'Ký ức màu khói' của Lê Pha Lê là một truyện ngắn đầy ám ảnh về những nỗi đau chiến tranh kéo dài qua nhiều thế hệ. Câu chuyện xoay quanh một người mẹ với những vết sẹo thể xác và tinh thần, cùng bi kịch mất mát và chia ly gia đình.
Nhà văn Lê Lựu sinh năm 1942, tại thôn Mạn Trù Châu, xã Tân Châu, huyện Khoái Châu (Hưng Yên). Mùa xuân năm 1959, đang học lớp 7 ở trường huyện thì ông xung phong đi bộ đội. Địa điểm giao quân ngày ấy tại Văn Miếu Xích Đằng, phường Lam Sơn, thuộc TP Hưng Yên bấy giờ. Sau một tuần hành quân bộ về tỉnh Kiến An (Hải Phòng), Lê Lựu được biên chế về Tiểu đoàn Thông tin 48, Sư đoàn 320 - còn gọi là Đại đoàn Đồng bằng, Sư trưởng là Tướng Hoàng Sâm.
Quỹ nhà văn Lê Lựu đã trao thưởng 175 triệu đồng, vinh danh các tác giả có truyện ngắn xuất sắc giành các giải thưởng trong cuộc thi viết đề tài nông nghiệp, nông thôn Việt Nam và đời sống, sự nghiệp của các doanh nhân.
Trong chương trình đêm nay, mời quý vị và các bạn cùng tiếp tục theo dõi phần 20, cũng là phần cuối cùng của ký sự 'Phạm Xuân Ẩn - Tên người như cuộc đời' của nhà văn, nhà báo Nguyễn Thị Ngọc Hải.
Bằng cách kể chuyện khách quan, truyện ngắn mang đến một thông điệp giàu ý nghĩa, rằng người lớn chúng ta đôi khi đã trở nên ích kỷ, hẹp hòi bởi những tổn thương mà quên rằng điều duy nhất có thể cứu chuộc nỗi đau chính là rộng lòng đón nhận yêu thương.
Trong chương trình đêm nay, mời quý vị và các bạn cùng tiếp tục theo dõi phần 15 của ký sự 'Phạm Xuân Ẩn - Tên người như cuộc đời' của nhà văn, nhà báo Nguyễn Thị Ngọc Hải.
Trong chương trình đêm nay, mời quý vị và các bạn cùng tiếp tục theo dõi phần 10 của ký sự 'Phạm Xuân Ẩn - Tên người như cuộc đời' của nhà văn, nhà báo Nguyễn Thị Ngọc Hải.
Tác phẩm của Ny An đã khai thác một đề tài hết sức bình thường giản dị nhưng đầy phức tạp trong cuộc sống: những người đàn bà đầy khao khát yêu thương nhưng chịu nhiều thiệt thòi, mang trong mình nhiều mặc cảm trước tình yêu và hôn nhân...
Trong chương trình đêm nay, mời quý vị và các bạn cùng theo dõi phần 7 của ký sự 'Phạm Xuân Ẩn - Tên người như cuộc đời' của nhà văn, nhà báo Nguyễn Thị Ngọc Hải.
Trong chương trình đêm nay, chúng ta tiếp tục đến với cuộc gặp gỡ của nhà văn, nhà báo Nguyễn Thị Ngọc Hải với nhân vật của chị trong phần 6, ký sự 'Phạm Xuân Ẩn - Tên người như cuộc đời'.
Trong chương trình đêm nay, mời quý vị và các bạn cùng theo dõi phần 4 và 5 của ký sự 'Phạm Xuân Ẩn - Tên người như cuộc đời' của nhà văn Nguyễn Thị Ngọc Hải.
Truyện ngắn được kể bằng một ngôn ngữ bình dị, sáng rõ, lối kết cấu đan xen giữa quá khứ và hiện tại, đã cho chúng ta thấy những điều giản dị có thể mang đến nhiều thứ 'bất chừng' thú vị cho con người; và hồn quê là thứ vương vấn không nguôi trong mỗi tâm hồn.
