Từ ngày 20/9/2026, Bắc Ninh chính thức là thành phố trực thuộc Trung ương thứ 9 của cả nước. Đúng vào thời điểm này, “cánh cửa” thể chế và hạ tầng cũng đồng loạt mở ra.
Không phải Luật đã được thực hiện bao nhiêu phần trăm, mà là Luật đã tạo ra bao nhiêu phần trăm thay đổi trong năng lực phát triển của Thành phố. Một đạo luật phát triển chỉ thực sự thành công khi người dân có thể cảm nhận được nó qua thời gian đi lại ngắn hơn, nhà ở dễ tiếp cận hơn, việc làm tốt hơn, môi trường sống tốt hơn và cơ hội tương lai rộng hơn; doanh nghiệp có thể cảm nhận qua chi phí thấp hơn, quyết định nhanh hơn, môi trường đầu tư dự đoán được hơn; còn chính quyền có thể cảm nhận qua khả năng quyết định nhanh hơn, huy động nguồn lực tốt hơn và xử lý vấn đề hiệu quả hơn. Đó mới là thước đo cuối cùng của Luật.
Để thay đổi tư duy quy hoạch, TPHCM cần thiết lập cơ chế đánh giá tác động phát triển đối với các đồ án và dự án quy hoạch lớn. Mỗi phương án quy hoạch cần được xem xét không chỉ về tính phù hợp pháp lý và kỹ thuật mà còn về giá trị kinh tế, xã hội, môi trường và tài chính mà nó tạo ra. Phải biết một phương án quy hoạch tạo thêm bao nhiêu dân số, bao nhiêu việc làm, bao nhiêu giá trị kinh tế, bao nhiêu nguồn thu, cần bao nhiêu vốn hạ tầng, tạo ra bao nhiêu giá trị đất và gây ra những chi phí môi trường, giao thông hoặc xã hội nào.
Sau 40 năm Đổi mới, TP.HCM tiên phong "xé rào" thể chế, từ Khu chế xuất Tân Thuận đến Luật Phát triển đô thị, mở đường hình thành siêu đô thị tích hợp cùng Bình Dương, Bà Rịa-Vũng Tàu.
Việc hoàn thiện thể chế sẽ giúp huy động các nguồn lực cũng như phát huy các tiềm năng, lợi thế quốc gia, từ đó góp phần hiện thực hóa mục tiêu tăng trưởng cao trong kỷ nguyên mới của đất nước.
Việc Quốc hội khóa XVI thông qua Luật Phát triển đô thị, có hiệu lực từ ngày 1-10-2026, mở ra không gian phát triển mới cho TPHCM. Với 5 chương, 66 điều, luật bổ sung nhiều cơ chế đặc thù, vượt trội, tăng phân quyền, trao thêm quyền tự chủ để thành phố chủ động huy động, phân bổ nguồn lực và tháo gỡ các điểm nghẽn. Đây có thể xem là một “bệ phóng thể chế” quan trọng để TPHCM bứt phá trong thời kỳ mới, phát huy mạnh mẽ hơn vai trò đầu tàu kinh tế của cả nước.
Luật Phát triển đô thị có thể xem là bệ phóng để TP khai thác mạnh hơn tiềm năng, lợi thế, tạo động lực cho tăng trưởng, thực hiện tốt hơn vai trò đầu tàu, dẫn dắt.
Chiếc áo cơ chế trở nên chật chội so với “thể chất” của TPHCM là điều đã được nêu từ nhiều nhiệm kỳ trước. Những cơ chế tương thích hơn vì thế cũng lần lượt ra đời, phát huy những ưu điểm nhất định cho thành phố từ nhiều năm qua. Song, TPHCM nói riêng và nội vùng (Đông Nam bộ) nói chung vẫn loay hoay trong ngưỡng trần phát triển.