Khúc ca neo lòng người xứ Trà

Ca sĩ Đôn Hoàng trong MV "Chiều quê hương" do Báo và Phát thanh, Truyền hình Thái Nguyên sản xuất.

Từ thi phẩm đến khúc ca quê hương

Trong đời sống âm nhạc Thái Nguyên, “Chiều quê hương” có một vị trí đặc biệt. Sức sống của ca khúc không chỉ đến từ giai điệu giàu cảm xúc mà còn từ sự hòa quyện giữa chất thơ và tình yêu dành cho mảnh đất, con người nơi đây. Tác phẩm được nhạc sĩ Đặng An Nguyên phổ nhạc từ bài thơ “Về nơi đầu suối” của nhà thơ Nguyễn Anh Thuấn.

Trong thi phẩm, Thái Nguyên hiện lên qua cảm xúc của một người khách phương xa, đem lòng yêu mến cảnh sắc và con người nơi đây. Những câu thơ mang nét bâng khuâng, xao xuyến của một cuộc gặp gỡ muộn màng, tựa như lời tự tình của người đang đi tìm một miền đất để gửi gắm thương yêu:

“Tôi lạc bước giữa chiều đầy sương khói

Ôi quá nửa đời người chưa gặp suối

Chưa gặp em ở chốn thật của mình!”

Nếu trong thơ Nguyễn Anh Thuấn, tình cảm dành cho Thái Nguyên được thể hiện qua tâm thế của người lữ khách, thì khi đến với âm nhạc Đặng An Nguyên, cảm xúc ấy lại mang một sắc thái khác. Bằng sự chắt lọc ca từ, lựa chọn những câu thơ giàu sức gợi và cách thể hiện âm nhạc của riêng mình, nhạc sĩ đã đưa tác phẩm đến gần hơn với tâm hồn người dân bản địa.

Đặc biệt, chỉ với câu hát “Hương chè xanh xanh đến mượt mà”, Đặng An Nguyên đã tạo nên một dấu ấn riêng cho ca khúc. Hình ảnh hương chè không đơn thuần là nét chấm phá về cảnh sắc mà còn gợi mở cả một miền văn hóa, nơi cây chè gắn bó với đời sống, sinh kế và niềm tự hào của bao thế hệ người Thái Nguyên.

Từ đó, “Chiều quê hương” không còn chỉ là câu chuyện về tình cảm của một người khách phương xa. Tác phẩm trở thành lời tự tình của người con trở về quê hương sau những tháng năm xa cách, mang trong lòng nỗi nhớ và tình yêu tha thiết với nơi chôn nhau cắt rốn.

Sự chuyển hóa ấy cho thấy nét tài hoa của người nhạc sĩ trong quá trình sáng tạo. Phổ thơ không đơn thuần là đưa những câu chữ vào giai điệu, mà còn là hành trình tìm kiếm tiếng nói riêng của âm nhạc, làm cho thi phẩm có thêm một đời sống mới. Với “Chiều quê hương”, Đặng An Nguyên đã làm được điều đó bằng sự tinh tế, chân thành và tình cảm sâu nặng dành cho mảnh đất mình gắn bó.

Đặc biệt, việc cố nhạc sĩ Đặng An Nguyên được UBND tỉnh tặng Bằng khen vì có tác phẩm văn học nghệ thuật tiêu biểu, xuất sắc giới thiệu về đất và người Thái Nguyên giai đoạn 1975-2025, đồng thời có đóng góp quan trọng đối với sự nghiệp phát triển nền văn học nghệ thuật Việt Nam 50 năm sau ngày đất nước thống nhất, là sự ghi nhận đối với những đóng góp của ông. Trong đó, “Chiều quê hương” là minh chứng tiêu biểu cho khả năng sáng tạo và tình yêu quê hương được gửi gắm qua âm nhạc.

