Ngành chè Việt Nam từ lâu đã được đánh giá cao về chất lượng sản phẩm, đặc biệt là các loại chè xanh. Tuy nhiên, ngành này vẫn đang đối mặt với nghịch lý khi phần lớn sản phẩm được xuất khẩu ở dạng thô, không mang thương hiệu Việt, dẫn đến giá trị kinh tế không đạt mức tương xứng. Vậy, làm sao để chấm dứt tình trạng 'áo gấm đi đêm' của ngành chè Việt?
Tỉnh Thái Nguyên với trên 22.300 ha chè, sản lượng mỗi năm đạt trên 272.000 tấn, dẫn đầu cả nước về sản xuất chè. Tuy nhiên, sản phẩm chè Thái Nguyên vẫn chủ yếu tiêu thụ ở thị trường nội địa, xuất khẩu chè của tỉnh có sản lượng và giá trị thấp, chưa tương xứng với tiềm năng, thế mạnh.
Đài Loan nhập khẩu 12.059 tấn chè từ Việt Nam trong 10 tháng đầu năm 2024, với trị giá 20,57 triệu USD, giảm nhẹ 0,05% về lượng và giảm 0,1% về trị giá so với cùng kỳ năm 2023.
Theo Hiệp hội Chè Việt Nam, hiện Việt Nam là nước sản xuất và xuất khẩu chè đứng thứ 5 trên thế giới. Tuy nhiên, giá chè xuất khẩu bình quân của Việt Nam chỉ bằng 65% giá bình quân của các nước hàng đầu về xuất khẩu chè và bằng 55% giá chè xuất khẩu bình quân của Ấn Độ và Sri Lanka. Vì thế, nâng cao chất lượng sản phẩm để tạo ra dấu ấn mới trong xuất khẩu đang là thách thức đối với ngành chè Việt Nam.
Thị trường tiêu thụ và giá bán chè dịp cuối năm luôn ở mức cao, vì vậy hầu hết các hộ sản xuất chè của tỉnh Thái Nguyên đã chú trọng áp dụng tiến bộ khoa học kỹ thuật trong việc chăm sóc, phòng trừ sâu bệnh để những vườn chè tiếp tục trổ búp bất chấp thời tiết lạnh giá.
Theo số liệu báo cáo của Bộ Nông nghiệp và PTNT, trong tháng 10-2024, Việt Nam đã xuất khẩu gần 14,5 ngàn tấn chè, trị giá hơn 26 triệu USD (tăng 20,2% về lượng, tăng 19,9% về trị giá so với cùng kỳ năm 2023).
Việt Nam là quốc gia sản xuất, xuất khẩu chè (trà) đứng thứ 5 trên thế giới về sản lượng và khối lượng, nhưng kim ngạch xuất khẩu chè nhiều năm qua chỉ đạt 200-300 triệu USD/năm. Giá chè xuất khẩu cũng thấp so với giá chè của các quốc gia xuất khẩu khác trên thị trường. Vì đâu chè Việt Nam lại lâm vào tình cảnh như vậy?
Chiều 9/11, tại Cung tri thức Thành phố Hà Nội, Viện nghiên cứu các vấn đề xã hội và Hiệp hội Chè Việt Nam, phối hợp cùng Cộng đồng Yêu trà Việt tổ chức chương trình 'Chè Việt – Di sản và Tương lai' tôn vinh các doanh nghiệp gắn bó với ngành Chè Việt Nam trong những năm qua.
Xuất khẩu rau quả, cà phê đã có kim ngạch vượt trên 5 tỷ USD/năm, trong khi đó, mặt hàng chè chỉ khoảng 200 - 300 triệu USD/năm. Hơn nữa, giá chè xuất khẩu bình quân cũng chỉ đạt 1.750 USD/tấn, bằng 1/2 so với thế giới và bằng 1/3 so với tiêu thụ trong nước. Cần phải làm một cuộc cách mạng, thay đổi tư duy và sản xuất, tìm con đường thương mại mới cho chè Việt…
Việt Nam được biết đến là một trong những quốc gia sản xuất chè lớn nhất thế giới, với những vùng chè trứ danh và hương vị đặc trưng, nhưng một thực tế là giá trị của chè Việt Nam trên thị trường quốc tế vẫn đang ở mức thấp so với mặt bằng chung…
Chương trình 'Chè Việt - Di sản và tương lai' là một hành trình khám phá văn hóa trà từ khắp các vùng miền của Việt Nam.
Lãnh đạo Hiệp hội Chè Việt Nam đã thẳng thắn chỉ ra, việc sản xuất, xuất khẩu chè của Việt Nam còn theo kiểu 'dìm nhau' nên giá chè xuất khẩu của Việt Nam chỉ bằng khoảng 50- 65% so với thế giới dù lượng xuất khẩu vào top 5.
Chè của Việt Nam xuất khẩu đến hơn 70 quốc gia, vùng lãnh thổ, nhưng giá xuất khẩu bình quân chỉ bằng 65% giá bình quân của các nước hàng đầu về xuất khẩu chè và chỉ bằng 55% giá chè xuất khẩu bình quân của Ấn Độ và Sri Lanka. Tại sao?