Trong chương trình đêm nay, mời quý vị và các bạn cùng theo dõi phần tiếp theo của ký sự 'Phạm Xuân Ẩn - Tên người như cuộc đời' của nhà văn Nguyễn Thị Ngọc Hải.
Tác phẩm từng gây rúng động dư luận một thời, bởi lần đầu tiên vén tấm màn bí ẩn về một nhân vật lịch sử: tướng Phạm Xuân Ẩn, người điệp viên hoàn hảo của cách mạng Việt Nam. Cuốn ký sự nhỏ gọn, nhưng dày dặn những tư liệu, vẽ lên chân thực cuộc đời kỳ lạ của một con người kỳ lạ.
Kính mời quý vị cùng lắng nghe phần cuối của tiểu thuyết 'Nỗi buồn chiến tranh' cũng như những chia sẻ tâm trạng của nhà văn Bảo Ninh, khi ông tiếp nhận một 'núi' bản thảo kiểu nhớ gì viết nấy, ngẫu hứng tùy tiện từ người đàn bà bị câm sống trên tầng áp mái của khu chung cư cũ.
Sau khi nổi khùng với người sĩ quan tên Phúc và mặc kệ sự trêu chọc quá lời của bọn họ, Kiên vẫn mải miết tìm Phương. Nhưng khi bắt gặp hình ảnh Phương khỏa thân rất tự nhiên, đang tắm ở đầm nước gần đấy, anh bỗng thấy cô như một người khác, không còn là Phương của anh nữa.
Truyện khai thác đề tài về những mối quan hệ đời thường, ẩn chứa phía sau là những câu chuyện, những mâu thuẫn vốn nho nhỏ nhưng âm ỉ dai dẳng và đặt ra câu hỏi về việc chúng ta nên ứng xử ra sao trước những điều tưởng chừng vụn vặt nhưng ảnh hưởng lâu dài đến cuộc sống.
Vậy là thay vì xuống ga Vinh, cùng nhập vào đơn vị thì Kiên quyết định xuống ở ga Thanh Hóa, tìm cách đưa Phương trở về Hà Nội. Song số phận thật trớ trêu, một lần nữa, anh lại để lạc mất Phương.
Như kế hoạch đã định, Kiên và Phương sẽ theo tàu hàng chạy đến ga Vinh để kịp cùng đơn vị anh vào chiến trường miền Nam, song vì biến cố đau thương Phương vừa phải trải qua, Kiên quyết định xuống luôn ở ga Thanh Hóa, tìm cách đưa Phương trở về Hà Nội.
Trong bối cảnh hỗn loạn, rối ren, mọi người xô đẩy, chen chúc nhau lên tàu, Kiên bị văng khỏi toa, rơi xuống ngất lịm, khi tỉnh dậy, tìm được Phương thì tai họa đã ập đến biến cô như trở thành một con người khác.
Phương sinh ra trong một gia đình có truyền thống nghệ thuật, vì thế cô luôn mang trong mình tâm hồn nghệ sĩ rất lãng mạn. Nếu không có biến cố xảy ra thì chắc hẳn cuộc đời cô sẽ có một ngã rẽ khác, một tương lai khác...
So với rất nhiều đồng đội, Kiên là người may mắn. Sau 10 năm dằng dặc đời lính chiến, anh còn sống trở về, có nhà cửa, vào đại học, có nghề nghiệp nhưng từ khi Phương rời bỏ anh, cuộc sống của Kiên chỉ còn như là sự tồn tại, buồn bã nhạt nhẽo.
Từ cốt truyện cho đến ngôn ngữ đều khá đơn giản, mộc mạc, nhưng ý nghĩa nhân văn trong truyện ngắn 'Mùi dầu gió' của Trí Nghiên đã gieo vào lòng độc giả nhiều cảm xúc.
