Một nghiên cứu mới công bố được Reuters dẫn lại cho thấy, nhiệt độ tại Himalaya trong tháng 8 cao hơn mức thông thường khoảng 5 độ C, trước khi thảm họa lũ quét xảy ra tại Nepal và Tây Tạng (Trung Quốc). Kết quả được công bố trong bối cảnh Nepal đang thúc đẩy yêu cầu về công bằng khí hậu.
Một nhóm hơn 20 chuyên gia quốc tế đánh giá thảm họa tại khu vực biên giới Nepal - Trung Quốc hồi cuối tháng 8 là kết quả của hàng loạt yếu tố địa chất, băng tuyết và thời tiết tác động đồng thời, trong đó biến đổi khí hậu góp phần làm gia tăng nguy cơ.
Hôm 17/9, CNN dẫn một phân tích khoa học mới do hơn 20 chuyên gia quốc tế thực hiện cho thấy trận lũ lụt thảm khốc diễn ra hồi tháng 8 tại khu vực biên giới Nepal - Trung Quốc là kết quả của một chuỗi các yếu tố phức tạp tác động lẫn nhau; trong đó, nhiều yếu tố tác động đã trở nên trầm trọng hơn do biến đổi khí hậu có nguyên nhân từ con người.
Biến đổi khí hậu không phải nguyên nhân duy nhất của thảm họa ngày 26/8 ở Nepal, song tình trạng nhiệt độ gia tăng trong nhiều thập kỷ đã làm trầm trọng thêm các yếu tố khiến sườn núi mất ổn định.
Thảm họa mới đây tại Nepal cho thấy tình trạng nóng lên ở vùng núi Himalaya đang làm gia tăng những hiểm họa liên hoàn, trong khi khoa học vẫn chưa đủ khả năng dự báo và cảnh báo sớm.
Các nhà nghiên cứu cảnh báo đến giữa thế kỷ, lượng nước từ băng tan ở Himalaya có thể đạt đỉnh trước khi suy giảm, kéo theo sức ép ngày càng lớn đối với nguồn nước và nguy cơ thiên tai ở nhiều khu vực châu Á.
Trận lũ quét xảy ra ngày 26/8 tại khu vực biên giới Nepal - Tây Tạng được cho là bắt nguồn từ sự sụp đổ của băng và đá trên núi cao, tạo ra dòng bùn đá khổng lồ tràn xuống khu vực hạ lưu. Thảm họa xảy ra khi các sông băng Himalaya đang tan nhanh, trong khi dữ liệu quan trắc tại khu vực vẫn còn hạn chế.
Trận lũ quét do sạt lở băng đá trên dãy Himalaya cho thấy hệ thống cảnh báo hiện nay của Nepal chưa đủ khả năng phát hiện và truyền tin kịp thời trước những thảm họa xảy ra quá đột ngột.
Các sông băng Himalaya đang mất khoảng một mét băng mỗi năm, khiến địa hình thay đổi, gia tăng nguy cơ đá lở, lũ lụt và đe dọa sinh kế của người dân Nepal.
Bị phủ tối bởi muội than từ phương tiện giao thông và các nhà máy, các sông băng trên dãy Himalaya đang hấp thụ nhiều nhiệt hơn và tan với tốc độ đáng lo ngại.
Sau thảm họa lũ quét tại dãy Himalaya, giới khoa học gióng lên hồi chuông cảnh báo về tình trạng hụt tuyết kỷ lục, một nghịch lý thủy văn đe dọa trực tiếp đến an ninh lương thực và năng lượng của nhiều quốc gia châu Á.
Ngày 1/9, Ngoại trưởng Nepal Shisir Khanal nhận định thảm họa sập băng gây lũ quét ở khu vực biên giới Nepal-Trung Quốc là “tín hiệu cảnh báo” về những rủi ro ngày càng tăng mà biến đổi khí hậu gây ra cho quốc gia vùng Himalaya này.
Hôm 2/9, Reuters dẫn nhận định của một quan chức cấp cao của Liên Hợp Quốc (LHQ) cảnh báo khu vực Himalaya đang đối mặt với những rủi ro nghiêm trọng từ các trận lũ lụt do băng tan trong tương lai. Cảnh báo được đưa ra trong bối cảnh số người thiệt mạng trong trận lũ tuần trước tại Nepal – vốn bắt nguồn từ sự sụp đổ của một khối băng – đã vượt mốc 1.000 người.
Thảm họa cuối tháng 8 tại khu vực biên giới Nepal - Trung Quốc, khi nhiều người chỉ có vài phút để chạy thoát, cho thấy khoảng trống trong năng lực quan trắc và cảnh báo thiên tai trên dãy Himalaya.
Các nhà khoa học Chile vừa đưa ra cảnh báo tình trạng các sông băng tan nhanh tại dãy Andes ở khu vực Nam Mỹ có thể làm gia tăng nguy cơ lũ quét, sạt lở đất và lở tuyết, tương tự như những gì đã xảy ra ở biên giới Nepal-Trung Quốc thuộc dãy Himalaya.
Trận lũ quét kinh hoàng trên biên giới Nepal - Tây Tạng một lần nữa cho thấy cuộc sống dưới chân những dãy núi băng giá đang trở nên khó đoán hơn. Khi sông băng thu hẹp, băng vĩnh cửu tan và các hồ băng tích tụ nước, những khối núi vốn tưởng như bất động có thể bất ngờ giải phóng một dòng thác gồm băng, nước, đá và bùn xuống các thung lũng bên dưới.
Ngoại trưởng Nepal và người đứng đầu cơ quan khí hậu Liên hợp quốc cảnh báo tình trạng nóng lên toàn cầu đang đe dọa nghiêm trọng dãy Himalaya.
Sông băng tan nhanh và tầng đất đóng băng vĩnh cửu suy yếu do biến đổi khí hậu đang làm gia tăng nguy cơ lũ quét, sạt lở và sụp đổ sông băng tại các vùng núi cao châu Âu, đặc biệt là dãy Alps.
Ảnh vệ tinh và bản đồ cho thấy khối băng đá từ Himalaya sụp xuống, tạo dòng lũ 180 km/h, lao hơn 100 km qua Nepal và Tây Tạng.
Video mới cho thấy khoảnh khắc ngay sau khi khối băng tách khỏi đỉnh núi Himalaya, gây ra thảm họa bùn lũ chết người tại biên giới Nepal - Trung Quốc.
Vụ sạt lở băng nghiêm trọng tại khu vực biên giới Nepal-Trung Quốc đang làm dấy lên cảnh báo về những rủi ro địa chất mới trong bối cảnh dãy Himalaya nóng lên nhanh chóng. Tuy nhiên, các nhà khoa học cho rằng hiện còn quá sớm để khẳng định biến đổi khí hậu là nguyên nhân trực tiếp của thảm họa này.
Với nhiều cộng đồng ở gần dãy núi Himalaya, núi, hồ và sông băng từ lâu đã mang ý nghĩa linh thiêng. Niềm tin này bắt nguồn từ đâu và vì sao vẫn tồn tại đến tận bây giờ?