Ngành chè với bề dày lịch sử hàng nghìn năm, từng được ví như 'vàng xanh' của đất nước, song giá chè xuất khẩu vẫn còn thấp. Theo đại diện Hiệp hội Chè Việt Nam, phải tạo được liên kết sản xuất, hình thành vùng nguyên liệu chất lượng mới nâng cao giá bán lên được. Nếu cứ 'dìm nhau', phân tán, phân chia thị trường thì khó thoát khỏi bẫy giá rẻ của thế giới.
Ngày 5/11, tại tỉnh Phú Thọ, Cục Trồng trọt, Hội Làm vườn Việt Nam, Báo Nông nghiệp Việt Nam và Viện Khoa học kỹ thuật Nông lâm nghiệp miền núi phía Bắc (NOMAFSI) phối hợp tổ chức Diễn đàn 'Kết nối sản xuất và tiêu thụ chè chất lượng cao' hướng tới mục tiêu chuyển đổi 70% diện tích sang các giống chè mới vào năm 2025. Đây là hoạt động hướng tới Chiến lược phát triển ngành trồng trọt đến năm 2030, tầm nhìn đến năm 2050 đã được Thủ tướng Chính phủ phê duyệt theo Quyết định số 1748/QĐ-TTg, ngày 30 tháng 12 năm 2023.
Theo ông Hoàng Vĩnh Long, Chủ tịch Hiệp hội Chè Việt Nam, những người làm chè xuất khẩu trong tình trạng dễ mua dễ bán, đang rơi vào bẫy giá rẻ của thế giới.
'Người làm chè Việt Nam đang ở tình trạng dễ mua, dễ bán nên không tự làm mới mình mà chỉ tập trung sản xuất để đạt thỏa thuận mua bán trước mắt. Đó là lí do vì sao chè Việt Nam dễ rơi vào 'bẫy giá rẻ' của thế giới' - ông Hoàng Vĩnh Long - Chủ tịch Hiệp hội Chè Việt Nam - cho biết.
'Sản xuất và tiêu thụ chè chất lượng cao', Diễn đàn quy tụ hơn 100 đại biểu gồm các chuyên gia, doanh nghiệp chè, đã được tổ chức ngày 5/11, tại Viện Khoa học kỹ thuật Nông lâm nghiệp miền núi phía Bắc (NOMAFSI, thị xã Phú Thọ).
Theo Cục Trồng trọt - Bộ Nông nghiệp và Phát triển nông thôn, năm 2023 xuất khẩu chè của Việt Nam đạt hơn 120.000 tấn, trị giá hơn 210 triệu USD. Việt Nam là nước xuất khẩu đứng thứ 5 trên thế giới.
Sáng 5/11, tại tỉnh Phú Thọ, Cục Trồng trọt (Bộ Nông nghiệp và Phát triển nông thôn) phối hợp với Hội Làm vườn Việt Nam, Báo Nông nghiệp Việt Nam và Viện Khoa học kỹ thuật Nông lâm nghiệp miền núi phía Bắc (NOMAFSI) tổ chức Diễn đàn kết nối sản xuất và tiêu thụ chè chất lượng cao. Đây là hoạt động hướng tới Chiến lược phát triển ngành trồng trọt đến năm 2030, tầm nhìn đến năm 2050 đã được Thủ tướng Chính phủ phê duyệt ngày vào cuối năm 2023.
Ngành chè Việt Nam từng được ví như 'vàng xanh', mang lại giá trị cao cho người dân. Thế nhưng, giá chè xuất khẩu của nước ta hiện nay chỉ bằng khoảng 65% so với mức bình quân của thế giới. Do đó, cần nhân rộng các giống chè mới, áp dụng kỹ thuật canh tác tiên tiến và chế biến các sản phẩm chè…
Ngày 5/11, tại tỉnh Phú Thọ, Bộ Nông nghiệp và Phát triển nông thôn, Cục Trồng trọt, Hội Làm vườn Việt Nam, Báo Nông nghiệp Việt Nam và Viện Khoa học kỹ thuật Nông lâm nghiệp miền núi phía Bắc đã phối hợp tổ chức Diễn đàn kết nối sản xuất và tiêu thụ chè chất lượng cao.
Ngày 5/11, tại Phú Thọ, Báo Nông nghiệp Việt Nam, Viện Khoa học kỹ thuật nông lâm nghiệp miền núi phía bắc phối hợp Hội Làm vườn Việt Nam tổ chức Diễn đàn 'Kết nối sản xuất và tiêu thụ chè chất lượng cao'.
Giá chè xuất khẩu bình quân của nước ta còn thấp do phần lớn chè xuất khẩu của Việt Nam là chè thô, chưa qua chế biến sâu, đóng gói đơn giản, thiếu nhãn mác, thương hiệu rõ ràng.
Việt Nam hiện đứng thứ 5 về xuất khẩu chè. Lượng chè tiêu thụ trong nước chỉ bằng 1/3 so với lượng chè xuất khẩu, tuy nhiên giá trị tiêu thụ trong nước cao hơn.