Sau một thời gian lần mò, Kiên và Hòa đã tìm được dấu hiệu của đường giao liên, nhưng trên đường để trở lại khe cạn để đưa thương binh qua sông thì bất ngờ gặp một toán địch. Trong tình thế vô cùng hiểm nguy, Hòa tự chọn làm lộ bản thân thu hút quân địch để Kiên có thể an toàn.
Có lẽ chỉ có những người lính trận mới hiểu quy luật của chiến tranh: mình chết thì bạn mình sống. Nhờ sự hi sinh cao đẹp của đồng đội, Kiên trở thành người cuối cùng duy nhất của trung đội trinh sát còn sống, chiến đấu đến ngày toàn thắng.
Cố gắng lên được chuyến tàu chở hàng vào ga Vinh để Kiên gặp đơn vị, hòa cùng đồng đội vào chiến trường, anh luôn có Phương bên cạnh. Tình yêu Phương dành cho anh trong cuộc hành trình này khiến Kiên chợt có ý nghĩ vứt bỏ tất cả để cứ mãi mãi bên nhau, mãi mãi không rời xa nhau.
Quan tâm đến tình cảm gia đình trong những mâu thuẫn phức tạp của nó, lần này, ở truyện ngắn 'Đâu cần chung dòng máu', tác giả Nguyễn Thị Như Hiền đã cho thấy một thông điệp hết sức nhân văn, đúng như nhan đề của tác phẩm đã thể hiện.
Nhờ cái 'phanh nón' đáng giá của Phương mà cô và Kiên được anh tài xế xe tải giúp đỡ chạy đón đầu đoàn tàu đến ga Đồng Văn, nhưng đáng tiếc lại một lần nữa Kiên bị lỡ. Đoàn tàu chở quân đã chạy qua 20 phút trước đó.
Phương tuyệt tình bỏ đi và Kiên đã thành công thực hiện được khẩu hiệu của chính mình đề ra. Anh đã đi và viết. Tư liệu rất phong phú, anh gom nhặt từ những vụn vặt đời thường, những mảng tối của cuộc sống nhưng đầy cám dỗ, những đổi thay từng ngày của xã hội...
Mặc dù Kiên đã cố níu kéo và trong tim hai người vẫn có nhau, Phương có lẽ ý thức được lối sống của hai người không phù hợp. Cô nghĩ mình không còn xứng đáng với Kiên. Dù không biết cuộc sống tương lai phía trước sẽ ra sao, Phương vẫn quyết định ra đi...
Với ngôn ngữ bình dị, lối kể chuyện nhẹ nhàng, truyện ngắn đã khơi dậy tình yêu đối với thiên nhiên của người đọc, cho họ thấy rằng những việc làm nhỏ bé nhưng thiết thực như của Nguyên sẽ góp phần làm cho cuộc sống trở nên xanh tươi, trong lành và giàu ý nghĩa hơn.
Từng có một tình yêu đẹp được bạn bè ngưỡng mộ, dù 10 năm biền biệt cách xa, hình bóng Phương vẫn trong trái tim Kiên. Suốt 10 năm ấy, Kiên có mặt hầu khắp trên các chiến trận ác liệt, còn Phương nghĩ có lẽ Kiên không thể trở về nữa, cô đã thay đổi...
Vẫn tiếp nối câu chuyện của đôi 'thanh mai trúc mã' - Kiên và Phương, tình yêu tuổi 17 với những cảm xúc dạt dào vừa bản năng, vừa rụt rè, e ngại. Song, Phương có vẻ mạnh dạn hơn, mãnh liệt hơn Kiên.
Ở nội dung phần trước, chúng ta đã biết gia đình Kiên không hạnh phúc bởi những bất đồng quan điểm sống của cha mẹ anh, nhưng bù lại Kiên có một tình yêu đẹp, trong sáng với Phương. Tuy nhiên, có một sự thật mãi về sau anh mới biết...
