Khôn lường hiểm họa ma túy

Trong một cuộc làm việc của Huyện ủy Ðiện Biên (địa bàn xảy ra 1 trong 3 vụ án kể trên) với đoàn kiểm tra Trung ương về vấn đề văn hóa, đồng chí Bí thư Huyện ủy Phạm Ðức Toàn trăn trở: “Toàn huyện hiện có trên 2.300 người nghiện ma túy. Trong đó hơn 800 người nghiện đang tham gia điều trị thay thế bằng methadone, chỉ có 4 người được đưa vào cơ sở cai nghiện bắt buộc. Áng chừng cả số đối tượng chưa được phát hiện thì vẫn còn khoảng 1.500 người nghiện không được quản lý, điều trị. Ðây là vấn đề rất nguy hại, không chỉ là văn hóa mà còn liên quan trực tiếp đến tình hình an ninh chính trị, trật tự an toàn xã hội trên địa bàn. Tuy nhiên vẫn còn những bất cập từ cơ chế, chính sách, luật pháp liên quan đến quản lý, cai nghiện cho người nghiện ma túy, cần phải xử lý cứng rắn hơn mới giải quyết được vấn đề này, nhằm bảo vệ an toàn cuộc sống người dân lương thiện”. Ðây không chỉ là nỗi lo của riêng huyện Ðiện Biên mà chung toàn tỉnh, khi tổng số người nghiện ma túy lên đến 9.139 người nhưng chỉ có 421 người trong trại tạm giam, nhà tạm giữ và 182 người đang cai nghiện tại Trung tâm Chữa bệnh - Giáo dục - Lao động xã hội tỉnh, còn 8.536 người ở ngoài xã hội. Khi đã trở thành nô lệ của ma túy, nhiều đối tượng tham gia các hoạt động mua bán, vận chuyển trái phép các chất ma túy và trộm cắp, cướp giật, giết người… tác động xấu đến an ninh trật tự, đạo đức xã hội.

Mặc dù trên địa bàn tỉnh ta chưa xảy ra những vụ việc nghiêm trọng liên quan đến các loại ma túy mới gây ảo giác, mất kiểm soát như nhiều địa phương khác, nhưng các vụ án do đối tượng nghiện “đói thuốc” thực hiện đều có phần manh động, tàn độc hơn như đã kể trên. Người nghiện ma túy trên địa bàn tỉnh đang có xu hướng trẻ hóa và đa dạng về thành phần. Theo số liệu của Công an tỉnh cung cấp: Người nghiện trong độ tuổi 16 - 18 có 12 đối tượng, từ 18 - 29 tuổi có trên 2.400 đối tượng, còn lại là trên 30 tuổi. Vụ việc anh trai sát hại em gái để cướp 2 vòng bạc mua ma túy sử dụng (vào tháng 4/2019, tại bản Món, xã Quài Tở, huyện Tuần Giáo) thủ phạm là Lò Văn Biên năm nay mới 20 tuổi. Còn án mạng tại bản Củ, xã Quài Nưa cùng huyện, xảy ra tiếp sau chỉ nửa tháng, thủ phạm là Quàng Văn Quốc thì chưa tròn 18 tuổi. Cả 2 kẻ thủ ác đều còn rất trẻ nhưng sớm “bập” vào ma túy và có những hành động vô nhân tính vì không được thỏa mãn nhu cầu sử dụng thuốc.

