với hệ thống ngân hàng.
Cơ chế mới cho phép TP.HCM phát triển trái phiếu đô thị và trái phiếu dự án đang mở ra một câu hỏi lớn hơn: liệu thị trường vốn có thể chia sẻ thêm gáng nặng tài trợ dài hạn với hệ thống ngân hàng?
Với tổng nhu cầu vốn đầu tư ước khoảng 38,5 triệu tỷ đồng trong 5 năm tới, tương đương gần 1,5 nghìn tỷ USD, Việt Nam đứng trước yêu cầu mở rộng đáng kể quy mô huy động nguồn lực cho phát triển. Điều này đòi hỏi sự tham gia lớn hơn của khu vực tư nhân và dòng vốn quốc tế, cùng những thay đổi trong cấu trúc thị trường tài chính…
Tại Diễn đàn Kinh tế mới lần thứ 4 năm 2026, trong phiên về “Nguồn lực tài chính trong chu kỳ tăng trưởng mới”, các chuyên gia đã thảo luận bài toán đáp ứng nhu cầu vốn rất lớn cho mục tiêu tăng trưởng bình quân 10% giai đoạn 2026-2030, với tổng vốn đầu tư toàn xã hội khoảng 38,5 triệu tỷ đồng.
Nhu cầu đầu tư cho mở rộng sản xuất, đổi mới công nghệ và nâng cao năng suất đang đặt doanh nghiệp trước yêu cầu về những nguồn vốn có kỳ hạn phù hợp.
Việt Nam đang đứng trước nhu cầu vốn lớn cho giai đoạn tăng trưởng mới, trong khi khả năng mở rộng tín dụng của hệ thống ngân hàng ngày càng chịu nhiều sức ép. Các chuyên gia cho rằng bài toán hiện nay không nằm ở việc thiếu tiền tiết kiệm, mà là xây dựng thêm các kênh để đưa nguồn vốn này vào những dự án dài hạn và khu vực có nhu cầu vốn.
Thực tế cho thấy, huy động vốn quốc tế đang trở thành một kênh bổ sung nguồn lực đáng kể cho các ngân hàng Việt Nam. Dòng vốn này được mở rộng khá mạnh trong năm 2025 và đặc biệt rõ nét trong năm 2026, với nhiều khoản vay gắn với các mục tiêu phát triển bền vững, tín dụng xanh, xã hội và hỗ trợ DNNVV.
Nhu cầu vốn lớn cho cao tốc đòi hỏi mở rộng các kênh huy động, từ tín dụng ngân hàng đến trái phiếu, quỹ đầu tư và vốn tổ chức.
Theo chuyên gia của VIS Rating, Việt Nam không thiếu vốn nhưng thiếu cơ chế biến dòng tiền dài hạn thành nguồn vốn phù hợp cho các dự án hạ tầng.
Hạ tầng có thể mở ra nhiều dòng tiền mới nhưng để thu hút vốn dài hạn cần tách cấu phần, phân bổ rủi ro và kết nối nhiều nguồn vốn.
Nhu cầu vốn hạ tầng Việt Nam đặt ra bài toán tìm nguồn vốn phù hợp với những tài sản có vòng đời dài hạn.
Tại Hội nghị “Giải pháp khơi thông nguồn lực tài chính – ngân hàng phục vụ tăng trưởng kinh tế Thủ đô giai đoạn 2026 – 2030”, các ngân hàng khẳng định sẵn sàng đồng hành cùng Hà Nội trong cung ứng vốn cho các dự án trọng điểm, đồng thời đề xuất giải pháp phát triển các kênh huy động vốn dài hạn, trong đó có trái phiếu Thủ đô, nhằm đáp ứng nhu cầu đầu tư hạ tầng và thúc đẩy tăng trưởng bền vững.
Đa dạng hóa cấu trúc vốn, hướng tới các chuẩn mực minh bạch tín dụng quốc tế và thắt chặt kỷ luật dòng tiền là con đường thiết lập tấm khiên tài chính vững chắc.
Bảo lãnh tín dụng có thể chia sẻ một phần rủi ro với nhà đầu tư, nhưng khả năng huy động vốn vẫn phụ thuộc vào dòng tiền, hợp đồng và chất lượng dự án.
Muốn hình thành "vốn kiên nhẫn", Nhà nước không nên thay thị trường phân bổ vốn, mà cần kiến tạo một kiến trúc vốn đủ sức huy động và dẫn dòng vốn tư nhân vào những lĩnh vực tạo năng suất dài hạn...
Thanh khoản và tín dụng tăng không đồng nghĩa nền kinh tế đã có đủ vốn cho phát triển. Vấn đề của Việt Nam nằm sâu hơn ở cấu trúc tài chính, khi hệ thống ngân hàng đang phải gánh quá nhiều nhu cầu vốn có thời gian hoàn vốn từ vài năm đến vài chục năm. Muốn chuyển từ tăng trưởng dựa vào tín dụng sang tăng trưởng dựa trên năng lực sản xuất, Việt Nam cần hình thành "vốn kiên nhẫn" và một hệ sinh thái tài chính đa kênh...