Đây là những trang viết mang nặng những tâm sự hiếm hoi mà Kiên chia sẻ với bạn đọc về tình cảm gia đình, về cuộc sống, về nghề nghiệp và có thể là những bất đồng quan điểm của cha mẹ anh, dẫn đến tuổi thơ Kiên không có được tình yêu thương của một gia đình trọn vẹn.
Với thiên chức và trách nhiệm của người cầm bút, Kiên miệt mài viết quá khứ hào hùng mà bi tráng, những thời mốc, những địa danh, những cuộc tàn sát đẫm máu lần lượt, mồn một từng đêm. Cũng có lúc, ký ức đưa anh về với kỷ niệm tuổi hoa niên, về mái trường, về Phương...
Kiên vẫn say sưa viết rồi xé, anh loay hoay với những câu chuyện, những sự việc của quá khứ, của hiện tại, nhưng có lẽ là người cầu toàn nên anh cảm thấy bất lực với những trang viết của mình.
Dù cốt truyện khá đơn giản, nhưng với cách kể, cách tả thú vị, đặc biệt là việc khắc họa tâm lý nhân vật một cách tinh tế, tỉ mỉ và cách sử dụng ngôn từ nhạy bén..., tác giả đã dẫn người đọc vào một câu chuyện khá lôi cuốn và cảm động.
Trở về với cuộc sống hiện tại, do một sự tình cờ nào đó mà số phận sắp đặt, đưa đẩy Kiên làm quen với người phụ nữ bị câm, sống trên tầng áp mái - xưa vốn là xưởng vẽ của cha anh. Sẽ chẳng có chuyện gì nếu cái tầng áp mái ấy không gợi lại những ký ức thời thơ ấu của anh...
Trong chiến tranh, người lính luôn phải đối mặt với cái chết bất cứ lúc nào. Họ coi đó là sự hi sinh vì nghĩa lớn, song cũng có người phải tự tìm cách giải thoát khỏi đau đớn, bởi vết thương quá nặng, không được cứu chữa kịp thời.
Quá khứ liên tục réo rắt gọi tên, bóng tối của ký ức đã nhấn chìm hạnh phúc. Phương lựa chọn ra đi, còn Kiên cũng không thoát ra khỏi quá khứ, đặc biệt là thời gian anh tham gia đội thu nhặt hài cốt tử sĩ.
Truyện không có những mâu thuẫn, xung đột kịch tính, nó chỉ như một lời kể dịu dàng từ góc nhìn của cô con gái tên Hân, nhưng đã chạm vào tận cùng cảm xúc của người đọc, người nghe bởi sự cảm động ẩn chứa trong đó.
Chia tay Hiền - người nữ thương binh trên sân ga Nam Định, Kiên tiếp tục hành trình trở về với Hà Nội, trở về nhà. Thật bất ngờ, người anh gặp đầu tiên là Phương - mối tình đầu của anh, người con gái anh yêu đã xa cách 10 năm trời, không tin tức.
Ký ức dẫn dắt Kiên nhớ tới Trần Sinh - một người bạn học của anh và Phương. Những lần đến thăm Sinh, anh đau đớn cho số phận bi đát của bạn, rồi nhớ tới những cảm xúc buồn vui của ngày đầu trở về sau chiến tranh trên chuyến tàu Thống Nhất năm xưa...
Trong một lần trên đường đi, Kiên tình cờ cứu một cô gái 'bán hoa' khỏi tay một người đàn ông thô bạo trong đêm tối. Đau đớn thay, cô gái ấy chính là em gái Vĩnh - người đồng đội cùng đơn vị trinh sát của anh ngày trước đã hi sinh.
Vẫn là những nỗi niềm tự sự của nhân vật Kiên về quá khứ, trong vô vàn ký ức có hình bóng của người chị hàng xóm tên là Hạnh. Một tình huống bất ngờ đã xảy ra, khiến tuổi 17 của anh thêm một hoài niệm khó quên...
