Chương trình 07-CTr/TU của Thành ủy Hà Nội về đẩy mạnh phát triển khoa học, công nghệ và đổi mới sáng tạo trên địa bàn Thành phố giai đoạn 2021-2025 (Chương trình 07) là một trong 10 Chương trình công tác lớn của Thành ủy Hà Nội khóa XVII. Sau 3 năm triển khai thực hiện, đến nay Chương trình đã đi vào cuộc sống và đạt được nhiều kết quả quan trọng.
Nghị quyết Đại hội XIII của Đảng xác định một trong ba đột phá chiến lược là 'phát triển nhanh nguồn nhân lực, nhất là nguồn nhân lực chất lượng cao, tập trung vào việc đổi mới căn bản và toàn diện nền giáo dục quốc dân; gắn kết chặt chẽ phát triển nguồn nhân lực với phát triển và ứng dụng khoa học, công nghệ'.
Báo cáo của Tổng cục Thống kê công bố năm 2023 cho thấy, năng suất lao động của Việt Nam ở khu vực Đông Nam Á chỉ cao hơn Campuchia (2,4 lần), Myanmar (1,6 lần) và Lào (1,2 lần).
Thứ trưởng Bộ Khoa học và Công nghệ Bùi Thế Duy đã chia sẻ về các nội dung liên quan đến Luật Khoa học và Công nghệ sửa đổi.
Luật Khoa học và Công nghệ được ban hành lần đầu năm 2000, sửa đổi năm 2013 đã đóng vai trò quan trọng trong việc tạo ra hành lang pháp lý cho hoạt động khoa học và công nghệ, thúc đẩy phát triển kinh tế - xã hội của đất nước. Tuy nhiên, với yêu cầu ngày càng cao từ thực tiễn, việc sửa đổi Luật Khoa học và Công nghệ cần được triển khai nhằm theo kịp xu hướng chung của thế giới.
Theo Thứ trưởng Khoa học và Công nghệ Bùi Thế Duy, Luật Khoa học và công nghệ năm 2013 được ban hành lần đầu vào năm 2000 và sửa đổi vào năm 2013 đã đóng vai trò quan trọng trong việc tạo ra hành lang pháp lý cho hoạt động khoa học và công nghệ, thúc đẩy phát triển kinh tế-xã hội của đất nước. Tuy nhiên, với yêu cầu ngày càng cao từ thực tiễn, Đảng và Chính phủ đã ban hành nhiều văn bản thể hiện quan điểm và chủ trương mới liên quan đến khoa học, công nghệ và đổi mới sáng tạo, đòi hỏi cần được thể chế hóa để đáp ứng nhu cầu thực tiễn.
Luật Khoa học và Công nghệ cần sửa đổi để tăng cường việc huy động nguồn đầu tư cho các hoạt động nghiên cứu và phát triển, theo kịp xu thế chung của thế giới.
Ở các quốc gia phát triển, khoa học công nghệ (KHCN) giúp gia tăng giá trị lĩnh vực nông nghiệp lên đến 50%. Tại Việt Nam, con số này dù tăng dần qua mỗi năm nhưng hiện mới dừng ở khoảng 30%.
Bộ Khoa học và Công nghệ sẽ nghiên cứu, hoàn thiện và đề xuất sửa đổi các quy định của Luật Khoa học và Công nghệ làm cơ sở cho việc hình thành và phát triển doanh nghiệp khoa học và công nghệ.
Xác định Khoa học, Công nghệ (KHCN) và đổi mới sáng tạo là nhân tố đồng hành, góp phần phát triển kinh tế-xã hội, tỉnh Hưng Yên tăng cường các hoạt động KHCN, phát triển đúng định hướng và đi vào chiều sâu.
Khoa học công nghệ và đổi mới sáng tạo chính là một yếu tố nền tảng của chuyển đổi số và chuyển đổi xanh - hai trong các yếu tố quan trọng nhất của quá trình chuyển đổi cơ cấu kinh tế trên phạm vi toàn cầu và đặc biệt quan trọng đối với nước ta hiện nay.
Hoạt động khoa học công nghệ (KHCN) và đổi mới sáng tạo (ĐMST) trong những năm qua đã đóng góp thiết thực vào việc thực hiện các mục tiêu, kế hoạch phát triển của ngành Công Thương, thực hiện tái cấu trúc công nghiệp và thương mại. Giai đoạn 2021-2030, mục tiêu KHCN ngành Công Thương sẽ phát triển thực sự trở thành động lực quan trọng để xây dựng nền công nghiệp quốc gia hiện đại, góp phần tích cực phát triển thương mại theo hướng tăng trưởng nhanh và bền vững.