Nhiều năm qua, tình hình tội phạm ma túy trên địa bàn tỉnh vẫn chưa khi nào hạ nhiệt, hệ lụy của ma túy có lẽ ai cũng thấy rõ: An ninh trật tự phức tạp, nhiều gia đình đổ vỡ li tán, không ít đứa trẻ thiếu vắng sự chăm sóc của cha mẹ… Ma túy đang từng ngày, từng giờ tàn phá mỗi gia đình và cuộc sống yên bình của cộng đồng. Hậu quả ma túy gây ra có lẽ không ai hiểu hơn chính những người sử dụng ma túy và gia đình họ. Anh Vừ A Tr. (bản Hồi Hương, xã Mường Nhà, huyện Ðiện Biên) hiện đang cải tạo tại Trại Tạm giam Noong Bua (TP. Ðiện Biên Phủ) cũng từng là con nghiện, bán hết của cải có giá trị trong nhà và cả ruộng nương để lấy tiền hút, chích, tự tay phá nát hạnh phúc gia đình mình vì đắm chìm trong những cơn vật vã thèm thuốc. Rồi để thoải mái sử dụng thuốc, Tr. tham gia đường dây mua bán ma túy, năm 2014 bị bắt và nhận án 7 năm tù. Những ngày mất tự do trong 4 bức tường, anh mới thực sự tỉnh táo, day dứt, hối hận vì lầm lỡ của bản thân. Anh Tr. chia sẻ: “Tôi đã cải tạo 5 năm, rất mong đến ngày được trở về nhà. Khi tôi đi, các con còn nhỏ, nay đứa lớn cũng đã 12 tuổi. Vì ma túy, tôi đã làm vợ con khổ nhiều năm qua, phải sống trong cảnh thiếu thốn, nghèo đói, không có người lao động. Sau này ra trại, tôi sẽ tu chí làm ăn, không tái nghiện để chuộc lại lỗi lầm với gia đình”.

Ma túy hủy hoại bản thân và gia đình mình như thế nào, những người sử dụng ma túy đều biết nhưng đến nay không mấy người đoạn tuyệt được với thứ chất cấm này. Tính đến 30/4/2019, trên địa bàn tỉnh chỉ có 51 người cai nghiện ma túy thành công; trong đó, 16 người không tái sử dụng ma túy từ 1 - 2 năm, 36 người không tái nghiện từ 3 năm trở lên. Chặn được nguồn cung ma túy thì mới có thể giảm dần số người nghiện ma túy nhưng với địa hình hiểm trở, đường biên giới dài, lại gần khu vực “tam giác vàng” (nơi cung cấp ma túy lớn trên thế giới), tình hình mua bán, tàng trữ, vận chuyển trái phép chất ma túy tại địa bàn tỉnh ta vẫn diễn biến phức tạp, thủ đoạn ngày càng tinh vi, liều lĩnh. Ðể phòng, chống tệ nạn, tội phạm liên quan đến ma túy, cùng với sự quyết liệt đấu tranh, quản lý, kiểm soát chặt chẽ của lực lượng chức năng thì nhiều hoạt động, chương trình, mô hình của các tổ chức chính trị - xã hội, cơ quan, cộng đồng đã được triển khai, có ý nghĩa tuyên truyền, giáo dục cao và thu được hiệu quả tích cực. Ðiển hình như chuyên mục “Vì chủ quyền an ninh biên giới” phát trên Ðài Phát thanh - Truyền hình tỉnh; Trung tâm Phát hành phim và Chiếu bóng khai thác nguồn phim về đề tài phòng, chống ma túy chiếu tại các xã vùng sâu, vùng xa phục vụ nhân dân; Hội Liên hiệp Phụ nữ duy trì 353 mô hình “Chi, tổ phụ nữ không có hội viên, người thân vi phạm pháp luật và mắc tệ nạn xã hội”, 179 mô hình “Chi, tổ phụ nữ vận động chồng, con cai nghiện ma túy, hạn chế tái nghiện”; xã Thanh An (huyện Ðiện Biên) duy trì hiệu quả mô hình “Không thử, không tàng trữ, không sử dụng ma túy”; toàn tỉnh có 3 xã giữ vững danh hiệu xã không có tệ nạn ma túy… Phong trào, mô hình đã có, nhưng cần hơn hết là sự chủ động, tích cực tham gia thực chất của cả cộng đồng để bảo vệ cuộc sống bình yên khỏi hiểm họa của ma túy.