Cuộc đời có những sự tình cờ đưa ta trở về ký ức, để rồi lại tạo nên một ký ức mới. Sau 20 năm, Kiên và người phụ nữ tên Lan tình cờ gặp lại nhau. Kỷ niệm về Đồi Mơ và lời ước hẹn của người phụ nữ năm xưa trở thành ký ức một cách tình cờ như thế.
Hình ảnh hoa thầu đâu trở thành một biểu tượng nghệ thuật trong tác phẩm. Thầu đâu ngược gió tượng trưng cho người phụ nữ phải đối mặt với nhiều vấn đề trong xã hội, trong đời sống hôn nhân và gia đình, thậm chí trong chính trái tim mình.
Bước ra khỏi cuộc chiến tranh, những người lính vốn chỉ quen cầm súng trước quân thù, nay để hòa nhập cuộc sống mới, mỗi người phải tìm cho mình một nghề để mưu sinh. Nhân vật Kiên - Trung đội trưởng trinh sát ngày nào đã trở thành người cầm bút, gắn bó với văn nghiệp.
Trong chương trình đêm nay, mời quý vị và các bạn theo dõi tiếp tiểu thuyết 'Nỗi buồn chiến tranh' của nhà văn Bảo Ninh, cùng với những mơ - tỉnh, ký ức hiện tại của nhân vật Kiên trong hành trình thu thập hài cốt tử sĩ, đặc biệt đồng đội anh ở B3, Truông Gọi Hồn.
Trong vô vàn gian khổ, khó khăn mà người lính xa nhà phải chịu đựng, thì sự thiếu thốn tình cảm luôn là nỗi niềm khao khát cháy bỏng đối với họ. Có những cảm xúc mà chỉ trong một hoàn cảnh quá đặc biệt, người ta buộc phải chấp nhận một thực tế đau xót, đáng thương.
Theo dòng hồi ức của nhân vật Kiên cuộc sống của người lính trinh sát ở mặt trận hiện ra chân thực với bao gian khổ, đói rét... Bản chất của chiến tranh là tàn khốc. Bản lĩnh của người lính là kiên định lập trường và sẵn sàng hi sinh vì hòa bình cho Tổ quốc.
'Nỗi buồn chiến tranh' là một trong những cuốn tiểu thuyết về chiến tranh hay nhất, xúc động nhất của tác giả Bảo Ninh nói riêng và của Văn học Việt Nam nói chung. Mạch truyện không theo trình tự thời gian, không gian nhất định nào. Tất cả được ghi chép dựa trên hồi tưởng ngẫu nhiên.
Ở truyện ngắn này, nhà văn khoác cho câu chuyện một cấu tứ linh hoạt: trộn lẫn quá khứ với hiện tại, các câu chuyện nhỏ cứ đan xen vào nhau không rõ trước sau, nhưng vẫn khiến người đọc theo dõi được mạch truyện một cách dễ dàng.
Trong chương trình đêm nay, xin gửi tới quý vị và các bạn mục 27 với tựa đề 'Những năm sau' và phần 'Vĩ thanh' cũng là nội dung cuối cùng của tác phẩm 'Đi trốn' của tác giả Bình Ca.
Sau bao nhiêu nỗ lực, cố gắng, không bỏ cuộc trước lằn ranh sinh tử thì Tự Thắng, Sơn và Thảo đã thoát được ra ngoài. Ngỡ rằng sẽ không có niềm vui nào bằng, song do vết thương quá nặng không cho Sơn cơ hội thực hiện ước mơ tiếp tục đi học. Ngày mọi người trở về nhưng Sơn lại ra đi.