Phát triển Khoa học công nghệ và đổi mới sáng tạo với vai trò nền tảng phát triển đất nước nhanh, bền vững là yêu cầu khách quan, lựa chọn khôn ngoan. Đây là một trong những động lực rất quan trọng để thúc đẩy tăng trưởng, tạo bứt phá về năng suất, chất lượng, hiệu quả, sức cạnh tranh; là yếu tố có ý nghĩa sống còn đối với quá trình vươn lên 'bắt kịp, tiến cùng, bứt phá và vượt lên'...
Thủ tướng mong rằng, tinh thần say mê nghiên cứu, dấn thân vì KHCN của các thế hệ đi trước tiếp tục được lan tỏa, phát huy mạnh mẽ, tạo động lực, truyền cảm hứng trong thế hệ trẻ, nhất là đội ngũ nhà khoa học hôm nay và tương lai.
Không chỉ có vai trò then chốt trong việc thúc đẩy hoạt động khoa học, công nghệ và đổi mới sáng tạo, thị trường khoa học và công nghệ còn góp phần nâng cao năng suất lao động, chất lượng hàng hóa, dịch vụ và năng lực cạnh tranh của nền kinh tế.
Trong bối cảnh Cách mạng công nghiệp 4.0, Thành phố Hồ Chí Minh định hướng chuyển đổi sang mô hình tăng trưởng dựa vào khoa học-công nghệ và đổi mới sáng tạo. Với định hướng này, thành phố kỳ vọng sẽ tạo ra động lực mới cho mục tiêu tăng trưởng bền vững, hội nhập sâu rộng vào chuỗi cung ứng toàn cầu.
Khoa học, công nghệ và đổi mới sáng tạo đã và đang đóng góp thiết thực vào tăng trưởng kinh tế - xã hội nói chung và ngành Công Thương nói riêng.
Tại Diễn đàn Hợp tác xã quốc gia 2024 với chủ đề 'Phát triển bền vững chuỗi giá trị sản phẩm' mới đây, Thứ trưởng Bộ Khoa học và Công nghệ Trần Hồng Thái cho biết trình độ KHCN trong nông nghiệp của nước ta còn thấp và chậm phát triển, có khoảng cách khá xa so với thế giới và khu vực.
Phát triển khoa học và công nghệ là một trong những nhiệm vụ trọng tâm và đòi hỏi tiên quyết, tạo nền tảng thúc đẩy sự phát triển của ngành Công Thương.
Việc tăng cường hợp tác, liên kết địa phương, liên kết vùng trong triển khai hoạt động khoa học-công nghệ và đổi mới sáng tạo nhằm giải quyết những vấn đề khoa học-công nghệ quy mô lớn, liên ngành, liên vùng, tạo sản phẩm theo chuỗi giá trị, có giá trị gia tăng lớn, đóng góp cho phát triển kinh tế-xã hội.
Để tạo ra một sản phẩm khoa học công nghệ (KHCN) phục vụ phát triển kinh tế - xã hội, các nhiệm vụ, đề tài nghiên cứu phải xuất phát từ yêu cầu thực tiễn. Và, kết quả nghiên cứu KHCN đòi hỏi phải quay trở lại phục vụ thực tiễn cuộc sống, được chuyển giao, ứng dụng, thương mại hóa để không lãng phí tiền tài, kỳ vọng.
Để khoa học, công nghệ và đổi mới sáng tạo thực sự trở thành đột phá chiến lược và động lực chính cho phát triển kinh tế xã hội, cần có sự đột phá trong hoạch định chính sách, pháp luật, xây dựng cơ chế tài chính đặc thù cho hoạt động khoa học và công nghệ, chấp nhận rủi ro, thất bại trong nghiên cứu khoa học, phát triển và ứng dụng công nghệ...
Năm 2024, Bộ Khoa học và Công nghệ đặt mục tiêu 'tăng tốc, bứt phá'. Trọng tâm là thúc đẩy thị trường khoa học công nghệ, trong đó, xác định những công nghệ trọng điểm, công nghệ lõi cần ưu tiên.
Xây dựng, hoàn thiện chính sách, pháp luật thúc đẩy phát triển khoa học công nghệ và đổi mới sáng tạo; triển khai Chiến lược phát triển khoa học, công nghệ và đổi mới sáng tạo đến năm 2030; tập trung hoàn thiện cơ chế tự chủ, tự chịu trách nhiệm của tổ chức khoa học công nghệ… là một trong 8 nhiệm vụ trọng tâm của ngành Khoa học và Công nghệ năm 2024.