Khi giai điệu chạm đến trái tim người nghe

Một ca khúc có thể được viết nên trong một thời điểm, nhưng để sống lâu trong lòng công chúng, tác phẩm cần tìm được sự đồng điệu với cảm xúc của nhiều thế hệ. Với “Chiều quê hương”, sức sống ấy được bồi đắp qua những lần biểu diễn, qua giọng hát của các nghệ sĩ và qua tình cảm của người nghe dành cho một giai điệu gắn với quê hương.

Với người dân Thái Nguyên, những câu hát trong bài “Chiều quê hương” có thể đánh thức ký ức về những đồi chè xanh ngút mắt.

Trong số những ca sĩ thể hiện tác phẩm, Đôn Hoàng là một trong những giọng ca góp phần đưa “Chiều quê hương” đến gần hơn với công chúng. Qua cách xử lý giai điệu và truyền tải cảm xúc, ca khúc có thêm một diện mạo biểu diễn, để người nghe cảm nhận rõ hơn tình yêu quê hương được gửi gắm trong từng câu hát.

Ca sĩ Đôn Hoàng chia sẻ: Chiều quê hương là ca khúc giàu cảm xúc, bởi trong đó có vẻ đẹp của âm nhạc, chất thơ và tình yêu dành cho mảnh đất Thái Nguyên. May mắn khi năm 2018, tôi được Phòng Văn nghệ - Giải trí của Đài Phát thanh - Truyền hình Thái Nguyên (nay là Báo và Phát thanh, Truyền hình Thái Nguyên) mời tham gia dự án quay MV ca nhạc quảng bá cho quê hương. Tôi lựa chọn ngay ca khúc "Chiều quê hương". Khi thể hiện tác phẩm, tôi luôn nghĩ mình không chỉ hát một ca khúc mà còn đang kể câu chuyện về quê hương, về những điều thân thuộc đã làm nên tình cảm của mỗi người đối với nơi mình sinh sống. Tôi mong qua giọng hát của mình, khán giả cảm nhận được sự sâu lắng, đằm thắm và niềm tự hào về quê hương xứ Trà.

Không chỉ có sức sống trên sân khấu, trong các MV ca nhạc, “Chiều quê hương” còn gợi lên những rung động riêng trong lòng người nghe. Với người dân Thái Nguyên, câu hát về hương chè có thể đánh thức ký ức về những đồi chè xanh ngút mắt, những buổi chiều trên quê nhà hay những tháng ngày gắn bó với mảnh đất này. Với người từng đến Thái Nguyên, ca khúc lại có thể trở thành lời nhắc nhớ về một vùng đất bình dị mà giàu tình cảm.

Bà Nguyễn Thị Loan, nguyên quán tại phường Phú Xá cũ, nay đang sinh sống tại TP. Hồ Chí Minh, bồi hồi: Tôi thích "Chiều quê hương" bởi ca khúc mang đến cảm giác gần gũi, thân thương. Nghe bài hát, tôi hình dung ra những đồi chè xanh, khung cảnh quê nhà và những con người chân tình, mến khách. Ca khúc khiến tôi thêm yêu, thêm nhớ Thái Nguyên và tự hào về nơi mình sinh ra và gắn bó một thời. 

Từ sự gặp gỡ giữa tài năng của người làm thơ, sự sáng tạo của người nhạc sĩ và khả năng truyền cảm của người biểu diễn. Từ “Về nơi đầu suối” của Nguyễn Anh Thuấn, Đặng An Nguyên đã tạo nên một tác phẩm mang dấu ấn riêng, đưa tình cảm dành cho Thái Nguyên thấm sâu vào từng giai điệu.

Thời gian có thể làm thay đổi diện mạo của một vùng đất, nhưng những ca khúc được viết bằng tình yêu chân thành vẫn có khả năng lưu giữ vẻ đẹp và tâm hồn quê hương. “Chiều quê hương” vì thế không chỉ là dấu ấn trong hành trình sáng tác của cố nhạc sĩ Đặng An Nguyên mà còn là một phần ký ức âm nhạc của Thái Nguyên, nơi hương chè, cảnh sắc và tình người cùng ngân lên trong một giai điệu thiết tha, sâu lắng.