Thời gian 5 ngày như hẹn đã hết vẫn không thấy nhóm Tự Thắng quay về, Linh và Việt Bắc đoán có thể các bạn đang gặp nguy hiểm. Trước sự sinh tồn của bản thân và bạn bè, con người trở nên mạnh mẽ hơn bao giờ hết. Việt Bắc đã thoát ra khỏi vẻ sợ sệt, nhút nhát hàng ngày...
Loay hoay mãi trong dòng sông ngầm, vận dụng hết khả năng và kinh nghiệm của mình, Sơn như một tổng chỉ huy, một chút hi vọng mong manh vẫn phải tận dụng triệt để, dù vết thương trên mình ngày càng trở nên trầm trọng, nhất định không chịu chùn bước, buông xuôi.
Trong thời gian chờ nhóm Tự Thắng quay lại đón theo kế hoạch, Linh và Việt Bắc trở nên thân thiết hơn. Tuy nhiên, cả hai không biết rằng lúc đó Tự Thắng, Sơn, Thảo đang tuyệt vọng trong một dòng sông ngầm không có lối ra.
Tác giả kể truyện bằng một giọng điệu trầm lắng, một văn phong đẹp và cách dùng từ khá hấp dẫn. Với bút pháp hiện thực pha lẫn chút huyền ảo, tác phẩm của Điền Yên giống như một bộ phim ngắn hiện đại với những góc nhìn, cảnh quay thật đẹp và lãng mạn.
Vẫn tiếp nối những tâm sự của Linh và Việt Bắc, mặc dù tính cách cả hai rất khác biệt và cũng không chơi thân với nhau, song như lời tác giả, có lẽ trong hoàn cảnh bị cách biệt với thế giới bên ngoài, người ta dễ mở lòng và chia sẻ hơn.
Đây là những trang viết mang nhiều cảm xúc, đặc tả số phận éo le của nhân vật. Qua đó, chúng ta càng hiểu thêm những người lính và gia đình của họ đã chấp nhận mất mát, hi sinh, chịu đựng âm thầm lặng lẽ, vì lý tưởng và con đường đã chọn.
Vẫn là những khó khăn nối dài trong cuộc thoát hiểm của Sơn, Tự Thắng, Thảo. Khó khăn lần này dường như đẩy cả 3 vào đường cùng.
Sau những phút giây trầm lắng, trải lòng tâm sự cùng nhau thì nhóm Sơn, Tự Thắng và Thảo vẫn phải đối diện thực tế khó khăn với các hang động, thung, suối, thác ghềnh như mê cung ở Hồ Mây, trong khi, vết thương của Sơn đã trở nặng, nguy hiểm.
Trong hành trình tìm đường ra khỏi Hồ Mây, bên cạnh những khó khăn, hiểm trở phải vượt qua thì Tự Thắng và Thảo đã được khám phá và chiêm ngưỡng vẻ huyền bí, kì vĩ của thiên nhiên. Những tên hang, tên động được gắn liền với những trải nghiệm đầy phấn khích.
Kết cấu truyện ngắn của Vương Đình Khang không cầu kì, truyện được kể theo lối hiện tại xen lẫn với quá khứ được hồi cố giống như nhiều truyện ngắn khác, ngôn ngữ cũng bình dị và đậm chất phương ngữ, nhưng nội dung và cách kể chuyện của tác giả khá thú vị, lôi cuốn.
Nhóm bạn Sơn, Tự Thắng và Thảo vẫn đang tìm cách ra khỏi các hang động ở Hồ Mây, song khó khăn, hiểm trở liên tục khiến cả 3 cứ luẩn quẩn mãi trong cái gọi là mê cung, mặc dù kinh nghiệm và kiến thức của Sơn rất đáng nể.
Trong chương trình đêm nay, trân trọng kính mời quý vị và các bạn theo dõi tiếp tác phẩm 'Đi trốn' của tác giả Bình Ca, phần III có tên 'Mê cung'. Chúng tôi lần lượt xin giới thiệu nội dung mục 17, 18 và 19 của tác phẩm.