Sức mạnh, tầm vóc của một quốc gia không đo bằng chiều cao của những tòa tháp chọc trời, không đo bằng những quảng trường bê tông lạnh lẽo. Sức mạnh, tầm vóc ấy phải được đo bằng chỉ số hạnh phúc, bằng niềm tin kiên trung, tự nguyện của người dân vào công lý, vào sự nhân văn của thể chế.
Từ Hồ Gươm, chỉ vài phút đi bộ là tới phố cổ, Tràng Tiền, Nhà hát Lớn và nhiều điểm văn hóa khác. Nhưng khoảng cách gần chưa đủ tạo nên một hành trình liền mạch, càng chưa đủ để giữ chân du khách từ sáng tới đêm.
Giữa nhịp sống không ngừng chuyển động của Thủ đô, hồ Gươm vẫn hiện diện như một khoảng lặng đặc biệt - nơi lịch sử, văn hóa, kiến trúc và đời sống đô thị giao hòa. Từ mặt nước xanh biếc, những hàng cây cổ thụ đến quảng trường, phố đi bộ và các công trình kiến trúc quanh hồ, mỗi góc nhỏ đều lưu giữ một phần ký ức của Hà Nội. Không chỉ là thắng cảnh nổi tiếng, hồ Gươm và khu vực phụ cận còn là không gian văn hóa công cộng có sức sống đặc biệt, nơi người dân và du khách cùng tìm thấy một Hà Nội vừa cổ kính, vừa hiện đại.
Việc Hà Nội nghiên cứu điều chỉnh quy hoạch khu vực Hồ Gươm và phụ cận đang đặt ra yêu cầu không chỉ về tổ chức lại không gian đô thị, mà còn về cách ứng xử với một khu vực chứa đựng nhiều lớp giá trị lịch sử, văn hóa và cảnh quan.
Trong 32,51 ha được nghiên cứu điều chỉnh quanh Hồ Gươm, Hà Nội đề xuất giảm đất ở từ 2,28 ha xuống 0,88 ha, tăng đất cây xanh, thể dục thể thao và mặt nước từ 4,16 ha lên 8,69 ha. Phương án hiện trong giai đoạn lấy ý kiến.
Những ngày qua, phương án điều chỉnh quy hoạch khu vực Hồ Gươm thu hút sự chú ý đặc biệt của người dân. Điều này mở ra cơ hội tổ chức lại một không gian trung tâm đang chịu nhiều sức ép về giao thông, cảnh quan và nhu cầu sử dụng. Trong cấu trúc Hà Nội, Hồ Gươm không chỉ là một thắng cảnh, một di tích hay một khu đất có vị trí đắt giá. Đây còn là trung tâm của lịch sử, quyền lực hành chính, văn hóa, tín ngưỡng và cả thương mại. Do đó, bất kỳ thay đổi nào tại đây cũng vượt ra ngoài phạm vi của một dự án chỉnh trang.
Trong tổng diện tích nghiên cứu điều chỉnh hơn 32 ha khu vực Hồ Gươm, Hà Nội đề xuất giảm diện tích đất ở từ 2,28 ha xuống 0,88 ha, chuyển đổi công năng sang đất công cộng.
Hà Nội có thể mạnh dạn tái cấu trúc không gian Hồ Gươm, phát triển đô thị hai bên sông Hồng, nhưng không được đánh đổi bản sắc để lấy những công trình mới.
Quy hoạch khu vực Hồ Gươm và phụ cận đang được Hà Nội lấy ý kiến cộng đồng, hướng tới mở rộng không gian công cộng, bảo tồn giá trị lịch sử, văn hóa và cảnh quan đặc biệt của khu vực. Với các công trình xây mới, thành phố yêu cầu phải được nghiên cứu kỹ, bảo đảm hài hòa với tổng thể không gian Hồ Gươm.
Ý tưởng “Khải Hoàn môn” tại phía Bắc Hồ Gươm đang nhận được nhiều sự quan tâm. Theo KTS Trần Huy Ánh, một biểu tượng mới tại không gian đặc biệt này phải được cân nhắc kỹ từ lịch sử, văn hóa đến tỷ lệ kiến trúc.
Chủ tịch UBND TP Hà Nội cho biết, thành phố muốn các tuyến phố rộng rãi hơn, có thêm các không gian công cộng, nhất là những khoảng quảng trường để nhân dân có thể thụ hưởng cảnh sắc Hồ Gươm một cách thoải mái, rộng rãi hơn, còn việc xây dựng các công trình mới sẽ phải tính toán rất kỹ lưỡng.
Ngày 12/9, Chủ tịch UBND TP. Hà Nội Vũ Đại Thắng đi kiểm tra công tác lấy ý kiến cộng đồng về điều chỉnh cục bộ quy hoạch khu vực Hồ Gươm và vùng phụ cận, tại Trung tâm thông tin triển lãm 93 Đinh Tiên Hoàng, phường Hoàn Kiếm.
Đề xuất xây dựng “Khải hoàn môn” tại khu vực phía Bắc Hồ Gươm đang thu hút sự quan tâm của dư luận. Từ góc nhìn văn hóa, vấn đề không chỉ nằm ở việc một công trình mới, mà quan trọng hơn là công trình ấy có phù hợp với không gian lịch sử, cảnh quan và những giá trị đã được bồi đắp qua nhiều thế hệ.
Theo lãnh đạo Sở Xây dựng Hà Nội, các hình ảnh trong hồ sơ điều chỉnh quy hoạch khu vực hồ Gươm chỉ minh họa định hướng tổ chức không gian, không phải thiết kế kiến trúc đã được quyết định.
Đến hôm nay, việc lấy ý kiến về điều chỉnh cục bộ quy hoạch phân khu đô thị khu vực hồ Gươm và phụ cận bước sang ngày thứ tư. Với tinh thần cầu thị, thành phố Hà Nội xác định đây không chỉ là quá trình làm rõ các định hướng tổ chức không gian, kiến trúc cảnh quan mà còn là cơ hội để lắng nghe, tiếp nhận thêm các góc nhìn từ nhân dân, chuyên gia và các tổ chức liên quan.
Liên quan đến phương án điều chỉnh cục bộ quy hoạch khu vực hồ Gươm và vùng phụ cận, trong đó dự kiến hạ giải một số công trình không còn phù hợp, tổ chức lại không gian và bổ sung công trình Khải Hoàn Môn nhằm tôn tạo cảnh quan, bảo tồn những giá trị đặc biệt của hồ Gươm, phóng viên Cơ quan Báo và Phát thanh, Truyền hình Hà Nội đã có cuộc trao đổi với kiến trúc sư Hồ Thiệu Trị, đại diện đơn vị tư vấn, để làm rõ nội dung này.