Theo ông Đỗ Thành Long, Chánh Văn phòng Bộ Khoa học và Công nghệ (KH&CN), năm 2024 sẽ xây dựng luật/lập đề nghị xây dựng 4 Luật sửa đổi, trình Chính phủ 5 Nghị định liên quan đến khoa học công nghệ và đổi mới sáng tạo.
Để các cơ chế, chính sách theo kịp bối cảnh mới, đáp ứng và hỗ trợ hoạt động khoa học công nghệ một cách hiệu quả, năm 2024, Bộ Khoa học và Công nghệ sẽ nỗ lực tháo gỡ những điểm nghẽn, vướng mắc, bất cập.
Năm 2023, lĩnh vực khoa học, công nghệ nước ta ghi dấu ấn ở nhiều lĩnh vực: khoa học xã hội nhân văn, tự nhiên, công nghệ sinh học, nông nghiệp, an ninh quốc phòng, khoa học y dược, công nghệ cao... Để khoa học và công nghệ thực sự trở thành đột phá chiến lược và động lực chính cho phát triển kinh tế - xã hội trong năm 2024 và các năm tiếp đến, cần đổi mới mạnh mẽ, toàn diện, đột phá trong tư duy hoạch định chính sách.
Sáng 28.12, tại Hà Nội, Bộ Khoa học và Công nghệ đã tổ chức hội nghị tổng kết công tác năm 2023, triển khai nhiệm vụ năm 2024.
Phó Thủ tướng Trần Lưu Quang đề nghị Bộ Khoa học và Công nghệ (KH&CN) phải chủ động hơn, mạnh mẽ hơn trong xây dựng thể chế với cách tiếp cận mới, tư duy mới, cách làm mới, để vừa thực hiện tốt công tác quản lý nhà nước, vừa thúc đẩy lĩnh vực KHCN phát triển.
Ngày 28/12, tại Hà Nội, Bộ Khoa học và Công nghệ tổ chức Hội nghị tổng kết công tác năm 2023, triển khai nhiệm vụ năm 2024. Phó Thủ tướng Chính phủ Trần Lưu Quang dự, phát biểu chỉ đạo.
Sáng 28/12, tại Hà Nội, Bộ Khoa học và Công nghệ tổ chức Hội nghị tổng kết công tác năm 2023, triển khai nhiệm vụ năm 2024. Phó Thủ tướng Chính phủ Trần Lưu Quang dự, phát biểu chỉ đạo.
Thị trường khoa học và công nghệ đang phát triển và đạt được một số thành tựu, song vẫn còn nhiều rào cản, vướng mắc, cần sớm được tháo gỡ.
Ngày 15/12, tại Hòa Lạc, Bộ Khoa học và Công nghệ phối hợp Đại học Quốc gia Hà Nội, Đại học Quốc gia Thành phố Hồ Chí Minh, Viện Hàn lâm Khoa học và Công nghệ Việt Nam, Viện Hàn lâm Khoa học xã hội Việt Nam tổ chức Hội nghị thường niên năm 2023 'Chiến lược phát triển khoa học, công nghệ và đổi mới sáng tạo Việt Nam đến năm 2030 - Chính sách và thực tiễn'.
Ngày 15/12, tại Hòa Lạc, Bộ Khoa học & Công nghệ (KH&CN) phối hợp với Đại học Quốc gia Hà Nội (ĐHQGHN), Đại học Quốc gia (ĐHQG) TP Hồ Chí Minh, Viện Hàn lâm Khoa học & Công nghệ Việt Nam, Viện Hàn lâm Khoa học Xã hội Việt Nam tổ chức Hội nghị thường niên năm 2023 'Chiến lược phát triển khoa học, công nghệ và đổi mới sáng tạo Việt Nam đến năm 2030 - Chính sách và thực tiễn'.
Để tháo gỡ bất cập trong thanh, quyết toán cho các nhiệm vụ khoa học và công nghệ, hoạt động nghiên cứu khoa học và công nghệ cần được áp dụng cơ chế đặc thù hơn so với các khoản chi khác từ ngân sách nhà nước; cần nghiên cứu xây dựng các cơ chế đặc thù, quan điểm chấp nhận rủi ro, thất bại trong khoa học, dỡ bỏ các rào cản hành chính trong quản lý hoạt động nghiên cứu khoa học...